Donderdag 25/02/2021

Lezersbrieven

Het opiniestuk van Paul Verhaeghe (Winners zijn ook losers, DM 22/8) en de repliek van Filip Buekens (De conservatieve stem in Paul Verhaeghe, DM 23/8) blijven niet onbesproken. De Morgen verzamelde reacties.

Verhaeghe (1)

Geachte Prof. Verhaeghe, Over de grote lijn van uw betoog (DM 22/8) zijn we het met elkaar eens. Binnen ons vakgebied zitten we zeer vaak op het scherp van de snee tussen wetenschap en maatschappij, tussen individu en maatschappij. Ik volg met u de onrustwekkende tendens om iedereen die niet aan de hoge verwachtingen kan voldoen te "catalogeren". Dit is een onderwerp dat ik frequent met patiënten bespreek. Ze lopen aan tegen moeilijkheden die vanuit een bepaald perspectief een etiket meekrijgen. Dit etiket is niet wezenlijk, wel dat deze mensen tegen deze moeilijkheden aanlopen, kinderen en volwassenen. Ook dat ze antwoorden zoeken en willen weten hoe er mee om te gaan.

En daar verlies ik u in uw betoog. De nuance lijkt te verdwijnen in uw opiniestuk. Onder meer ADHD werd klinisch al meer dan 150 jaar geleden beschreven, in een andere tijd, in een andere maatschappij. Ik mis in uw publieke uitspraken vaak de realiteit dat er een groep is die effectief vastloopt, in het verleden, vandaag en wellicht ook morgen. Zelfs als we (gedeeltelijke?) antwoorden weten te bieden op uw terechte bedenkingen. Graag zou ik in uw publieke betoog meer horen over het antwoord dat we hier dan wel aan kunnen of moeten bieden. Een maatschappelijk debat over ethiek en grenzen van de normaliteit zal nooit een volledig antwoord bieden op alle moeilijkheden die zich stellen. Het is wel een wezenlijk debat dat dringend breder moet gevoerd worden. Daarnaast zijn er kinderen en volwassenen die hulp nodig hebben, en waar dit debat geen antwoord op biedt. Soms omdat het debat te laat komt, soms omdat de problematiek te ernstig is en voorbij gaat aan dit debat. Deze laatste groep heeft hulp en ondersteuning nodig, en soms ook met psychofarmaca. Het is niet omdat iemand zou lijden aan uw niet-bestaand etiket HKVZ (hoge koorts en veel zweten) dat medicatie geen goede zaak zou zijn. Het tegendeel is waar in veel situaties (en zelfs wetenschappelijk onderbouwd). Bovendien kunnen we deze ernstige moeilijkheden best ook zo vroeg mogelijk detecteren. Hoe vreemd het vaak ook klinkt, vroeg-detectie bij kleuters kan in dit kader wel zinvol zijn. Niet om te catalogeren, wel om onze kinderen weerbaarheid mee te geven in de moeilijke maatschappij waarin ze opgroeien.

Ik zal uw boek met interesse lezen, maar hoor u graag ook in interviews toelichten hoe we de groep mensen helpen die vastlopen in alle tijden.

Dr. Peter Emmery, Kinder- en jeugdpsychiater

Verhaeghe (2)

De analyse, door Paul Verhaeghe, van de benoemzucht van elke kleine "afwijking" erken ik; ook de gigantische overstimulering van de pharmaceutica. Het huidig gebruik van Rilatine zal ooit als een onwaarschijnlijke aberratie worden beschouwd. Waar Verhaeghe uit de bocht gaat is door alles in de schoenen te schuiven van het neo-liberalisme. Als je dan al een parameter wil : hoeveel procent van het BBP wordt afgeroomd door de staat? In België ligt dat boven de 50 procent. We neigen hier dus evenzeer naar neocollectivisme.

Geert Fiers, via de website

Verhaeghe (3)

De eerste kinderen die pillen kregen tegen ADHD zijn ondertussen jongvolwassenen. Een ongewoon hoog aantal vertoont (weer zo'n label...) psychose. Of hoe de kuur erger wordt dan de kwaal... Het wordt tijd dat we mensen weer toelaten mens te zijn en niet altijd klaar staan met onze oordeel 'normaal' of 'niet normaal'. Laat ons ophouden mensen te willen veranderen, dat haalt het zelfbeeld alleen omlaag en verhoogt dus de kans op depressie, angst en andere psychische lasten.

Steven Dewulf, via de website

Verhaeghe (4)

Wat Verhaeghe neerschrijft, lazen we een kleine halve eeuw geleden bij Michel Foucault, Ronald Laing en Thomas Szasz. Eigenlijk gaat het over het dragen van maskers. En hoe men dit zo galant mogelijk kan doen. Godzijdank zijn er nog mensen die geen flauw benul hebben van maskers. Het doet deugd dat Paul Verhaeghe dit even heeft willen onderstrepen.

