Woensdag 23/09/2020

Lang leve spinnen

Let op voor de ongedierteredders

Beeld ANP

Jaïnistische monniken gaan nergens heen zonder bezem. Ze respecteren iedere vorm van leven en zijn als de dood onbedoeld een levend schepseltje te vertrappelen. Door het pad voor hun voeten met zachte hand te vegen, hopen ze de kans op een geplet insect te minimaliseren.

Het aantal jaïnisten in Nederland is gering maar elementen uit hun leer dringen steeds dieper door in onze samenleving. Op crowdfundingplatform Kickstarter probeert de Haagse uitvinder Robert Darby 165.000 euro bijeen te brengen om zijn zogenaamde Bee-Kind - een apparaat om insecten uit huis te verwijderen zonder ze te doden - op de markt te brengen. Het concept is simpel: met het pistoolvormige instrument kun je insecten binnenshuis opzuigen om ze vervolgens buitenshuis weer ongeschonden uit te zetten.

Een speurtocht over het web leert dat het idee van Darby verre van uniek is. Het wemelt van de aanbieders van apparaatjes om insecten, spinnen en ongenode kleine knaagdieren 'op diervriendelijke wijze' te vangen en buiten uit te zetten. Doe-het-zelvers kunnen op YouTube terecht voor instructiefilmpjes hoe een lege petfles of oude emmer om te toveren in een diervriendelijke val. Tal van obscure websites adviseren gevangen huismuizen buiten de stad in de natuur een nieuw leven te geven in de vrije natuur.

Diervriendelijk
Maar hoe diervriendelijk zijn die vallen nu eigenlijk? Hoe zinvol is het om
ongedierte levend buiten te zetten? En wanneer kun je nog van dierenliefde spreken en wanneer van extremisme?

Dierenvrienden worstelen massaal met deze vragen. Zelfs de politieke pleitbezorgers van de Partij voor de Dieren hebben geen pasklaar antwoord. De voorlichter moet bij een beleidsmedewerker nagaan of de partij, anders dan dat de politieke dierenactivisten "pleiten voor een zorgvuldige omgang met alle dieren", ook een standpunt hebben over de behandeling van huismuizen, spinnen en insecten in het bijzonder. Het blijkt niet het geval. "We raden je aan contact op te nemen met Kenniscentrum Dierplagen (KAD, red.)", schrijft de voorlichtster uiteindelijk.

"Als een mug op mijn arm landt, sla ik die toch echt dood", dit zegt directeur Nico Vonk van het KAD. "Natuurlijk kun je een spin liefkozen door hem op je hand te zetten en naar buiten te brengen", aldus Vonk, maar voor het gevoelsleven van de spin maakt het volgens de voorman van het kenniscentrum geen verschil. Bij het ontbreken van een centraal zenuwstelsel worden spinnen en insecten geacht pijn noch bewustzijn te ervaren.

Muggen
Arachnofielen kunnen zich bovendien afvragen of ze een spin een dienst bewijzen door hem naar buiten te zetten. Muggen zoeken in de herfst, zodra de temperaturen dalen, massaal toevlucht in onze warme huizen op zoek naar beschutting. Hongerige spinnen kruipen achter het eten aan en vangen, eenmaal binnen, een groot deel van de muggen weg. Getuigt het van liefde voor de spin om hem van zijn voedsel te scheiden? Bovendien stelt de gedwongen verhuizing van de spin de dierenliefhebber voor een nieuw dilemma: wat te doen met muggen? De stekende zoemers laten zich stukken lastiger levend vangen en verwijderen dan hun achtpotige predatoren.

Als een spin wel gevoel zou hebben, zou het buiten zetten van het beestje tijdens gure winterdagen bovendien als je reinste dierenmishandeling moeten worden aangemerkt. Een spin die in de herfst buiten tijdig een beschut holletje vindt voor zijn winterslaap heeft een goede overlevingskans, maar wanneer een actieve achtpotige griezel plots vanuit een verwarmd huis in de vorst belandt vriest hij vrijwel zeker dood. Daar verandert geen Bee-Kind iets aan.

Voor huismuizen is het wettelijk niet eens toegestaan om ze, nadat ze levend zijn gevangen, in de natuur uit te zetten. De wetgever wil de kans zo verkleinen dat de diertjes in de verkeerde biotoop belanden. Het Kenniscentrum Dierplagen lijkt niet zo zwaar te zwaar te tillen aan deze bepaling. Vonk: "Als iemand ons vraagt wat ze met een gevangen muis moeten doen, adviseren we toch maar de muis buiten te zetten."

Beeld ANP

Huismuis is de klos
In de stad zal de muis het advies waarderen, het beestje zal zo snel mogelijk zijn toevlucht zoeken in een ander huis om zijn korte leventje voort te zetten. Wie de muis naar een naburig bos vervoert, zoals sommige websites aanraden om overlast voor buren en stadgenoten te beperken, kan het beestje net zo goed zelf doodslaan. Huismuizen hebben zich in de loop der eeuwen zo goed aangepast aan het leven bij de mens dat ze nauwelijks meer kunnen overleven in het wild. Een eenzame huismuis is in het bos een te makkelijke prooi voor roofvogels, ratten en (verwilderde) katten.

De kans dat een huismuis in gevangenschap lang genoeg leeft om überhaupt naar het bos te worden overgebracht is trouwens klein. "Een muis heeft het in een inloopval niet prettig", zegt Vonk. De beestjes raken zo gestresst dat ze binnen een halve dag van zenuwen kunnen overlijden. Het is een angstige dood.

Het goed opbergen van voedsel en woningen ontdoen van gleuven en kieren waar muizen kunnen nestelen zijn volgens het Kenniscentrum Dierplagen de beste remedie tegen muizen. En de muizen die reeds in een woning zitten, kunnen het beste met een traditionele klapval worden weggevangen. Daar heeft zelfs de Partij voor de Dieren geen probleem mee.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234