Zondag 04/12/2022

Leuvense technologie gaat vlot van de hand

Een voorspelling: sleept een Leuvens technologiebedrijf een prestigieuze prijs in de wacht, dan wordt het enkele jaren later overgenomen. Want gaat u maar na. Zowel Icos, dat inspectiemachines bouwt voor computerchips, als meettechnologiespecialist Metris schopte het tot Onderneming van het Jaar. En kijk: Icos kwam vorig jaar in handen van KLA-Tencor, een sectorgenoot uit Silicon Valley, terwijl Metris op het punt staat te worden opgeslokt door Nikon. De Japanse groep lanceerde net haar overnamebod.De naburige netwerkbeveiliger Ubizen werd al in 2005 overgenomen door het Amerikaanse Cybertrust. Ook dat stond eigenlijk in de sterren geschreven. Ubizenbaas Stijn Bijnens werd in 1999 bekroond tot Manager van het Jaar, een titel waar Metrisbaas Bart Van Coppenolle vorig jaar nog voor genomineerd was. Het Leuvense telecombedrijf Telindus werd in 2006 overgenomen door Belgacom. Telindus werd gesticht door wijlen John Cordier, ook al een ex-Manager van het Jaar.De opmerkelijke correlatie doet alle blikken richten op dat andere beursgenoteerde technologiewonder uit Leuven, het Option van stichter-grootaandeelhouder Jan Callewaert. Option en zijn kapitein sleepten zelfs beide titels (zowel Onderneming als Manager van het Jaar) al in de wacht. De maker van laptopkaarten wordt vaak door analisten aangevinkt als mogelijke overnameprooi, maar slaagt er vooralsnog in een zelfstandige koers te varen. Bart Van Coppenolle, naast stichter en CEO ook grootaandeelhouder van Metris, heeft die ambitie inmiddels laten varen. Hij steunt het overnamebod van Nikon, net als de raad van bestuur van Metris. Het doel van Nikon is nochtans duidelijk: Metris van de beurs halen en er een dochteronderneming van maken. Daarmee verliest Leuven de controle over een van zijn technologieparels. Maar het lijkt Van Coppenolle veiliger te schuilen bij een grote buitenlandse groep dan op eigen kracht door te gaan. Richting Antwerpen is er overigens een gelijkaardig patroon merkbaar. Het Mechelse telecombedrijf Telenet is grotendeels in handen gevallen van het Amerikaanse Liberty Global. Real Software uit Kontich werd gekocht door het Amerikaanse Gores. Onder impuls van die investeringsgroep nam Real Software nam daarna Colruyt-spinoff Dolmen over om te fusioneren tot RealDolmen. En de Amerikaanse overnametocht gaat mogelijk nog verder. Gores heeft al te kennen gegeven ook de Mortselse beeldverwerker Agfa-Gevaert in het vizier te houden.

Spin-offs van KU Leuven

Maar terug naar Leuven. Zowel Metris, Icos als Ubizen zijn spin-offs van de KU Leuven. Het basisidee werd uitgedokterd met hulp van de universiteit, waarna de uitvinders er een bedrijf mee uit de grond stampten. De universiteit houdt wel een oogje in het zeil. Ererector André Oosterlinck, die ook aan de wieg stond van Icos, is nog altijd bestuurder bij Metris. Vriend en vijand zijn het erover eens dat de Leuvense whizzkids absolute toptechnologie hebben ontwikkeld. Icos is de wereldleider in zijn nichemarkt, inspectiesystemen voor computerchips. Ubizen was dan weer een pionier in internetbeveiliging, nog voor de dotcomhype in alle hevigheid losbarstte. Metris maakt meetsystemen voor onder meer autobouwer Toyota en vliegtuigbouwer Boeing. “Hun productportefeuille is ‘state of the art’ en biedt groeimogelijkheden op lange termijn”, zegt financieel analist Stijn Elebaut van SG Private Banking.Ondanks die technologische suprematie slagen de Leuvense beloften er niet in om naar de Champions League van het bedrijfsleven door te stoten. Ze trokken elk naar de 8beurs, maar zelfs die verse kapitaalinjectie bleek niet voldoende. Metris mikte hoog door zelf vijftien overnames te doen om te groeien. Dat heeft echter geleid tot een te zware schuldenlast. Elebaut: “Door de pech van de recessie is heel het businessmodel in elkaar geploft. Metris heeft weliswaar zijn schulden kunnen herfinancieren bij de banken. Maar het grootste gevaar is dat als de recessie blijft aanslepen, het bedrijf naar de afgrond dreigt te glijden.”Het beursverhaal van Ubizen draaide uit op een nachtmerrie voor veel kleine beleggers. Het bedrijf kwam voor een spotprijs in Amerikaanse handen. Bij Metris zijn de beleggers van het eerste uur ruim de helft van hun inleg kwijt. Metris ging eind 2006 tegen een introductieprijs van 12 euro naar de beurs. Het steeg aanvankelijk door tot 16 euro, maar plofte dan naar beneden. De beurskoers zakte begin dit jaar helemaal door het ijs, tot onder 1 euro. Nikon biedt nu 5,5 euro per aandeel, of zowat het dubbele van de beurskoers van de voorbije weken. CEO Bart Van Coppenolle, die 8 procent van de aandelen bezit, scheurt overigens ook een beetje zijn broek. Hij kocht begin vorig jaar nog grote aandelenpakketten tegen een koers van ongeveer 10 euro.Dan liep het bij Icos beter af. De vroege aandeelhouder kon een mooie winst opstrijken dankzij het gulle bod van KLA-Tencor. Elebaut: “De overname van Icos was een bekroning voor het jarenlange beleid. Bij Metris ligt dat anders. Een bekroning kun je dit niet noemen. Net als bij Ubizen gaat het om een min of meer gedwongen verkoop. Het bedrijf zit in de problemen qua financiering.”Volgens Elebaut kan het mislukte beursavontuur van Metris grote gevolgen hebben voor de nieuwe generatie technologiebedrijven die naar de beurs willen trekken. Beleggers zullen voortaan twee keer nadenken vooraleer hun geld te stoppen in een beloftevol technologiebedrijf. “Dit is een smet voor de markt voor beursintroducties.”En wat met het management? Nikon heeft stichter Bart Van Coppenolle verzekerd dat hij CEO kan blijven, zelfs als Metris als dochterbedrijf wordt geïntegreerd in de Japanse groep. Maar het verleden leert dat de oorspronkelijke sterkhouders het niet lang uitzingen bij de buitenlandse overnemer. Anton De Proft, de CEO van Icos die de overname door het Californische KLA-Tencor beklonk, zei begin dit jaar Icos vaarwel, na 27 jaar trouwe dienst. Hij nam wel een adviseursfunctie bij de nieuwe Amerikaanse moedergroep. Stijn Bijnens, jarenlang het gezicht van Ubizen, hield het evenmin lang vol met de nieuwe Amerikaanse bazen en ruilde Leuven in voor Hasselt. Bijnens is nu algemeen directeur van LRM, de Limburgse Reconversiemaatschappij. En Carmen Cordier, dochter van John Cordier, vertrok begin vorig jaar uit het management van Telindus. Van Coppenolle zelf en de top van Metris geven geen commentaar zolang het bod van Nikon niet is afgerond. Analist Elebaut sluit niet uit dat Van Coppenolle voor lange tijd bij Metris-Nikon blijft. “Hij heeft altijd de ambitie getoond om Metris te doen groeien. Veel zal afhangen of hij van Nikon de vrijheid zal krijgen om Metris verder te ontplooien.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234