Dinsdag 22/06/2021

Levende televisielegende krijgt nieuwste sitcom niet verkocht

David Croft geldt met recht als de godfather van de Britse comedy. Al dan niet samen met partners Jeremy Lloyd en Jimmy Perry bedacht hij klassiekers als Dad's Army, Are You Being Served?, Hi-de-Hi!, It Ain't Half Hot Mum en You Rang, My Lord? Zijn 'Allo 'Allo gaat vanaf 9 juli voor de zoveelste keer op herhaling op TV1 en Canvas ging zondag van start met de tweede herhaling van Oh, Doctor Beeching! Reden te over om de inmiddels 78-jarige levende tv-legende op te zoeken in zijn huisje in Londen en te vragen naar het geheim van al dat succes. Hoewel... 'Comedy moet je niet te veel analyseren,' vindt Croft. 'want dan maak je het kapot. Iets is grappig of niet.'

Crofts recentste bedenksel, Here Comes The Queen, speelt zich af in een fictief land achter het voormalige IJzeren Gordijn, waar het volk sinds kort aan een referendum mee mag doen. De vraag is of het oude koninkrijk hersteld moet worden. Het merendeel van de bewoners zegt 'ja' en twee verre Engelse familieleden worden verzocht naar het land terug te keren. Doldwaze ontwikkelingen volgen. Qua stijl en humor lijkt de comedy misschien nog wel het meest op 'Allo 'Allo. De scripts voor zes hilarische afleveringen zijn af, maar de BBC wil er niet aan.

Het idee ligt al sinds november 1997 op de plank en Croft heeft allang niets meer gehoord van de BBC-beleidsmakers. Het kost hem in zijn thuisland eveneens de grootste moeite herhalingen van Hi-de-Hi! op de buis te krijgen, laat staan van Oh, Doctor Beeching! Een herhaling van de laatste in Vlaanderen tussen al het voetbalgeweld door, is in Crofts ogen dan ook een welkom idee. "Niet iedereen houdt van voetbal", zegt de befaamde uitvoerend producent, regisseur en tv-schrijver. "Ik ook niet. Ik snap nooit wie er spelen."

We zitten in de huiskamer van zijn flat in Noord-Londen op een steenworp van het bruisende Camden Town. Crofts zoon heeft ons zojuist een kan verse koffie binnengebracht. De laat-zeventiger zit er ontspannen bij, nu en dan zwaar kuchend maar in optimale stemming, ondanks het feit dat hij lichamelijk de laatste zes maanden niet in een al te goede conditie is geweest. Croft herstelt van een tweede bypassoperatie, maar het gaat gelukkig een stuk beter.

"Hoewel de kijkcijfers goed waren, was Oh, Doctor Beeching! niet erg populair bij de BBC", vertelt Croft over de hilarische comedy rond de excentrieke en wereldvreemde bewoners op een landelijk stationnetje in Engels niemandsland. Net als in Hi-de-Hi! en You Rang, My Lord? tekenden oude David Croft-getrouwen Paul Shane, Su Pollard en Jeffrey Holland opnieuw voor de hoofdrollen. Ondanks het succes werden er in totaal maar negentien afleveringen gemaakt.

"Toen Oh, Doctor Beeching! in Engeland werd uitgezonden, waren ze bij de BBC druk op zoek naar programma's die de jeugd moesten aanspreken. Dus zo ontstonden dingen als Game On en Men Behaving Badly, die ik persoonlijk vrij onsmakelijk vind. Ik begrijp maar niet waarom schrijvers grappen moeten maken over mensen die overgeven. Afschuwelijk. Ze snappen bij de BBC sowieso niet dat het weinig zin heeft om je op jongeren te richten. Die gaan liever naar de pub of de film. Pas nu komt de BBC tot de ontdekking dat het merendeel van haar kijkers boven de vijftig is. En dié mensen kijken het liefst naar de programma's die ik hun bied: televisie voor het hele gezin, waar niemand zich door beledigd voelt en waar je vooral om kunt lachen."

Veel energie heeft de peetvader van de BBC-comedy's ook niet meer om de 'pennenlikkers' in West-Londen achter hun veren te zitten. "Ik stuur nog weleens een briefje om ze te bedanken wanneer ze weer eens een programma van me herhalen, voorzien van een suggestie om een van mijn andere series te herhalen... Maar ik ben niet meer van de jongsten, weet je wel. Vroeg of laat moet ik misschien gewoon toegeven dat mijn periode achter de rug is." Achter de rug? Herhalingen van Oh, Doctor Beeching! in Malta, Polen, Bosnië en Australië en constante 'reruns' van Are You Being Served? op de Amerikaanse publieke omroepen bewijzen het tegendeel: Crofts werk is nog steeds overal geliefd. Een deal tussen een Russische omroep en BBC Worldwide zorgt er dan weer voor dat de Russen binnenkort voor het eerst kennis kunnen maken met René Artois en zijn vrouw Edith.

