Maandag 28/11/2022

'Leerlingen moeten inspraak krijgen in schoolreglement'

Soetkin uit Geraardsbergen mag haar haast onzichtbare lippiercing niet meer dragen op school en Dylan (13) uit Veurne moet zijn Tchitékapsel afscheren van de directie. Zijn onze onderwijsinstellingen hopeloos ouderwets?

Door Marjan Justaert

BRUSSEL l 'Deze twee voorbeelden gaan erg ver', verklaart kinderrechtencommissaris Ankie Vandekerckhove. 'Wat heeft haardracht nu met de essentie van onderwijs te maken? Leerkrachten moeten respect hebben voor de persoonlijkheid van een kind. Precies om die te ontwikkelen gaat het kind immers naar school.'

Piercings, tattoos, blote buiken en gescheurde jeans zijn schering en inslag in het Vlaamse straatbeeld. Toch zijn bepaalde kapsels, kleren of juwelen nog altijd taboe op middelbare scholen. Vaak is de sanctie niet mals: schorsing of uitsluiting. Opvallend: niet alleen de kinderen maar ook hun ouders protesteren steeds vaker tegen de talloze "pietluttige regels van uiterlijk voorkomen". De Vlaamse Scholierenkoepel (VSK) blijft evenwel voorzichtig.

"We spreken ons niet uit over de inhoud van een schoolreglement, maar vinden het wel belangrijk dat de leerlingen inspraak krijgen", zegt Ann-Sophie De Pauw van VSK. "In veel scholen heeft de directie het laatste woord bij de bepaling van de regels of hebben de scholieren zelfs helemaal niets te zeggen. En dat terwijl het participatiedecreet een recht op inspraak voorziet. Kledingafspraken moeten in overleg worden genomen, en ook in overleg worden opgelost als er een conflict is."

Onderwijsexpert Paul Mahieu, hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen, gaat een stap verder. "Je kunt de mode van het volgende jaar niet voorspellen, dus gedetailleerde regels lossen niets op. Aan de andere kant zijn begrippen als 'verzorgde kledij' of 'niet aanstootgevend voorkomen' voor interpretatie vatbaar. Daarom ben ik veeleer voor een open discussie, waarin de schooldirectie niet blind mag zijn voor maatschappelijke trends.

"Als er in samenspraak met de leerlingen beslist wordt dat lang haar niet kan op school en drie jaar later is het toch weer mode om je lokken tot op de schouders te dragen, moet het reglement herzien worden", vult Mahieu aan. "Zoniet? Dan moeten de jongeren zich verzetten. Het is toch fantastisch dat er gestaakt wordt omdat een medeleerlinge haar piercing niet mag dragen? We hebben zo lang gestreefd naar de zelfontplooiing van onze kinderen, dan moeten we er nu niet moeilijk over doen."

Ook het kinderrechtencommissariaat streeft naar duidelijkheid en overleg. Vandekerckhove: "De vraag is of het dragen van een piercing of Tchitékapsel zodanig storend is dat de leerling de toegang tot de school moet worden ontzegd. Een schorsing kan grote gevolgen hebben. Een leerling kan er een schooljaar door verliezen." Toch lijkt de dertienjarige Dylan geen verhaal te hebben tegen zijn uitsluiting, want het schoolreglement van het VTI in Veurne bepaalt klaar en duidelijk: "Geen opvallend kapsel met patronen."

"Het juridische principe is inderdaad dat je de regels van de school aanvaardt als je je inschrijft", geeft Vandekerckhove toe. "Maar ook dat principe moet in vraag gesteld kunnen worden. Helaas is het niet omdat er een leerlingenraad is, dat er inspraak is. Veel hangt af van de leerkrachten en de directie."

Volgens de kinderrechtencommissaris moet er respect zijn voor de identiteit en de persoonlijkheid van een kind. "Kinderen gaan net naar school om die persoonlijkheid te ontwikkelen. Maar als ze dat veruitwendigen via een kapsel of juwelen, is het kot plots te klein. Pas op, ik praat niet over een getatoeëerd hakenkruis in de nek, White Powersymbolen of een kapsel waar extreem rechtse slogans in zijn geschoren. Dat is van een heel andere orde. Racisme is geen uitdrukking van je persoonlijkheid, maar een misdrijf."

Kledingafspraken moeten in overleg worden genomen en ook in overleg worden opgelost

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234