Zondag 15/12/2019

Psychiatrie

Levanta: vergeetput voor geïnterneerde vrouwen?

Levanta, de streng beveiligde afdeling van psychiatrisch centrum Sint-Jan-Baptist voor geïnterneerde vrouwen in Zelzate. Beeld Geert Braekers

Het hoog beveiligde centrum Levanta in Zelzate had een verbetering moeten zijn voor de psychiatrische patiëntes die vroeger hun hele straf in de gevangenis moesten uitzitten. Maar Levanta blijft de klachten van de geïnterneerde vrouwen én hun verzorgers opeenstapelen. 

Levanta is geen instelling waar al eeuwen getroebleerde vrouwen verblijven. Deze hoogbeveiligde instelling ging pas van start in februari 2016, kort na de nieuwe wet op internering.

Het gaat niet om een afzonderlijke inrichting, maar wel om een afdeling van het psychiatrisch centrum Sint-Jan-Baptist in Zelzate. Deze grote Oost-Vlaamse instelling zit onder de vleugels van de Broeders van Liefde. 

De eerste klacht over Levanta kwam al enkele maanden na de oprichting binnen bij de Zorginspectie. Die startte in april van dit jaar een onderzoek, want het bleef niet bij die ene klacht van twee jaar geleden. Meerdere inwoners en medewerkers pikken het niet dat de gesprekken met bezoekers worden afgeluisterd en menen dat patiëntes veel te lang en veel te vaak worden afgezonderd of gefixeerd. In 2017 waren er in Levanta 831 afzonderingen, wat neerkomt op gemiddeld twee per dag, voor 18 à 19 vrouwen. 

Ondanks de veelvuldige klachten willen ze bij de Broeders van Liefde niet vooruitlopen op het onderzoek van de Zorginspectie. "Uiteraard zal dat verslag met de nodige zorgvuldigheid worden bekeken", zegt Raf De Rycke, gedelegeerd bestuurder van de Broeders van Liefde. "Wat in de media verschijnt, heeft niet altijd de nodige nuance. Veel zaken gebeuren om de veiligheid te garanderen. Het gaat om een van de moeilijkste doelgroepen die er zijn. Of het beleid moet worden bijgestuurd, zullen we binnenkort bekijken." Bij Zorgnet-Icuro, de koepelorganisatie waarvan Levanta lid is, werken ze aan adviezen over vrijheidsberoving van patiënten. "In het najaar hopen we hiermee klaar te zijn," zegt gedelegeerd bestuurde Margot Cloet.

Trauma's

Van bij de oprichting zijn er bij Levanta plaatsen voor 19 patiëntes. Allemaal komen zij rechtstreeks uit de gevangenis naar deze afdeling voor een verdere behandeling. Levanta kwam er omdat ons land jarenlang geen adequate verzorging bood voor veroordeelde, psychiatrische patiëntes. Sinds kort kunnen geïnterneerde vrouwen niet alleen in Zelzate, maar ook in het FPC van Antwerpen terecht.

De vrouwen die hier verblijven, hebben een zeer uiteenlopend profiel. Soms gaat het om vrouwen die zware feiten hebben gepleegd, zoals moord, poging tot moord of brandstichting. Maar minstens even vaak speelt er een opeenstapeling van delicten, waarbij een zware drugs- of alcoholverslaving de vrouwen in de criminaliteit deed belanden. "Wie geïnterneerd is, is zeker niet per definitie extreem gewelddadig", merkte Liesbet De Kock, klinisch psychologe en lid van het Kollectief Zonder Dwang, al eerder op. Alle patiëntes worstelen met complexe psychiatrische problemen en slepen meerdere trauma's mee. 

Sinds de opstart van Levanta zijn nog maar twee vrouwen doorgestroomd naar de minder streng beveiligde 'mid-security'-afdeling van hetzelfde centrum. Een derde vrouw, zonder wettelijke verblijfsvergunning, ging terug naar haar land van oorsprong.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234