Maandag 30/11/2020

Letterlijk: Obama's scherpe slottoespraak in Bozar

Beeld BELGA

De speech van Obama was bijzonder scherp voor Rusland en tegelijk een boodschap vol hoop. The Washington Post lijstte de slottoespraak van Obama in Bozar op. Lees hier de vertaling na.

Uwe Majesteiten, mijnheer de premier, Belgisch volk, in naam van het Amerikaanse volk dank ik u voor uw vriendschap. Wij staan als onafscheidelijke bondgenoten zij aan zij. Ik dank u ook voor uw geweldige gastvrijheid. Ik moet bekennen dat het niet moeilijk is om van een land te houden dat bekend staat om zijn chocolade en zijn bier.

Leiders en hoogwaardigheidsbekleders van de Europese Unie, vertegenwoordigers van de NAVO, geëerde gasten, wij ontmoeten elkaar op een moeilijk ogenblik voor Europa, voor de Verenigde Staten en voor de internationale orde waaraan wij generaties lang hebben gewerkt. In heel de geschiedenis van de mensheid hebben maatschappijen geworsteld met fundamentele vragen over hun organisatie, over de juiste relatie tussen individu en staat, over de beste manier om de onvermijdelijke conflicten tussen staten op te lossen.

Na eeuwen van strijd, oorlog en verlichting, onderdrukking en revolutie, heeft Europa idealen voortgebracht zoals het geloof dat wij allemaal, met ons geweten en onze vrije wil, het recht hebben om te kiezen hoe wij leven, en het geloof dat de macht op de wil van het volk moet stoelen en dat wetten en instellingen die wil moeten beschermen. Kolonisten namen die idealen mee de oceaan over en schreven een grondwet die Amerika nog altijd bestuurt. Een grondwet die onder meer een eenvoudige waarheid verkondigt: alle mensen zijn gelijk geschapen.

Een wordle van Obama's speech.Beeld dm

Die idealen zijn vaak op de proef gesteld, hier in Europa en elders in de wereld. Vaak werden ze bedreigd door een oudere en meer traditionele visie op de macht. Die andere visie zegt dat gewone mannen en vrouwen te klein zijn om hun eigen zaken te beredderen, dat orde en vooruitgang alleen mogelijk zijn als individuen hun rechten afstaan aan een oppermachtige vorst. Vaak is ze geworteld in het idee dat sommige mensen door hun ras, geloof of etniciteit inherent beter zijn dan andere, dat onze identiteit als individu bepaald wordt door de tegenstelling met de ander, dat de grootheid van een natie niet uit idealen maar uit haat voortkomt.

De botsing van die twee visies heeft de geschiedenis van Europa in de 20ste eeuw op tal van manieren gekenmerkt, zowel in als tussen haar naties. De industrie en de technologie evolueerden sneller dan ons vermogen om geschillen vreedzaam op te lossen. Zelfs de meest beschaafde naties vervielen in barbaarsheid.

Vanochtend hebben de slagvelden van Vlaanderen mij herinnerd aan de manier waarop een oorlog tussen volkeren een generatie de dood in dreef, in de loopgraven en het gas van de Eerste Wereldoorlog. Twee decennia later sleepte extreem nationalisme het continent opnieuw mee in een oorlog, werden volkeren tot slavernij gebracht, grote steden in puin gelegd en tientallen miljoenen mensen geslachtofferd, ook in de Holocaust.

Als antwoord op die tragische geschiedenis bundelde Amerika in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog zijn krachten met Europa om de duistere machten van het verleden af te weren en een nieuwe architectuur van vrede op te bouwen. Arbeiders en ingenieurs brachten het Marshall-plan tot leven. De NAVO, het machtigste bondgenootschap dat de wereld ooit heeft gekend, trok de wacht op. Aan de overkant van de Atlantische Oceaan deelden wij de visie van een Europa met een representatieve democratie, individuele rechten en de overtuiging dat naties hun de belangen van hun burgers kunnen dienen met handel en vrije markten, een sociaal vangnet en eerbied voor mensen met een ander geloof en een andere achtergrond.

