Donderdag 16/07/2020

Permanent onzeker

Levenslang ad interim

Beeld Wouter Van Vooren

Uitzendkrachten hebben een onzeker bestaan, behalve dan dat ze voor lange tijd - denk jaren - met dag- en weekcontracten zullen werken. Dat blijkt uit een enquête van onderzoeksinstituut HIVA (KU Leuven). "Dit is nu eenmaal hoe de sector werkt", reageert federatie Federgon.

Het leven van een uitzendkracht zit vol onzekerheden. En die onzekerheid is nu ook netjes in cijfers gegoten. Eén op de acht uitzendkrachten werkt vijf jaar of langer op uitzendbasis. Laaggeschoolden zijn daarbij het kwetsbaarst: 80 procent van wie geen hoger onderwijs gevolgd heeft, werkt meer dan een jaar op interimbasis.

Bovendien werkt het overgrote deel van de interimwerknemers - 92 procent - ook bij langere opdrachten van enkele maanden met onzekere dag- en weekcontracten. De cijfers komen uit een enquête die onderzoeksinstituut HIVA van de KU Leuven uitvoerde bij in totaal 2.022 respondenten, in opdracht van de christelijke vakbond ACV.

"Het hoge cijfer voor dag- en weekcontracten is opmerkelijk. Driekwart van de uitzendkrachten werkt meer dan drie maand bij hetzelfde bedrijf, en één op drie werkte op het moment van onze enquête al langer dan een jaar bij het bedrijf", aldus Herman Fonck, hoofd ondernemingen bij ACV.

"De gevolgen zijn duidelijk: die mensen leven in een permanente onzekerheid, zitten vast aan het beginloon in hun sector, hebben geen contract bij ziekte en vaak ook niet na een arbeidsongeval. Er is bij de vorige collectieve arbeidsovereenkomst een begin gemaakt van de inperking van het ongemotiveerd gebruik van dagcontracten, maar om de praktijk van opeenvolgende contracten van vijf dagen tegen te gaan, is er niets."

Het is nu eenmaal zo

Eén op de acht die vijf jaar of langer als uitzendkracht werkt: Hedwig Muyldermans van Federgon, de federatie van de uitzendsector, kijkt ervan op. "Dat is een heel hoog cijfer. In onze eigen enquêtes komen we doorgaans aan een veel lager percentage. Het percentage voor weekcontracten - 70 procent - lijkt me zeker wel te kloppen. Dat is nu eenmaal de manier waarop de interimsector werkt."

"Weekcontracten zijn nodig om flexibel te kunnen werken. Klanten kunnen altijd de duur van een contract inkorten en dan moeten we daar kunnen op inspelen. Onzekerheid voor de werknemer? Als dat goed uitgelegd wordt, hoeft dat niet voor onzekerheid te zorgen, volgens mij."

Sem Vandekerckhove van onderzoeksinstituut HIVA, die samen met Lise Szekér het onderzoek uitvoerde, plaatst daar vraagtekens bij. "Uitzendkrachten krijgen dezelfde rechten als andere werknemers, maar krijgen een heleboel extraatjes niet. Ze hebben geen kans op promotie, kunnen minder doorstromen en hebben zeer onvoorspelbare uurroosters. Vaak krijg ze maar één of twee dagen voor een opdracht te horen dat ze moeten werken. Er wordt heel veel flexibiliteit van hen verwacht, terwijl ze daar geen compensatie voor krijgen."

Nepvacatures

Nog een opmerkelijk cijfer: 46 procent van de ondervraagden zegt dat kantoren gebruikmaken van nepvacatures om interimwerknemers naar binnen te lokken. Herwig Muyldermans: "Dat heeft te maken met het feit dat kantoren wervingsreserves aanleggen voor jobs die er nog niet zijn. En ook met het feit dat uitzendkantoren niet altijd aan kandidaten durven zeggen dat ze niet geschikt zijn voor een job."

De ondervraagden zijn globaal wel tevreden over uitzendkantoren: ze geven hen een score van 7 op 10.

Onzekerheid in cijfers

1/8 uitzendkrachten werkt 5 jaar of langer op interimbasis

80% zonder hoger diploma werkt meer dan een jaar op interimbasis

92% werkt bij opdrachten van enkele maanden ook met dag- en weekcontracten

75% werkt meer dan 3 maanden bij hetzelfde bedrijf met dag- en weekcontracten

1/3 werkt met dag- en weekcontracten al langer dan een jaar bij hetzelfde bedrijf

Getuigenis: Isabelle De Schepper (38) werkt al 3,5 jaar als uitzendkracht

Ze werkt nu al 3,5 jaar als uitzendkracht bij farmaceutisch bedrijf Alcon in Puurs. Veel te lang, vindt Isabelle De Schepper (38). Maar wat doe je, als er geen ander werk te vinden is? 'Ik wil vooruit met mijn leven, maar met een interimcontract gaat dat niet.'

"Ik heb enkele jaren geleden een studio gekocht en ik zou iets groter willen. Ik wil hier niet tot mijn pensioen blijven wonen", vertelt Isabelle De Schepper. "Maar met een tijdelijk contract moet je er niet aan denken een huis te kopen. Bij vastgoedkantoren vragen ze vandaag al een vast contract als je nog maar iets wil huren."

Ze leeft van week tot week, noodgedwongen. "De onzekerheid is enorm groot, dat knaagt. Ik kan nooit op langere termijn kijken."

Natuurlijk zou ze graag een vast contract hebben, maar het zijn er de tijden niet voor. Op de arbeidsmarkt is het nog altijd crisis. Volgens De Schepper werken er heel veel mensen met een interimcontract bij haar werkgever. Misschien wel de helft, maar dat spreekt het bedrijf zelf met klem tegen: het zijn er in totaal vierhonderd, of bijna één op de drie. Waarvan achttien al langer dan drie jaar. Een kwestie van omstandigheden, zegt HR-manager An Moernaut: heel veel werknemers hebben tijdskrediet opgenomen en bovendien zijn de activiteiten van Alcon erg seizoensgebonden.

Drogredenen

Isabelle De Schepper: "Sommigen worden na drie jaar bedankt omdat ze officieel niet meer voldoen, of omdat ze niet meer nodig zijn, of omdat ze teveel afwezig zijn. Allemaal drogredenen."

De Schepper heeft een opleiding bakkerij-patisserie, maar werkt bij Alcon als inpakster of machine-operator. Een vast contract zit er niet in. Mensen vast aanwerven kan niet voor het hoofdkantoor in de Verenigde Staten, vertelt een vakbondsafgevaardigde, tijdelijke krachten binnenhalen wel. Nochtans doet de farmaceutische industrie het goed.

"Ik heb de situatie al aangeklaagd bij het bedrijf. Ben naar de vakbond gestapt. En ik heb er ook de wetgeving al op nageplozen. Er zijn regels die aangeven in welke omstandigheden je een uitzendkracht in dienst kan nemen. Maar die wetgeving is niet honderd procent sluitend, waardoor zij kunnen zeggen dat ze zich perfect aan de regels houden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234