Donderdag 21/10/2021

AchtergrondDe megastad

Leven in een vastende stad: Caïro en de ramadan

Ramadan-sapjes te koop in een straat in de Egyptische hoofdstad Caïro, vlak voor zonsondergang.   Beeld NurPhoto via Getty Images
Ramadan-sapjes te koop in een straat in de Egyptische hoofdstad Caïro, vlak voor zonsondergang.Beeld NurPhoto via Getty Images

Een kwartier voordat het vasten wordt verbroken, delen twee mannen aan weerszijden van de weg kleine zakjes met dadels uit. Mijn Uber-chauffeur neemt er een met veel dank aan, terwijl ik het aanbod vriendelijk afsla. Het is ramadan, en dat betekent dat het dagelijkse leven om de iftar draait: de eerste maaltijd van de dag, die de vastende moslims bij zons­ondergang verorberen en waar hun dagelijkse ritme op is toegespitst. Met dat ritme moet ook ik als niet-moslim rekening houden.

Overdag ligt er een deken van rust over de stad: de straten zijn leger en mensen praten minder met elkaar of doen dat heel zachtjes om hun energie te sparen. In de anders zo luidruchtige metro staart iedereen in stilte voor zich uit. Rond halfzeven gaat de zon onder en klinkt gelijktijdig de gebeds­oproep uit de 114.000 moskeeën in Egypte, het teken om te gaan eten. Op dat moment komt Caïro met zijn meer dan 20 miljoen inwoners even helemáál tot stilstand en zijn de straten uitgestorven. Die zeldzame stilte is mijn favoriete moment voor een ommetje, lopend of op de fiets.

Hoewel ik zelf niet vast, voel ik de ramadan wel. Eten bestellen is lastig, net als een plekje in een restaurant bemachtigen. Je moet zeker 45 minuten van tevoren aan een tafeltje zitten en je bestelling doorgeven om na zonsondergang iets te eten te krijgen.

Overdag is dat bijna onmogelijk: eetgelegenheden zijn dicht. Slechts een paar theehuizen zijn open, verscholen vanaf de straat achter gordijnen. Hier spreek ik overdag wel eens af met buitenlandse of niet-vastende vrienden. Soms schiet er iemand binnen om heel snel een kop thee te drinken en een broodje naar binnen te werken, om zich daarna gauw uit de voeten te maken.

Sommige bezoekers zijn overdag en vroeg op de avond Koptische christenen, die zo’n 5 procent van de 100 miljoen Egyptenaren uitmaken. Zij zijn herkenbaar aan het kruisje dat veel Kopten op hun pols getatoeëerd hebben en aan hun voor moslimmannen verboden gouden ringen. Ze vasten niet, maar uit respect voor de moslims eten en drinken ze niet in het openbaar. “Soms drink ik snel uit het zicht van anderen een pakje sap leeg”, vertelde een Koptische vriend. Zelf drink ik mijn koffie ook alleen achter een gordijn.

Egyptische jongeren versieren hun buurt in Caïro ter voorbereiding van de vastenmaand. Beeld AFP
Egyptische jongeren versieren hun buurt in Caïro ter voorbereiding van de vastenmaand.Beeld AFP

Maar in de theehuizen zitten overdag toch vooral moslims, en dan is spanning te voelen. Het is duidelijk dat zij stiekem zondigen en zich eigenlijk totaal niet op hun gemak voelen tussen de koffiedrinkende en rokende mannen. Constant kijken ze schichtig om zich heen, bang om herkend te worden als een bekende zou binnenstappen. Uit de speakers van sommige theehuizen klinken dan opmerkelijk genoeg wel Koran-recitaties.

’s Avonds is de sfeer er een stuk gemoedelijker als iedereen zit uit te buiken na het eten. In de meeste theehuizen hebben ze dan alle tafels voorzien van een rood ramadan­tafelkleed, met verschillende patronen bezet. Huizen en straten zijn versierd met lampjes en boven veel deuren hangt een fanous, een traditionele ramadan­lamp, die lijkt op een oosterse lampion. Ook voor mij en mijn christelijke vrienden is dit toch het leukste en meest ontspannen moment om eropuit te gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234