Woensdag 12/05/2021

Leven met levend verlies

Verdwijnt een geliefde, dan resten vooral vragen, verdriet en onzekerheid. 'Rouwen begint als je de werkelijkheid van een verlies onder ogen kan zien. Bij een verdwijning weet niemand wat de werkelijkheid is.' Sara Vandekerckhove

"Als je één iets niet wilt zijn, dan is het wel ouder van een vermist kind." Dat zei Alain Remue ooit in een interview in deze krant. Het hoofd van de Cel Vermiste Personen ziet zowat elke dag nabestaanden worstelen met die vragen en onzekerheid. Zijn conclusie: is een onopgeloste verdwijning voor speurders en politiediensten vooral een professionele frustratie, dan is het voor nabestaanden pure gruwel.

De Cel lost weliswaar een heleboel verdwijningen op, maar toch blijven heel wat families noodgedwongen met vragen zitten. Maria Garcia Roset (15), Tess Demateau (16), Kevin Dubois (17) zijn maar enkele van de namen die op de opsporingspagina van Child Focus prijken. Allemaal tieners waar sinds enkele maanden niets meer van is vernomen.

Onderaan de rij ook Nathalie Geijsbregts, Ilse Stockmans en Liam Vanden Branden, allemaal verdwijningen die nooit zijn opgehelderd. Een hele tijd beheersten die gevallen het nieuws, maar daarna ging het leven onverstoorbaar verder, een luttele herdenking niet nagelaten.

"Ik woon zelf op de hoek van de straat waar Nathalie Geijsbregts in '91 verdween", vertelt rouwspecialist Manu Keirse. "Toen heb ik zelf kunnen zien hoe vreselijk dat is voor nabestaanden. Het meisje verdween toen ze tien jaar oud was. Wel, twintig jaar later vertelde haar vader me hoe hij nog steeds door de straten speurde naar vrouwen van haar leeftijd. Het idee dat ze misschien ergens rondloopt en niet weet wie haar ouders zijn, blijft aan hem knagen."

Geen verklaring

Keirse heeft al meermaals mensen begeleid bij een onopgeloste verdwijning. "Rouw begint meestal met het onder ogen zien van de werkelijkheid van het verlies. Er is een lichaam, een kist, een afscheidsviering, een verklaring... Al die zaken zijn heel erg belangrijk bij de verwerking. Bij een verdwijning weet niemand wat de werkelijkheid is. Er is geen verklaring en niemand weet wat precies gebeurd is. Het drama van het niet weten is zo ontzaglijk moeilijk."

In die mate zelfs dat de dood als een verademing kan komen. "Als iemand na een hele tijd dood teruggevonden wordt, dan is dat voor nabestaanden bijna een opluchting", vertelt Keirse. "Terwijl het eigenlijk verdriet zou moeten zijn."

Zo ging het bijvoorbeeld ook voor de familie van Christophe Van Boxtel (35), die in 2012 spoorloos verdween in het Mont Blanc-massief nabij het Franse Chamonix. De man was in zijn eentje gaan snowboarden, maar zou nooit het dal bereiken. Tweeënhalf jaar na zijn verdwijning werd zijn lichaam door een alpinist teruggevonden. In Het Laatste Nieuws vertelde zijn zus hoe dat in zekere zin een opluchting was. "Het bleef toch moeilijk om het verlies te aanvaarden, zeker voor mijn moeder. Nu het lichaam van Christophe is gevonden, kunnen wij eindelijk volwaardig afscheid nemen."

In Nederland staat de Vereniging Achterblijvers na Vermissing nabestaanden bij. "Een vermissing heeft alleen een begin", legt Gerard Schook, de bezieler van de vzw wiens stiefzoon in 1993 verdween, uit in een online interview. "Zolang een vermissing niet is opgelost duurt ze voort en wordt het dagelijkse leven erdoor bepaald. Vijf, tien, dertig of zestig jaar geleden, dat maakt niets uit."

Denk maar aan de Dwaze Moeders van Argentinië, die decennia na de verdwijning van hun kinderen onder de dictatuur van de militaire junta, in stilte over het Plaza de Mayo schreden, als een nadrukkelijke eis om opheldering en gerechtigheid.

Manu Keirse beaamt dat het verlopen van de tijd bij onopgeloste verdwijningen nauwelijks de wonden doet helen. "Voor wie achterblijft, beheerst dit elke dag hun leven. Het is leven met een levend verlies: je staat ermee op en je gaat ermee slapen. En dat terwijl de steun en hulp langzaamaan afkalven. Vrienden, kennissen, familie, werkgevers... kan ik alleen maar de raad geven om hier blijvend begrip voor te hebben. Na een tijd is een verdwijning voor hen misschien gewoon geworden, maar voor de nabestaanden is elke dag opnieuw ongewoon."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234