Zondag 05/04/2020

InterviewStijn Baert

‘Leerlingen geboren in december zitten slechter in hun vel dan hun klasgenootjes uit januari’

Arbeidseconoom Stijn Baert (UGent): ‘Het verschil tussen leerlingen geboren in december en leerlingen geboren in januari is bijna even groot als het verschil tussen iemand van een gemiddelde sociaal-economische afkomst en een hoge sociaal-economische afkomst.’ Beeld rv

Kinderen geboren in december voelen zich vaker slechter op school, worden vaker gepest en kampen vaker met overgewicht dan klasgenoten geboren in januari. Dat blijkt uit onderzoek van arbeidseconoom Stijn Baert (UGent) waarover Het Nieuwsblad schrijft. ‘Op zo'n jonge leeftijd maken 12 maanden een enorm verschil.’

Hoe bent u tot deze conclusie gekomen?

“Samen met twee Italiaanse collega’s onderzocht ik een grote dataset van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) met daarin gegevens over 380.000 jongeren: hoe gezond ze zich voelen, hoe het gesteld is met hun welbevinden, of ze overgewicht hebben... Die zaken koppelden we aan de leeftijd van de jongeren en het ‘afkappingspunt’, het moment dat gekozen werd om te bepalen of een jongere in het ene of andere schooljaar werd ingedeeld.

“We vonden dat het altijd zo is dat de jongere leerlingen in de klas – voor Vlaanderen zijn dat de kinderen die in november of december geboren werden – het minder goed doen op vlak van welbevinden, algemene gezondheid of overgewicht dan hun klasgenoten die ouder zijn. We noemen dat het relatieve leeftijdseffect.”

Moet de benjamin in de klas zich nu zorgen maken?

“Ik zeg altijd: ‘Ook in een rivier die gemiddeld één meter diep is, kan je nog verdrinken.’ Om maar te zeggen: we moeten dit voorzichtig interpreteren, het gaat om een gemiddelde. Niet elke leerling die in januari geboren werd, zal het beter doen dan zij die in december geboren werden. Maar gemiddeld is er een verschil en het is zelfs groot. Het is bijna even groot als het verschil tussen iemand van een gemiddelde sociaal-economische afkomst en een hoge sociaal-economische afkomst.

“Dat hoeft ook niet zo te verbazen. We weten al langer dat jongere leerlingen minder goede punten scoren. Ze hebben ook vaak minder vrienden of worden vaker gepest. Ook weten we dat ze minder succesvol zijn in sport. Er zijn verschillende sporten waar kinderen uit het eerste kwartaal van het jaar meer kans maken om bijvoorbeeld gescout te worden. Op zo’n jonge leeftijd kunnen 12 maanden een enorm verschil maken, zowel naar fysieke ontwikkeling als naar maturiteit.”

Wat kunnen we daaraan doen? Er zal toch altijd een bepaald ‘afkappingspunt’ – en dus nadeel – gekozen moeten worden?

“Klopt. Vaak bevatten mijn artikels een lijvig deel aan beleidsaanbevelingen maar hier hou ik het bewust summier. We pleiten er niet voor plots het hele systeem overhoop te gooien, want wat doe je dan? Er zal altijd zo’n keuze gemaakt moeten worden.”

Hoe kunnen we dat effect counteren?

“Door de jongsten in de klas extra aandacht te geven, net zoals dat het geval is voor andere leerlingen die het moeilijk hebben, bijvoorbeeld omwille van een migratieachtergrond, die een tijdje zijn ziek geweest ... Al doen leerkrachten dat sowieso al.

“Opmerkelijk is dat het relatieve leeftijdseffect met betrekking tot welbevinden uitdooft wanneer leerlingen langer samen worden gehouden en dus pas op latere leeftijd kiezen voor een gespecialiseerde richting. Ergens is dat logisch: als je kinderen op vroege leeftijd laat kiezen, doe je dat deels op basis van hun prestaties en net die zijn bij de jongste leerlingen minder goed. Al betekent dat niet dat ik er plots voor pleit pas op latere leeftijd te kiezen voor een richting, integendeel. Ons argument voegt slechts een klein argument toe in een veel grotere discussie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234