Dinsdag 17/09/2019

Leve de Nacht

Dichter bij Ellen

Een paar jaar terug was ik bij een Nederlands literair festival, waar het publiek hoofdzakelijk uit adolescenten bestond: de geur van Clearasil en goedkoop eten vulde de zaal. Ze waren gekomen voor een optreden van een bekende slammer die nu allang alweer vergeten is. Wat iedereen echter bijbleef, was het onderdeel dat ervóór kwam: dichter Frank Koenegracht (1945). Je zag de jongeren kijken, van wat doet een bejaarde nou op ons hipsterfestival, maar toen begon hij te spreken, en was iedereen om. Hij ontroerde, was grappig, ontwapenend en na afloop kocht iedereen - zoals het hoort - zijn werk.

Zonder dit festival waren de bezoekers waarschijnlijk niet zo snel op hem gestuit, want Koenegracht is niet een van die dichters die op iedere affiche staat. Vaak worden er op een literair evenement hooguit vier poëten geprogrammeerd, en dat is jammer, omdat er zoveel geweldige dichters zijn. Gelukkig zijn er grootschalige poëziefestivals zoals aanstaande zaterdag in Utrecht, waar alweer de 35ste Nacht van de Poëzie wordt gehouden (er zijn nog kaarten), en waar naast de bekende namen ook nog heel wat te ontdekken valt.

Het blijft echter verdrietig dat de Nacht in haar geboorteland, België, niet meer bestaat. Misschien is ze wel een slachtoffer van haar eigen succes. De edities in jullie contreien zijn inmiddels legendarisch, al dan niet om poëtische redenen: de dichters waren geregeld kwijt, het publiek was tijdens de voorstellingen aan het vrijen, tegen tweeën was de regisseur vaak al woedend vertrokken. Soms werd er zo veel gedronken dat er geen geld meer over was om de artiesten te betalen.

Op de Nacht van 1980 kreeg Paul Snoek het tijdens zijn voordracht aan de stok met een luidruchtige bezoeker. Op een gegeven moment zei de dichter: "Als je het beter kunt, kom dan hier maar eens staan." Helaas voor Snoek was dat Kamargurka, die vervolgens de show stal en meteen werd geboekt voor het jaar daarop.

Misschien wilde de Belgische Nacht daarom voor lange tijd niet meer van de grond komen. Er waren te hoge verwachtingen. Daar kampte de laatste editie, die in 2011 in Gent werd gehouden en helaas tegenviel, ook mee. Alle flamboyante momenten van de eerdere Nachten waren in de herinnering samengesmolten tot een Nacht der Nachten, en daar valt elke nieuwe aflevering bij in het niet. Het is moeilijk concurreren met een legende. En toch moet er weer een Nacht in België komen, al was het maar om een publiek kennis te laten maken met Frank Koenegracht, nu het nog kan.

Afgelopen week gijzelde ik daarom de kinderen van dichter en literair programmeur Michaël Vandebril, die me vervolgens verzekerde dat er plannen worden gesmeed om in 2019 een Nacht van de Poëzie te houden in de Antwerpse Roma. Ik sprong een gat in de lucht (en liet de niet heel erg gekreukte kinderen onder voorbehoud weer vrij), want veel dingen kunnen Belgen toch beter dan Nederlanders: bier brouwen, voetballen en het neerzetten van geweldige poëziefestivals. Laat die Nacht komen. Zal hij legendarisch worden? Dat hoeft echt niet. Als ze maar is wat een Nacht hoort te zijn: magisch, meeslepend, en een bodem voor tal van nieuwe gedichten en gedachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234