Die visie vormde tientallen jaren een schril contrast met het leven aan de andere kant van het IJzeren Gordijn. De strijd duurde decennia en werd gewonnen, niet met tanks of raketten maar omdat onze idealen weerklank vonden bij de Hongaren, die een revolutie begonnen, bij de Polen, solidair op hun scheepswerven, bij de Tsjechen, die in hun Fluwelen Revolutie geen enkel schot losten, bij de Oost-Berlijners, die de grenswachters trotseerden en de Muur neerhaalden.

Een realiteit die onvoorstelbaar was in de loopgraven van Vlaanderen, het puin van Berlijn of de gevangeniscel van de dissident, lijkt ons vandaag vanzelfsprekend: een herenigd Duitsland, de verwelkoming van de naties van Centraal- en Oost-Europa in de familie van de democratieën. Hier in dit land, ooit het slagveld van Europa, ontmoeten wij elkaar in het hart van een Unie waarin eeuwenoude vijanden vreedzaam samenwerken. De volkeren van Europa, de honderden miljoenen burgers van het oosten, het westen, het noorden en het zuiden, zijn veiliger en welvarender omdat wij samen onze idealen hebben verdedigd.

De vooruitgang is niet beperkt gebleven tot Europa. De idealen van ons bondgenootschap hebben bewegingen overal op de planeet geïnspireerd - ironisch genoeg ook bij volkeren die door de westerse machten van hun rechten waren beroofd. Na de Tweede Wereldoorlog wierpen volkeren van Afrika tot India het koloniale juk af en verwierven zij hun onafhankelijkheid. In de Verenigde Staten vochten burgers voor hun vrijheid en trotseerden ze geweld om een einde te maken aan de rassenscheiding en om hun rechten op te eisen. In Europa viel het IJzeren Gordijn, in Zuid-Afrika loste de ijzeren vuist van de Apartheid haar greep en kwam een ongebroken, trotse Nelson Mandela uit de gevangenis om zijn land naar een multiraciale democratie te leiden. Latijns-Amerikaanse landen verwierpen de dictatuur en bouwen nieuwe democratieën. Aziatische landen bewezen dat ontwikkeling en democratie hand in hand kunnen gaan.

De jonge mensen in dit publiek zijn geboren op een plaats en in een tijd met minder conflicten, meer welvaart en meer vrijheid dan ooit tevoren in de geschiedenis van de mensheid. Maar dat komt niet doordat de duistere impulsen van de mens verdwenen zijn. Zelfs hier in Europa hebben we in de Balkan schokkende etnische zuiveringen gezien. De problematiek van de integratie en de mondialisering, nog versterkt door de ergste economische crisis van onze tijd, heeft het Europese project in het gedrang gebracht en schept een voedingsbodem voor politieke groeperingen die het gemunt hebben op immigranten, homo's of gewoon mensen die anders zijn.

Terwijl de technologie enorme mogelijkheden heeft geschapen voor handel, innovatie en cultureel begrip, heeft ze ook terroristen de wapens gegeven om op een afschrikwekkende schaal te doden. Sektarische en etnische conflicten blijven duizenden levens eisen. En weer worden we geconfronteerd met het geloof dat grote naties hun kleine buren mogen domineren om hun zin te krijgen. Het oude geloof: macht is recht.

Daarom wil ik benadrukken dat wij de vooruitgang die Europa en de wereld hebben geboekt niet als verworven mogen beschouwen. De strijd van de ideeën blijft ook voor deze generatie duren.

Dat is waar het vandaag in Oekraïne om gaat. De Russische leiders ontkennen waarheden die wij enkele weken geleden nog als evident beschouwden: in het Europa van de 21ste eeuw kun je grenzen niet met geweld hertekenen, er bestaat zoiets als internationaal recht, mensen en naties moeten zelf over hun toekomst beslissen.

