Donderdag 14/11/2019

Vier vragen

Levensverwachting stijgt vooral bij mannen: ‘Nu ze minder roken, worden ze ouder’

Patrick Deboosere, professor demografie (VUB). Beeld rv

Een meisje dat in 2017 geboren is, wordt 84 jaar oud, een jongen 80 jaar. Ondanks de achterstand zit de levensverwachting bij mannen het sterkst in de lift. En dat komt vooral omdat ze vroeger meer rookten, zegt professor demografie Patrick Deboosere (VUB). 

Tussen 2014 en 2017 ging de levensverwachting bij mannen naar omhoog van 79,8 jaar naar 80,3. Waarom is de stijging bij mannen sterker dan bij vrouwen? 

“In feite kan je zeggen dat mannen een achterstand hadden opgelopen. En veel heeft te maken met tabaksgerelateerde sterfte. In 1985 was er zeven jaar verschil in levensverwachting tussen mannen en vrouwen. Meer dan vier jaar van die zeven was te wijten aan het verschil in rookgedrag. 

“Vroeger rookten negen op de tien mannen actief, en de tiende man werd toen ook heel erg aan rook blootgesteld. Sinds de jaren 80 zijn mannen minder beginnen roken. Daar komt ook nog bij dat arbeidsomstandigheden voor veel mannen vroeger erg zwaar waren, denk maar aan mijnwerkers. Ook kwamen er vroeger veel meer mannen om in het verkeer.

“Bij vrouwen valt qua levensverwachting eigenlijk veel moeilijker winst te halen. De levensverwachting groeit nog voor allebei, maar voor vrouwen gaat dat dus veel trager. Anderzijds, als er een betere behandeling ontwikkeld zou worden voor borstkanker kan je misschien wel nog winst boeken.”

Vrouwen sterven vaker aan cerebro-vasculaire aandoeningen -  bijvoorbeeld beroertes - dan mannen. Hoe komt dat precies?  

“Die komen meer voor op hoge leeftijd, en vrouwen worden ouder dan mannen. Bij jongere vrouwen zijn borstkanker en longkanker dan weer de belangrijkste doodsoorzaken. Die tweede heeft ermee te maken dat vrouwen nu net meer roken dan vroeger.” 

Al is er sinds 2000 een daling ingezet, toch blijven de suïcidecijfers in ons land nog steeds erg hoog. Speelt dat een rol? 

“Bij jongeren is dat nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak, tot ze 40 jaar worden. Direct gevolgd door verkeersongevallen. België heeft nog altijd een van de hoogste suïcidecijfers van Europa. Het aantal zelfdodingen ligt bij mannen ook nog steeds hoger dan bij vrouwen. 

“Men veronderstelt dat dit komt omdat mannen drastischer te werk gaan. Vrouwen ondernemen meer pogingen, maar omdat ze zachtere methodes gebruiken, bijvoorbeeld medicatie, zijn ze ook makkelijker te redden. Er zijn trouwens landen waar het net omgekeerd is. In China ligt het aantal zelfdodingen bij vrouwen hoger dan bij mannen.”

Er komen de laatste tijd veel berichten in de media over ‘oversterfte’ tijdens erg warme zomers, of een hoger aantal overlijdens door de gevolgen van luchtvervuiling. Ziet u dat ook terug in de statistieken? 

“In de wintermaanden is de zogenaamde oversterfte nog steeds het grootst. Dat heeft te maken met griepepidemies. De bevolking veroudert en oudere mensen hebben nu eenmaal minder weerstand. Luchtvervuiling draagt uiteraard nog altijd bij tot het aantal overlijdens, maar in vergelijking met 40 jaar geleden is de luchtkwaliteit sterk verbeterd. 

“Desalniettemin levert luchtvervuiling inderdaad nog steeds een belangrijke bijdrage tot die verhoogde sterfte. Volgens een schatting van de WHO sterven in Europa jaarlijks een half miljoen mensen aan de gevolgen van luchtvervuiling. Omgerekend kost ons dat volgens de WHO een jaar aan levensverwachting.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234