Maandag 05/12/2022

ReizenGeorgië

Lekkers, Lada’s en lege landschappen in Georgië

Wijngaarden kleuren het landschap in Kakheti.  Beeld Katleen Willaert en Lucid
Wijngaarden kleuren het landschap in Kakheti.Beeld Katleen Willaert en Lucid


Sommige bestemmingen blijven lang door je hoofd spoken voor je er daadwerkelijk naartoe gaat. Georgië sprak al langer tot onze verbeelding. We googelden beelden van adembenemende bergtoppen en hoorden enthousiaste verhalen van reizigers die er geweest waren. Voor het overige: onbekend terrein.

Katleen Willaert en Lucid

We kiezen ervoor om niet het hele land rond te reizen, dat wordt ook bemoeilijkt door het grote, ontoegankelijke, centrale stuk dat Rusland bezet heeft. We concentreren ons op het noordoosten. De erg toeristische kust aan de Zwarte Zee in het zuiden laten we ook aan ons voorbijgaan. Badplaatsen als Batoemi zouden eerder Blankenberge in het kwadraat zijn.

Met een hoofd vol vragen en avontuurlijke gedachten rijden we vanuit hoofdstad Tbilisi het dorre gebied en de hitte errond in, na een (erg) korte toelichting over onze gehuurde terreinwagen. Voornaamste tip: “If you see mud, do not stop.” Voorlopig geen modder maar wel stoffige wegen met groente- en fruitkraampjes in de bermen, de watermeloenen metershoog gestapeld. Eerste geruststelling: de wegwijzers en plaatsnamen worden niet enkel in het cyrillisch schrift vermeld. We slingeren noordwaarts langs de Military Highway, niet echt een autostrade te noemen, maar wel de enige asfaltweg naar Rusland die naam waardig en dus een belangrijke handelsroute en levensader, ook voor buurland Armenië. Dat brengt langzaam klimmende vrachtwagens met zich mee, gemixt met de hele Lada-catalogus van vroeger en nu, grote SUV’s en af en toe toch iets dat er militair uitziet.

Tony Toyota, de koosnaam die onze auto kreeg, bracht ons op de mooiste plekjes, bijvoorbeeld in de Juta-vallei.
 Beeld Katleen Willaert en Lucid
Tony Toyota, de koosnaam die onze auto kreeg, bracht ons op de mooiste plekjes, bijvoorbeeld in de Juta-vallei.Beeld Katleen Willaert en Lucid
Het Russisch-Georgische Vriendschapsmonument langs de Military Highway: een toeristische trekpleister met spectaculair uitzicht.
 Beeld Katleen Willaert en Lucid
Het Russisch-Georgische Vriendschapsmonument langs de Military Highway: een toeristische trekpleister met spectaculair uitzicht.Beeld Katleen Willaert en Lucid

Geen lage-emissiezone hier en het rijden gaat traag, maar dat geeft niet: het uitzicht rondom is ronduit fantastisch. De bergflanken worden steeds steiler en spectaculairder. Op bruggen staat steevast een halve boerderij, we lachen met koeien die aan vrachtwagens likken. Op een brug hebben de beesten minder last van vliegen, zo begrijpen we later. Naast het natuurspektakel passeer je sympathieke boerendorpjes, middeleeuwse kloosters en kastelen. Een warm aanbevolen stop is het Russisch-Georgische vriendschapsmonument vlak bij skioord Gudauri. Een wat vreemde, ronde constructie in beton uit 1983, die als een arendsnest over de Kaukasische Duivelsvallei uitkijkt. Langs de binnenzijde verbeelden felgekleurde tegels taferelen uit de geschiedenis van Rusland en Georgië, uit een tijd dat de wederzijdse liefde tussen beide landen groter was.