Ik zal eerlijk zijn. Als wij onze eigen belangen nauw zouden definiëren en een nuchtere rekensom zouden maken, zouden wij kunnen beslissen de andere kant op te kijken. Onze economie heeft geen sterke banden met de Oekraïense. De invasie van de Krim vormt geen rechtstreekse bedreiging voor ons volk of ons land. Wij hebben niets van de Russen te vrezen. Maar die onverschilligheid zou ons de lessen van de begraafplaatsen van dit continent doen vergeten. Ze zou toelaten dat de oude manier van doen weer ingang vond in deze jonge eeuw. En die boodschap zou niet alleen in Europa worden gehoord maar ook in Amerika, in Afrika en het Midden-Oosten. De gevolgen zouden niet abstract zijn. We moeten beseffen welke impact ze zouden hebben op het leven van echte mensen, mannen en vrouwen zoals wij.

Kijk naar de jeugd van Oekraïne, die vastberaden haar toekomst terugeiste van een corrupte regering. Kijk naar de lijken van de slachtoffers van sluipschutters. Kijk naar de bezoekers die op Maidan hun deelneming betuigen. Naar de universiteitsstudente die zich in een Oekraïense vlag hulde en vertelde dat ze hoopte dat alle landen in wettelijkheid zouden kunnen leven. Naar de student die in naam van de andere betogers zei dat hij waardigheid wou voor iedereen. Stel u voor dat u die jonge vrouw was die zei dat er dingen zijn die angst en wapenstokken en traangas niet kunnen vernietigen.

Wij hebben die mensen nooit ontmoet en toch kennen we hen. Hun stem is de echo van de roep om menselijke waardigheid die generatie na generatie in de straten en de pleinen van Europa heeft weerklonken. Deze Oekraïners verwierpen een regering die het volk bestal in plaats van het te dienen. Zij verlangen naar de idealen die het mogelijk hebben gemaakt dat wij hier vandaag zijn.

Niemand weet wat de volgende dagen in Oekraïne zal gebeuren, maar ik ben ervan overtuigd dat de roep om waardigheid en kansen en individuele vrijheid en recht, uiteindelijk zal overwinnen. Wij, de vrije naties, de vrije volkeren, zijn de toekomst. Ik geloof dat niet omdat ik naïef ben. Ik geloof het niet omdat wij machtige wapens hebben en sterke economieën. Ik geloof het omdat onze idealen die echt zijn. Ze zijn universeel.

Ja, wij geloven in democratie, in vrije en eerlijke verkiezingen, in een onafhankelijke justitie, in de burgermaatschappij en in ongecensureerde informatie, zodat de mensen zelf hun keuzen kunnen maken. Ja, wij geloven in een open economie, een vrije markt, innovatie en individueel initiatief, in ondernemerschap en handel en investeringen die meer mensen welvarend maken.

Ja, wij geloven in de waardigheid en de gelijkheid van alle mensen, wie ze ook zijn, hoe ze er ook uitzien, van wie ze ook houden en van waar ze ook komen. Daar geloven wij in. Dat maakt ons sterk. Die duurzame kracht komt ook tot uiting in onze eerbied voor een internationaal systeem dat de rechten van naties en volkeren beschermt: de Verenigde Naties, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het internationale recht en de middelen om het af te dwingen.

Maar we weten ook dat het niet vanzelf komt.

Het hangt af van de blijvende inzet van volkeren en naties van goede wil.

Daarom moeten we de Russische schending van het internationale recht en de aanslag op de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne veroordelen. Niet om Rusland een hak te zetten, maar om de principes te verdedigen die zoveel hebben betekend voor Europa en de wereld.

In de voorbije dagen hebben de Verenigde Staten, Europa en onze partners in de wereld zich verenigd om deze idealen te verdedigen en het Oekraïense volk te steunen. Samen hebben wij de Russische invasie van Oekraïne veroordeeld en de legitimiteit van het referendum in de Krim verworpen. Samen hebben wij Rusland politiek geïsoleerd, het uit de G8 geschorst en onze bilaterale samenwerking teruggeschroefd. Samen doen wij Rusland de prijs betalen, met sancties die Rusland en zijn leiders pijn doen.

Als de Russische leiders hun huidige koers volhouden, zullen wij er samen voor zorgen dat hun isolement groter wordt. De sancties zullen zwaarder worden. De Russische economie en het Russische prestige in de wereld zullen er alleen maar meer onder lijden.