Patrick Van Hecke, via de website

Verhaeghe (5)

Het schoolvoorbeeld van neoliberalisme vinden we in de polarisering tussen 'zorg en kwaliteit'. Kwaliteit wordt eerst verengd tot meten, beheren en beheersen, waarna de zorg op de proppen komt om de brand alom te blussen. Hoe kan je eigenschappen als openheid van geest, verbeelding, empathie en aandacht voor verschil meten en beheren, terwijl het toch alle eigenschappen zijn die kwalitatieve ontwikkeling vragen ?

Benedikt Bogaert, via de website

Verhaeghe (6)

Een eye-opener, het stuk van Paul Verhaeghe. Het verband tussen maatschappelijk model en de 'stoornissen'. Lijkt dit niet een beetje zoals in deSovjettijd? Als je het politiek oneens was, was je gewoon psychisch gestoord? Het is dus nu niet veel beter, gewoon anders, andere middelen, andere stoornissen, zelfde resultaat.

Stefan De Greef

Verhaeghe vs. Buekens

De voorbije dagen waren er twee interessante bijdragen in deze krant van Paul Verhaeghe en Filip Buekens. Ik ga me niet uitspreken over neoliberalisme of neoconservatisme, noch over de DSM5.

Waar ik wel even wil bij stilstaan is de paragraaf, waarover blijkbaar beide heren het eens zijn, namelijk dat de jeugd van tegenwoordig zich te buiten gaat aan een combinatie van competitief individualisme en de verplichting tot grenzeloos genieten. Jongeren zouden vergelijken hoeveel vrienden ze hebben op Facebook (zo 2007), en ik citeer: "als je hun trieste prikborden bekijkt, lijkt hun leven uit een grote aaneenschakeling van feesten, 'wat ik leuk vind'-momenten en schouderklopjes te bestaan. Op Pukkelpop was gratis wifi ter beschikking gesteld, want de thuisblijvers moesten kunnen zien en horen hoe goed het allemaal klonk. Depressief genot, inderdaad. Wat te doen?"

Oh, help, jongeren maken foto's voor de thuisblijvers om te tonen dat ze het beter hebben dan zij. Die-zelfde jongeren die wellicht wel gewerkt en gespaard hebben om naar Pukkelpop te gaan omdat ze al lang weten dat je voor luxe wel degelijk moet werken. Kan het dat ze de foto's delen omdat het gewoon, euh, leuk kan zijn?

Onze jongeren zijn net heel erg met elkaar verbonden.

Er ontstaat onder hulpverleners vaak een tunnelvisie: omdat ze zo vaak in aanraking komen met mensen met problemen, waardoor ze vermoeden dat wellicht iedereen een probleem heeft en alles problematisch is.

Ik hoop dat iedereen op Pukkelpop zich goed geamuseerd heeft, dat de foto's die ze deelden welgemeende likes kregen. Verder hoop ik dat de heren weliswaar niet grenzeloos, maar toch ook een beetje kunnen genieten. Ze hoeven het niet met me te delen, ik gun hen zeker hun individuele genot. En oja, ze hoeven me niet uit te nodigen voor een dia-avond van hun laatste reis...

Pedro De Bruyckere, coauteur van het boek De Jeugd Is tegenwoordig, pedagoog en onderzoeker aan de Arteveldehogeschool.

Buekens (1)

Ik had het geluk om vijf jaar lang de colleges van professor Verhaeghe te mogen bijwonen, en ik weet welk schitterend uitgewerkt denkkader, van waaruit psychische stoornissen begrepen kunnen worden, hij heeft opgebouwd. Ik mis dit dan ook steevast bij zijn recente 'aanklachten tegen'. Als iemand een visie heeft op hoe het wél zou kunnen (nooit 'moet!') is het Verhaeghe wel; de kunst is ze weer te geven in toegankelijke taal.

Marleen Pooters, via de website

Buekens (2)

Ik kan me vinden in een aantal nuances die Filip Buekens toevoegt aan het betoog van Paul Verhaeghe. Alleen op het einde lezen we het pleidooi blijkbaar anders. Waar u leest dat Verhaeghe pleit voor een nieuw 'normaal', hoor ik hem pleiten voor voorzichtigheid en zorgzaamheid. Ik hoor hem ook een vraag stellen - laat ons bewust zijn van hoe het werkt - wat dan ondergesneeuwd geraakt onder het categoriserende 'Neoliberalisme is gevaarlijk'.

Hannes Couvreur, via website

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234