Zondag 27/11/2022

Opinie

Lerarenopleiding moet anders? Investeren in plaats van reduceren!

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

De ondertekenaars van deze open brief zijn verbonden als lesgever of vakdidacticus aan de SLO van de Universiteit Gent.

Dominique AdriaensWim BeyersGreet CardonStefaan CottenierKatja De HerdtAndré MottartTammy SchellensKatrien StrubbeMelissa TuytensRuben VanderlindeMartin Valcke en Tony Valcke en Angelo Van Gorp

Terecht willen de Vlaamse rectoren iets doen aan het feit dat steeds meer studenten een lerarenopleiding volgen aan een centrum voor volwassenonderwijs (CVO). Studenten maken deze keuze omdat ze er vlugger vrijstellingen krijgen en minder stage moeten lopen (20u. t.o.v. 60u.) Een verschil dat niet meer houdbaar is. De rectoren benadrukken terecht dat masters die in het onderwijs willen werken, het best aan een universiteit tot leraar worden opgeleid. De sterkte van de universitaire lerarenopleiding - ook vastgesteld door de visitatiecommissie - is haar focus op academisch onderbouwde vakdidactiek: leren hoe je geschiedenis moet geven is anders dan leren hoe je chemie onderwijst! In hun nota pleiten de rectoren voor een reductie van de universitaire lerarenopleiding van 60 naar 45 studiepunten. Als professionele lerarenopleiders willen we hier toch vanuit onderzoek en praktijkervaringen een en ander nuanceren.

De Vlaamse regering wil sterke en kwaliteitsvolle lerarenopleidingen. Want het zijn de lerarenopleidingen die de nieuwe generatie leraren afleveren - leraren die hun leerlingen op hun beurt voorbereiden en enthousiast kunnen maken voor de lerarenopleiding. We weten dat landen met goede onderwijsprestaties hun leraren rekruteren onder de beste studenten en dat ze hen goed opleiden. Hier wringt het schoentje in het voorstel zoals beschreven in de nota van de Vlaamse rectoren. Willen we inderdaad excellente leraren afleveren en aantrekken, dan dient volop geïnvesteerd te worden in de lerarenopleiding. Een opleiding reduceren van 60 naar 45 studiepunten - zoals de nota suggereert - zendt een tegenstrijdig signaal uit en gaat bovendien in tegen de conclusies van de commissie beleidsevaluatie lerarenopleidingen en tegen aanbevelingen van de Europese commissie.

Het beroep van leraar is complexer geworden (denk bv. aan de implementatie van het M-decreet waardoor meer kinderen met specifieke onderwijsbehoeften in het reguliere onderwijs worden ondersteund). De illusie wekken dat je leraar kan worden in 1-2-3 is een verkeerd signaal. Uit onderzoek weten we dat goede lerarenopleidingen voldoende tijd nemen én geïntegreerde opleidingen zijn. Dat betekent dat theorie en praktijk elkaar steeds afwisselen en ondersteunen. Ander onderzoek toont dan weer aan dat de praktijkcomponent van cruciaal belang is. Hierbij is het noodzakelijk om studenten met verschillende scholen en onderwijsvormen te laten kennismaken. De stage binnen de universitaire SLO's verminderen omdat de CVO's minder stage aanbieden is dus zeker geen oplossing. Het is precies tijdens deze stages dat studenten leren hun eigen vakken te onderwijzen. Volgens recente gegevens van de Europese Commissie besteedt Vlaanderen - samen met Polen - nu al de minste tijd aan de professionele opleiding van haar leraren hoger secundair onderwijs. De opleiding nog verder afbouwen is dus geen optie.

De rectoren pleiten ook voor aanvangsbegeleiding. Een nobele doelstelling. Leraren dienen inderdaad ondersteund te worden in hun eerste loopbaanjaren. Ook dat weten we uit onderzoek. Maar de reductie in stage tijdens de opleiding gewoon vervangen door aanvangsbegeleiding... Zo werkt het natuurlijk niet. Goede aanvangsbegeleiding is noodzakelijk bovenop een goede lerarenopleiding.

Als lerarenopleiders die dagdagelijks een nieuwe generatie leraren klaarstomen zijn we bezorgd. Net als de rectoren hebben we goede argumenten om te stellen dat masters het best een diploma leraar behalen aan een universiteit en niet aan een CVO. We vragen hierover dan ook duidelijkheid aan de minister van onderwijs. Anders dan de nota van de rectoren wijzen ons onderzoek en onze praktijkervaring uit dat een reductie van de lerarenopleiding wellicht niet de beste optie is om kwaliteitsvollere leraren op te leiden.

Dominique Adriaens, Wim Beyers, Greet Cardon, Stefaan Cottenier, Katja De Herdt, André Mottart, Tammy Schellens, Katrien Strubbe, Melissa Tuytens, Ruben Vanderlinde, Martin Valcke, Tony Valcke en Angelo Van Gorp.

Alle ondertekenaars zijn verbonden als lesgever of vakdidacticus aan de SLO van de Universiteit Gent.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234