"Critici verwijten me weleens dat ik ouderwetse humor maak", zegt Croft. "Maar humor verandert niet. Er bestaat niet zoiets als 'modieuze humor'. Iets is grappig of niet. Je kunt oude grappen wél in een nieuw jasje steken." Hij schrijft zijn succes vooral toe aan het feit dat hij in de jaren veertig en vijftig lange tijd sketches produceerde en regisseerde voor theater en de Londense West End. "De schouwburg is een prima leerschool, omdat je altijd met publiek hebt te maken. Als er niet wordt gelachen, weet je dat je fout zit. Het is niet zoals bij de televisie, waar je er altijd een lachband op kunt zetten, mocht je niet de gewenste reactie krijgen."

Croft kreeg het toneelvak met de paplepel binnen. Vader was de jaren dertig radioster Reginald Sharland en moeder, Annie Croft, een echte musicalvedette. Samen traden ze op langs alle grote schouwburgen en de kleine David mocht tijdens uiterst aangename herfst- en kerstvakanties mee op tournee. Op een bepaald moment kwam hij bij de Britse commerciële televisiezender Tyne Tees terecht. "Daar heb ik tientallen acteurs en actrices ontmoet die ik later zou gaan gebruiken in mijn tv-producties", zegt Croft. Mollie Sugden (Mrs Slocombe) bijvoorbeeld, of Bill Pertwee (blokhoofd William Hodges). Alleen Benny Hill en hij lagen elkaar niet. Tijdens zijn BBC-loopbaan die ergens begin jaren zestig begon, kwamen ze elkaar tegen. Croft: "Hill maakte er een potje van, nam zijn carrière niet serieus en bleef zijn hele loopbaan maar meer van hetzelfde doen. Alleen wisselde hij zo nu en dan de meisjes in. Zodat hij bijtijds tegen een ander rokje aan kon kijken..."

Toen een liveverbinding tussen Blackpool en Londen in de soep liep, nam Croft bewust de beslissing zowel schrijver, producer als regisseur te worden. Gedurende de rest van zijn carrière hield hij strak alle touwtjes in handen. Uit "pure zelfbescherming" lacht hij, "want producers en regisseurs verknoeien het script van een schrijver als je hun niet precies vertelt wat ze moeten doen". Na het fenomenale succes van Dad's Army, dat hij met Jimmy Perry bedacht (geïnspireerd op hun eigen ervaringen met het Engelse thuisleger in de Tweede Wereldoorlog), volgden nog de kassuccessen Are You Being Served, It Ain't Half Hot Mum, Hi-De-Hi, en You Rang My Lord (met Perry) en 'Allo 'Allo (met Lloyd). Ondanks de overdreven typetjes en situaties zijn het stuk voor stuk producties die een grote kern van waarheid bevatten. Evenals Oh, Doctor Beeching!, dat hij opzette met Croft: "De titel slaat op de minister van Transport die in 1963 een aantal spoortrajecten in Groot-Brittannië opdoekte met het doel winst te maken. Oh, Doctor Beeching speelt zich af op zo'n klein stationnetje in niemandsland dat door een nieuwe wetgeving met sluiting wordt bedreigd. We overdrijven hier en daar natuurlijk, maar het merendeel van de situaties is echt."

Op zijn oude dag heeft de gerenommeerde tv-producer alle tijd om het werk van de jonge collega's te aanschouwen. Hij kent ze dan ook allemaal: de Gimme Gimme Gimme's, Thin Blue Lines en Couplings van de nieuwe generatie. Croft: "Moderne Britse tv-comedyschrijvers proberen van alle kanten de Amerikaanse succesnummers na te doen; Frasier, Friends en Cheers. Er zijn op dit moment zeker vijf programma's op de BBC en ITV die volgens hetzelfde concept zijn gemaakt."

Series als Keeping Up Appearances vindt hij geslaagd maar ze gaan soms "zo lang door". Croft: "Dan worden de acteurs cartoons van zichzelf. Ze lezen wat er in de krant over henzelf wordt geschreven en gaan daarin geloven. Dat gevaar loerde in mijn programma's ook. Maar ik was het me altijd op tijd bewust. Vooral de mensen van Hi-De-Hi!, later Oh, Doctor Beeching!, kregen het dan zwaar te verduren. "In 's hemelsnaam," foeterde ik dan. "gedraag je niet alsof je een ster bent. Doe normaal! Jullie moeten allemaal mislukkelingen voorstellen. Dat is de reden waarom ik jullie voor de rol heb gekozen."

Patrick Bremmers

Oh, Doctor Beeching! Canvas 22.45

David Croft: 'Comedy moet je niet te veel analyseren'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234