Georgische Dolomieten

Met de gigant Kazbek (5.047 meter) in het vizier gaan we offroad richting het bergdorp Juta. Onverhard maar erg prettig rijden in onze gehuurde Toyota Landcruiser. Die heeft met 380.000 kilometer op de teller al voor hetere vuren gestaan. We dopen onze nieuwe vriend Tony Toyota. Vanuit het dorp is het een korte maar pittige wandeling naar Fifth Season Hotel met zicht op het Chaukhebi-gebergte, ook wel de Georgische Dolomieten genoemd. Room with a view is een understatement van formaat. De ligging is magisch: we logeren op de bergflank in een balk gemaakt van stalen platen en glas, binnenin gezellig met hout bekleed. Een tv is hier onnodig: voortdurend ontvouwt zich voor ons een schouwspel in 3D en 8K. Van het uitzicht genieten kan ook op het grasveld (genre Sound of Music) voor de herberg, neergeploft in een van de hangmatten of zitzakken. Het passerende publiek varieert van extreem uitgeruste klimmers met serieuze plannen tot luchtiger geklede instagrammers op sneakers. Even zwaaien met het haar, hoofd lichtjes schuin en selfiën maar, net voor het inderdaad zeer instagrammable bergmeertje, eventueel een sprongetje erbij. Erg amusant om vanop een afstandje te bekijken.

Kleurrijke chaos op een veemarkt in Kabal. Beeld Katleen Willaert en Lucid
Kleurrijke chaos op een veemarkt in Kabal.Beeld Katleen Willaert en Lucid
Een stoere ruiter begroet ons in de Truso Vallei.
 Beeld Katleen Willaert en Lucid
Een stoere ruiter begroet ons in de Truso Vallei.Beeld Katleen Willaert en Lucid

Vanuit Juta maken we uitstapjes, telkens met een stofwolk in ons kielzog. We rijden de oogstrelend mooie Truso-vallei in, al iets uitdagender 4x4-terrein, tot we niet meer verder kunnen. Voorbij de ­ruïnes van een typisch oud verdedigingsfort en de grenswacht die ook maar gewoon z’n werk doet, ligt een ontoegankelijk niemandsland. Af en toe word je in de vallei begroet door een vleug zwavel en valt er een oranjerood gebied vol minerale afzettingen te ontdekken. Het stuk gravelrijden terug naar Juta en de aansluitende klim naar boven worden snel een leuke routine. Net als het zo vriendelijk mogelijk weigeren van die ene dorpsbewoner te betalen die in parkerende toeristen een pensioenplan heeft gezien. Met de glimlach!

Georgië lonkt al net iets verder richting het Verre Oosten dan bijvoorbeeld de Balkanlanden en dat vertaalt zich in een overheerlijke keuken, eeuwenlang gemarineerd in en afgekruid met oosterse invloeden. Fusion al van lang voor dat woord als trendy synoniem voor ‘lekker’ gebruikt werd. We proeven de populaire khinkali: een soort in bouillon gekookte grote dumplings, doorgaans gevuld met pittig gekruid vlees, maar ook te krijgen met paddenstoelen- of aardappelvulling. Onweerstaanbaar zijn ook de khachapuri, zeker als je deze broodjes vers uit de oven ergens langs de straatkant koopt. Het deeg wordt, al dan niet gevuld met kaas, met de nodige behendigheid langs de binnenzijde van een heetgestookte tonoven gekleefd. Spotgoedkoop, supervers, gigantisch lekker. Je wou dat er thuis ook zo’n raam in je straat was waarlangs je deze broodjes kan kopen.

Een hut in Juta, hier vind je kruidenthee en snacks voor wandelaars. Beeld Katleen Willaert en Lucid
Een hut in Juta, hier vind je kruidenthee en snacks voor wandelaars.Beeld Katleen Willaert en Lucid
De Georgisch-orthodoxe Drievuldigheidskerk van Gergeti ligt op een eenzame hoogte van 2.170 meter. Beeld Katleen Willaert en Lucid
De Georgisch-orthodoxe Drievuldigheidskerk van Gergeti ligt op een eenzame hoogte van 2.170 meter.Beeld Katleen Willaert en Lucid

Vanuit het levendige Stepantsminda, tot 2006 Kazbegi geheten, hiken we naar boven, de flanken van de machtige Kazbeg op. Achter ons het postkaartzicht op de Drievuldigheidskerk van Gergeti. We wandelen met onze tong tot op onze schoenzolen, overwinnen een paar dipjes, maar de beloning is navenant. Aan de voet van de gletsjer en met de top voor ons blinkend in de zon, verblijven we net boven 3.000 meter in de Altihut. Nog maar enkele jaren geleden werd deze moderne refuge met de nodige berg­expertise in Zwitserland gemaakt, en na transport over de weg als een mega houten puzzel met helikopters de berg op gebracht. Het interieur is gezellig, de sfeer perfect. Buiten enkele medewerkers hebben we de hut voor ons alleen. De echte avonturiers, die de top willen beklimmen, logeren nog één hut hoger, in een voormalig weerstation, maar dan zonder de luxe van de Altihut. Terwijl de zon de opstijgende wolken doorprikt, trekken we de volgende dag weer naar beneden.