Intussen zullen de Verenigde Staten en onze bondgenoten de regering van Oekraïne blijven steunen terwijl zij een democratische koers uitzet. Wij zullen samen voor een krachtig steunpakket zorgen, om de Oekraïense economie te stabiliseren en aan de basisbehoeften van de bevolking te voldoen.

Laat het iedereen duidelijk zijn dat de Verenigde Staten en Europa Oekraïne niet wensen te controleren. Wij hebben geen troepen naar dat land gestuurd. Wij willen dat het Oekraïense volk zelf beslist, zoals andere vrije volkeren dat doen. Wij willen evenmin een Koude Oorlog. Anders dan de Sovjet-Unie heeft Rusland geen blok van landen achter zich en verdedigt het geen globale ideologie. De Verenigde Staten en de NAVO zoeken geen conflict met Rusland. In de zestig jaar van zijn geschiedenis heeft de NAVO geen andere landen onderworpen maar de vrijheid van onze naties gevrijwaard.

Wij zullen altijd onze plicht volgens artikel 5 gestand doen en de soevereiniteit en de territoriale integriteit van onze bondgenoten verdedigen. Aan die belofte zullen wij nooit verzaken. De naties van de NAVO staan nooit alleen. Vliegtuigen van de NAVO patrouilleren nu in het Baltische luchtruim. Wij hebben onze aanwezigheid in Polen versterkt. Wij zijn klaar om meer te doen.

Elke lidstaat van de NAVO zal in de toekomst grotere inspanningen moeten leveren om zijn deel van de last te dragen. Iedereen zal de politieke wil moeten opbrengen om in onze gezamenlijke defensie te investeren en de capaciteiten te ontwikkelen om de internationale vrede en veiligheid te verzekeren.

Oekraïne is uiteraard geen lid van de NAVO, gedeeltelijk vanwege zijn hechte en complexe historische banden met Rusland. Militaire macht zal Rusland niet uit de Krim verdrijven en evenmin afschrikken om het conflict verder te escaleren. Maar als wij eendrachtig blijven, zal het Russische volk uiteindelijk beseffen dat bruut geweld niet de veiligheid, de welvaart en de status zal opleveren die het verlangt. Daarom zullen wij in deze crisis krachtige sancties tegen Rusland blijven combineren met een open deur voor diplomatie.

Ik ben ervan overtuigd dat Oekraïne en Rusland een stabiele vrede kunnen bereiken door de-escalatie, rechtstreeks overleg tussen de twee partijen en de internationale gemeenschap, monitors die de rechten van alle Oekraïners garanderen, een proces van grondwettelijke hervorming in Oekraïne en eerlijke verkiezingen in dit voorjaar.

Rusland heeft diplomatieke toenaderingspogingen afgewezen, de Krim geannexeerd en een grote troepenmacht aan de grens met Oekraïne verzameld. Het zegt dat het zijn eigen grenzen wil beschermen en de etnische Russen in Oekraïne wil verdedigen. Maar natuurlijk zijn er geen bewijzen van systemisch geweld tegen etnische Russen in Oekraïne en zijn die bewijzen er ook nooit geweest.

Veel landen hebben problemen met grenzen, met etnische minderheden in het buitenland, met soevereiniteit en zelfbeschikking. Soms leiden die spanningen tot debatten en democratische referendums, soms tot conflicten of een moeizame co-existentie. Het zijn netelige problemen, maar precies daarom moet men ze met grondwettelijke middelen en internationale wetten aanpakken. Meerderheden mogen minderheden niet zomaar onderdrukken. Grote landen mogen niet ongestraft hun wil opleggen aan kleine.

De Russische leiders verdedigen hun optreden ook door naar Kosovo te verwijzen, als een recent voorbeeld van westerse inmenging in de aangelegenheden van een klein land - wat zij nu zelf doen. Maar de NAVO heeft in Kosovo pas ingegrepen nadat de bevolking jarenlang systematisch was gebrutaliseerd en uitgemoord. En Kosovo heeft zich pas van Servië afgescheiden na een referendum dat geen aanfluiting van het internationale recht was, maar in zorgvuldige samenwerking met de Verenigde Naties en de buurlanden plaatsvond. In de Krim was daar geen sprake van.

