Woensdag 01/12/2021

Leid ons niet in bekoring

drama

el crimen del padre amaro HHHII

Regie: Carlos Carrera

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

De Amerikaanse release van de uitstekende controversiële Mexicaanse film El crimen del Padre Amaro werd gelanceerd met de slogan 'Leid ons niet in bekoring'. Niet slecht gevonden, want deze - althans in de katholieke godsdienst - erg bekende gebedszin maakt meteen duidelijk dat dit filmverhaal zich in een religieuze context situeert. En ook al bevat die zin de uitdrukkelijke bede om van die bekoring gespaard te blijven, toch gaat er van zo'n verwijzing naar verleiding telkens weer een suggestieve aantrekkingskracht uit. Misschien zijn sommigen onder u juist daarom deze recensie beginnen te lezen?

De Padre Amaro uit de titel is een jonge priester, die door zijn bisschop naar de provinciestad Los Reyes wordt gestuurd om daar zijn eerste pastorale ervaringen op te doen. Priester Amaro (rol van Gael García Bernal, die bij ons al naam en faam verwierf door zijn vertolkingen in Amores perros en Y tu mamá también) is even idealistisch als ambitieus. Hij weet dat hij, na enkele jaren veldwerk als parochieherder, voorbestemd is voor hogere studies in Rome. In Los Reyes komt hij terecht onder de supervisie van Padre Benito (Sancho Gracia), een oudere priester die door de jaren heen een bepaald pragmatisme heeft ontwikkeld om zijn herderlijke roeping op zijn eigen manier in te vullen.

Soms wegen de eenzame nachten te zwaar en daarom doet pastoor Benito een beroep op meer dan het kooktalent van weduwe Sanjuanera (Angélica Aragón), de plaatselijke restauranthoudster. Daarnaast onderhoudt Benito toch wel erg vriendschappelijke banden met een lokale drugsbaron, al was het maar omdat die erg gul is met giften voor de bouw van een nieuw katholiek ziekenhuis. "Dat is slecht geld dat goed wordt", zal Benito later zeggen als hem het witwassen van drugsgeld verweten wordt.

Van zijn kant maakt Padre Amaro snel kennis met Sanjuanera's jonge dochter Amelia (Ana Claudia Talancón), die even vroom als sensueel blijkt te zijn. Het duurt niet lang of beide jonge mensen voelen zich heel sterk tot elkaar aangetrokken, niet alleen in gedeelde godsvrucht maar ook lichamelijk. Ze bezwijken voor de verleiding. Opvallend daarbij is hoe ze allebei die fysieke passie in een religieuze sfeer blijven beleven. Als Amaro de schoonheid van zijn jonge geliefde wil beschrijven, doet hij dat bijvoorbeeld met behulp van teksten uit het Hooglied. En op een bepaald moment zal de verliefde priester een soort sluier rond haar naaktheid draperen als betrof het een of ander heiligenbeeld. Na enige tijd blijkt dat Amelia zwanger is...

Zo samengevat lijkt El crimen del Padre Amaro een puur melodrama, met een hoog tranentrekkersgehalte. Maar deze controversiële film, die in Mexico een fenomenaal publiek succes werd en die begin dit jaar een Oscar-nominatie kreeg voor beste buitenlandse film, is veel meer dan dat. Regisseur Carlos Carrera past dit verhaal van een verboden passie in in een algemeen sociaal-politiek-religieus kader. Zo wordt het bijvoorbeeld duidelijk dat de 'misdaad' uit de titel niet zozeer betrekking heeft op het feit dat Padre Amaro zijn celibaatsbelofte breekt en zelfs niet dat hij aandringt op een abortus, maar de misdaad heeft veeleer te maken met de bewuste hypocrisie die hij daarbij tot aan het even tragische als sarcastische einde blijft hanteren.

Als politiek melodrama windt de film er evenmin doekjes om dat het hier om een algemenere geïnstitutionaliseerde vorm van kerkelijke hypocrisie gaat. Zo blijkt de bisschop veel minder zwaar te tillen aan de amicale banden tussen priester Benito en de vrijgevige drugsbaron dan aan het feit dat Padre Natalio (rol van Damián Alcázar) zich in zijn arme parochie in de bergen een voorstander toont van de bevrijdingstheologie. De officiële kerk heeft zich wel vaker zalvend aan de zijde van het verkeerde establishment geschaard en zich tegelijk drastisch afgezet tegen moreel meer hoogstaande protestbewegingen.

Op die manier blijkt ook duidelijk dat El crimen del Padre Amaro zijn kritische pijlen niet zozeer richt op de godsdienst, dan wel op het kerkelijk instituut en zijn machtsstructuren. Zijn alle priesters slecht? Neen, priesters zijn ook maar mensen en soms doen mensen hele slechte dingen. In feite is Padre Amaro bij het begin van dit tragische 'passieverhaal' zelf zo naïef en zo idealistisch dat hij naderhand, en eigenlijk nog meer dan de toeschouwer, schrikt van zijn eigen zwakheden. Dat hij de consequenties daarvan niet wil of kan aanvaarden, heeft vooral te maken met zijn geloof/ambitie dat hij door de kerkelijke autoriteiten tot iets 'hogers' geroepen is. En daarnaast demonstreert Padre Amaro natuurlijk ook de typische reflex van 'machthebbers' om van zichzelf te vinden dat zij best een uitzondering kunnen zijn of kunnen maken op de regels die ze zelf uitvaardigen of propageren. El crimen del Padre Amore is gebaseerd op de gelijknamige roman van de Portugese schrijver José Maria Eça de Quieroz, die al uit 1875 dateert. De actualisering van het verhaal en de verplaatsing naar Mexico door scenarist Vicente Lenero is uitstekend geslaagd, zoals bijvoorbeeld mag blijken uit de opmerking dat er "nog eerder een Mexicaanse paus zal komen dan dat de kerk het celibaat zal opgeven"

Het is opvallend hoe de priester en zijn jonge geliefde hun fysieke passie in een religieuze sfeer blijven beleven

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234