Lada als viskraam

We rijden zuidoostwaarts. Het landschap wordt snel glooiender wanneer we de grootste Georgische wijnstreek Kakheti doorkruisen. Even wanen we ons tussen Italiaanse wijnranken. We houden halt in Napareuli, aan de voet van het Kaukasusgebergte. In het wijnhuis waar we logeren, komen we in een gigantisch avondmaal (soepra) terecht: dineren Georgian style. Een grote tafel gevuld met verschillende gerechten, alles om gezellig te delen. De drie generaties dames die bij aanschuiven, hebben hier uren aan gewerkt en houden nauwlettend in de gaten dat alle kommen overvloedig gevuld blijven. De vader des huizes, duidelijk de spelverdeler, doet net hetzelfde met de glazen wijn. Meerdere keren staat hij recht, glas in de hand, en houdt met een ernstige blik een minutenlange, onverstaanbare preek, daarna verrassend kort en krachtig naar het Engels vertaald: “To love. To family.” En toosten maar. We houden het voornamelijk bij beleefd nippen. De kwaliteit van de Georgische wijn, die traditioneel volgens een eigen procedé wordt gemaakt en daardoor minder vertrouwd smaakt, is nogal variabel: ofwel heel lekker, ofwel amper te drinken. Na de wijn volgt de chacha, het nationale straffe spul genre wodka, en een beetje zingen en dansen.

We schuiven wat meer op richting het oosten van het land, cruisend door de vruchtbare valleien van Kakheti. Voornaamste ingrediënten: wijnhuizen, natuurpracht en oude heiligdommen. In Kabali verkennen we ’s ochtends heel vroeg een grote markt, ergens online gelezen als een must-do. Amper een toerist te bespeuren in deze levendige wirwar van kleuren, geuren en smaken. Alle zintuigen worden geprikkeld. Overal zien we Lada’s, die zowat dienstdoen voor alles. Een Lada als viskraam? Geen probleem: leg een dik, zwart, plastic zeil in de koffer, vul tot de rand met je visvangst en bedien je klanten leunend op de achterbumper.

In Georgië kan je in de vele guesthouses logeren, maar evengoed vind je er chiquere hotels. Alles is er erg betaalbaar, met als grote constante: lekker eten. Aan de rand van het Lagodekhi Nationaal Park kiezen we voor een paar nachtjes glamping in de toffe boomhutten van Duende-hotels. Onverwacht luxueus aan het eind van een onverharde afslag in een godvergeten dorp. Het was een bewuste keuze om ergens compleet off-track deze oase tussen de oude bomen te creëren, vertelt oprichter Alejandro ons. Zijn Spaanse roots zorgen voor heerlijke tapas, gevolgd door een typisch Georgisch diner bereid op de gloeiende kolen van fijne, jonge takken. Wat pruttelen in de hottub en wakker worden midden tussen het gebladerte: heerlijk.

Glamping bij het Lagodekhi Natiobnal Park in Duende Treehouses. Beeld Katleen Willaert en Lucid
Glamping bij het Lagodekhi Natiobnal Park in Duende Treehouses.Beeld Katleen Willaert en Lucid

In het meer dorre zuidoosten, grenzend aan Azerbeidzjan, leven monniken in grotten midden in de woestijn. Dat lees je bij een bezoek aan het uit de berg gehouwen klooster van David Gareja, een toeristische topper. Toch is het schrikken als, weg van de hotspot, plots een zwartgeklede orthodoxe priester met obligate lange baard uit een gat in een voor de rest kale berg tevoorschijn komt. Een deel van het kloostercomplex bevindt zich over de grens met Azerbeidzjan en is door een grensgeschil niet toegankelijk. Niet getreurd: het woestijngebied errond is meer dan de moeite, al is de streek rond het dorp Udabno slechts het begin en is het niet aan te raden om tijdens de hete zomer dieper natuurgebied Vashlovani in te trekken. We maken dus maar wat stof op de lokale woestijnweggetjes en voelen ons alsof we live in een reclamespot rondrijden wanneer de ondergaande zon de wolk achter ons feloranje kleurt. We logeren in Udabno in een erg toffe, door Polen gerunde hostel. Door de setting, het kampvuur, de drankjes (limonchacha) en muziek hangt er een soort aangename vrijbuiterssfeer.