Rusland heeft ook de Amerikaanse interventie in Irak als een voorbeeld van westerse schijnheiligheid aangehaald. Het is waar dat de oorlog in Irak zeer controversieel was, niet alleen in de wereld maar ook in de Verenigde Staten zelf. Ik heb deelgenomen aan het debat en ik was tegen onze militaire interventie gekant. Maar zelfs in Irak trachtte Amerika binnen de internationale orde te werken. Wij hebben geen grondgebied van Irak opgeëist of geannexeerd. Wij hebben geen Iraakse hulpbronnen gestolen. Wij hebben een einde gemaakt aan de oorlog en Irak teruggegeven aan zijn volk, als een volledig soevereine staat die zelf over zijn toekomst kan beslissen.

Natuurlijk leven de Verenigde Staten en Europa hun idealen niet volmaakt na. Wij beweren evenmin dat wij als enige scheidsrechter bepalen wat goed en fout is in de wereld. Wij zijn menselijk. Wij moeten moeilijke beslissingen nemen over de manier waarop wij onze macht gebruiken. Maar het verschil is dat wij openstaan voor kritiek en dat wij de verantwoordelijkheden van het wereldleiderschap aanvaarden. Wij kijken naar het oosten en het zuiden en zien naties die klaarstaan om een toenemende rol te spelen op het wereldtoneel. En wij vinden dat een goede zaak. Het weerspiegelt de diversiteit die ons sterk maakt als land, en de integratie en samenwerking waarvoor Europa tientallen jaren lang heeft geijverd. In een wereld met steeds meer mondiale uitdagingen, hebben wij allemaal belang bij naties die hun rol spelen, hun deel van de last dragen en de internationale normen verdedigen.

Onze benadering vormt dan ook een schril contrast met de Russische houding. Het is absurd om te beweren, zoals Russische stemmen doen, dat Amerika met fascisten in Oekraïne heult en het Russische volk niet respecteert. Mijn grootvader heeft in het leger van generaal Patton gediend, veel van uw vaders en grootvaders hebben tegen het fascisme gevochten. Amerika herinnert zich de onvoorstelbare offers die het Russische volk in de Tweede Wereldoorlog heeft gebracht. Het huldigt die offers.

Sinds het einde van de Koude Oorlog hebben de verschillende Amerikaanse regeringen met Rusland samengewerkt om culturele en handelsbanden te smeden en een internationale gemeenschap te ontwikkelen. Wij hebben dat niet gedaan als een gunst voor Rusland maar omdat het in ons nationale belang was. Wij hebben samen belet dat terroristen nucleair materiaal bemachtigden. Wij hebben Rusland verwelkomd in de G8 en in de Wereldhandelsorganisatie. De inkrimping van de kernarsenalen en de opruiming van de chemische wapens in Syrië bewijzen dat de wereld er baat bij heeft dat Rusland kiest voor samenwerking op basis van wederzijds belang en wederzijds respect.

Amerika en de wereld en Europa hebben belang bij een sterk en verantwoordelijk in plaats van een zwak Rusland. Wij willen dat het Russische volk in veiligheid, welvaart en waardigheid leeft, zoals wij allemaal, en dat het trots kan zijn op zijn geschiedenis. Maar dat betekent niet dat Rusland zijn buren onder de voet mag lopen. De historische banden van Rusland met Oekraïne geven het geen recht om de toekomst van dat land te dicteren. Geen enkele hoeveelheid propaganda kan goedpraten wat in de ogen van heel de wereld fout is.

Uiteindelijk moet elke maatschappij haar eigen koers bepalen. Het pad van Amerika of van Europa is niet de enige weg naar vrijheid en rechtvaardigheid. Maar er kan geen discussie bestaan over het fundamentele principe dat hier op het spel staat, namelijk het recht van volkeren en naties om zelf over hun lot te beslissen.

Toen Maidan volstroomde met demonstranten, was dat niet het werk van Amerika maar van de Oekraïners. Toen de burgers van Tunis en Tripoli in opstand kwamen, was dat niet het werk van buitenlandse troepen. Zij deden het zelf. We zien het bij de Birmaanse parlementsleden die voor hervormingen ijveren, we zien het bij de jonge Afrikaanse leiders die tegen corruptie en onverdraagzaamheid vechten: alle mensen delen in een waarheid die elk geweld en elke onderdrukking trotseert en die uiteindelijk zal triomferen.

De jonge mensen die hier vandaag zijn, kunnen de indruk hebben dat de huidige gebeurtenissen ver van hun bed zijn, ver van hun dagelijkse leven en de problemen dichter bij huis. Ik besef dat de Verenigde Staten en grote delen van Europa in eigen land meer dan genoeg hebben om zich zorgen over te maken. Er zullen altijd stemmen zijn die beweren dat de problemen van de wereld onze verantwoordelijkheid niet zijn. Maar we mogen nooit vergeten dat wij de erfgenamen van de strijd om de vrijheid zijn. Wij danken onze democratie en de kansen die wij als individu krijgen aan de wijsheid en de moed van onze voorgangers, die beseften dat idealen alleen kunnen voortbestaan wanneer we het succes van andere volkeren en andere naties als ons eigen belang beschouwen.

Dit is geen ogenblik voor wapengekletter. Er bestaan geen gemakkelijke antwoorden of militaire oplossingen voor de toestand in Oekraïne of de crisissen in vele delen van de wereld. Maar we moeten onze idealen, onze internationale orde, krachtig en vastberaden verdedigen. De jeugd van Europa zal mee beslissen in welke richting de stroom van onze geschiedenis zal vloeien. Denk vooral niet dat uw vrijheid, uw welvaart, uw morele verbeelding, door de grenzen van uw gemeenschap, uw volk of zelfs uw land worden beperkt. U kunt ons helpen om een betere geschiedenis te kiezen. Dat is de boodschap van Europa en de ervaring van Amerika.

Ik zeg dit als de president van een land dat zijn grondwettelijke waarden in Europa heeft gevonden, een land dat zijn bloed heeft vergoten om te verzekeren dat die waarden in Europa zouden overleven. Ik zeg het als de zoon van een Keniaan wiens grootvader voor de Britten kookte. En ik zeg het als iemand die in Indonesië heeft geleefd toen dat land zich van het kolonialisme bevrijdde. De idealen die ons verenigen, zijn even belangrijk voor de jeugd van Boston als voor die van Brussel of Jakarta of Nairobi of Krakau of Kiev.

Het succes van onze idealen hangt ook af van ons, van het voorbeeld van ons eigen leven en van onze eigen maatschappij. We weten dat er altijd onverdraagzaamheid zal zijn, maar we kunnen de immigrant verwelkomen in plaats van hem te vrezen. We kunnen kiezen voor een beleid dat de velen ten goede komt in plaats van de enkelingen, voor een tijdperk van mondialisering dat de gemarginaliseerden kansen geeft in plaats van een bevoorrechte elite. In plaats van onze homoseksuele en lesbische broeders en zusters te vervolgen, kunnen we onze wetten gebruiken om hun rechten te beschermen. In plaats van ons te definiëren door ons verschil met de anderen, kunnen we de dromen waarmaken die we met hen delen. Dat zal Amerika sterk maken. Het zal Europa sterk maken. Het maakt ons wie we zijn.

Terwijl wij onze verantwoordelijkheid als individuen opnemen, moeten we ook bereid zijn om als naties hetzelfde te doen. We leven immers in een wereld die onze idealen keer op keer op de proef zal stellen, een wereld met krachten die ons willen neerhalen in corruptie en in strijd. We mogen er niet op rekenen dat anderen die dreiging zullen afwenden.

Het beleid van uw regering en de principes van uw Europese Unie zullen een kritiek verschil maken. Zij zullen bepalen of de internationale orde waarvoor zoveel generaties hebben geijverd terrein zal winnen of verliezen. Dat is de vraag waarop wij allemaal moeten antwoorden: welk Europa, welk Amerika, welke wereld willen wij nalaten?

Als wij vasthouden aan onze principes, als wij moedig en vastberaden opkomen voor onze overtuiging, dan zal de hoop het winnen van de angst en zal de vrijheid de tirannie verslaan. Want dat is het eeuwige verlangen van het menselijke hart.

Dank u.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234