Een fijne tongbreker

Sinds 2009 houdt Rusland ongeveer 20 procent van het Georgische grondgebied bezet. Na aanhoudend verzet daartegen startte Rusland recent met een boycot op reizen naar de populaire Georgische stranden en steden. De vluchten werden simpelweg geschrapt. Een dikke streep door de groeiende toeristische inkomsten voor veel Georgiërs en een reden te meer om het land te ontdekken. En dan mag hoofdstad Tbilisi niet op je lijstje ontbreken. Een beetje een tongbreker, maar wat een fijne stad. Hier eindigen we onze tijd in Georgië. Een vleug communistische grandeur, gemengd met Byzantijnse invloeden; van een wirwar van steegjes in het oudste deel tot erg Europees aandoende brede lanen. Je kan er flaneren langs de centrale rivier Mtkvari als was het de Seine, en dan bekomen in een van de traditionele thermen met warmwaterbronnen. De Sovjetperiode herken je hier en daar in brutale betonarchitectuur, mozaïeken of in het metronetwerk uit die tijd.

Hoofdstad Tbilisi Beeld Katleen Willaert en Lucid
Hoofdstad TbilisiBeeld Katleen Willaert en Lucid


We verblijven net buiten het toeristische hart van de stad in Fabrika, een voormalige textielfabriek die in 2016 werd omgetoverd tot bruisende, creatieve hotspot. Het lijkt er wel klein Berlijn. Jong hip volk, leuke winkeltjes, restaurants en terrassen. Het hotel/hostel/coworkingspace is fijn ingericht met behoud van de industriële Bauhaus-look. De graffiti laat niets aan de verbeelding over: je hoeft niet veel Georgisch te kennen om het openlijke protest tegen Poetin te begrijpen.

Onder de verfrissing van een waternevel – zoals je bij ons terrasverwarmers aan cafés hebt, sproeien hier terrasbenevelaars – overhandigen we de sleutel van Tony Toyota terug aan 4x4-verhuurder en topkerel Zura. Enthousiast overlopen we onze avonturen, hij neemt onze vele complimenten over z’n land trots en met een grote glimlach in ontvangst. Geen woord is overdreven.

Ook naar Georgië?

Beste reistijd: Hangt af van de regio. Wij reisden in de eerste helft van augustus, wanneer het best aangenaam is in de bergen. In de rest van het land kunnen de temperaturen dan flink oplopen en is het voor- of najaar een betere optie.

Vlucht: Georgian Airways vliegt rechtstreeks tussen Amsterdam en Tbilisi.

Autohuur: We huurden onze 4x4 bij een lokale verhuurder. Dat heeft als voordeel dat je zelf kan afspreken welke regio’s je mag verkennen want sommige internationale verhuurfirma’s weigeren de ruigere (en interessante) regio’s. 4x4carrental.pl/en

Niet te missen: - Supra: een copieuze maaltijd waarbij overvloedig wordt getoost op alle mogelijke aspecten van het leven. Je wordt er bij een gastgezin vaak op getrakteerd.

- Wijnproeven of een wijnmakerij bezoeken: Georgië, de bakermat van de wijnbouw, staat bekend om zijn speciale methode om wijn te laten gisten in grote kruiken in de grond (‘­kvrevri’s’). In 2013 is deze productiewijze door Unesco uitgeroepen tot immaterieel cultureel erfgoed.

- Paardrijden: Georgië is het perfecte land voor ruiters. De paarden zijn er gewend aan het berg­landschap en je kan vaak ter plaatse tochten regelen.

- De bergen: in Kasbegi, Tusheti en Svaneti zijn de mogelijkheden eindeloos. Allemaal om ter mooist en ter hoogst.

- Ronddwalen in de kleurrijke hoofdstad Tbilisi.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234