Zaterdag 19/06/2021

NieuwsOnderwijs

Leerkrachten weten niet hoe ze moeten omgaan met armoede in de klas

Archiefbeeld. Beeld Wouter Van Vooren
Archiefbeeld.Beeld Wouter Van Vooren

Vlaamse leerkrachten zijn onvoldoende gewapend om een antwoord te bieden op armoedesituaties in de klas. Een meerderheid weet niet eens hoeveel een schooljaar op hun school kost.

Ruim zes op de tien leerkrachten weten niet wat zij moeten doen als zij een armoedesituatie in de klas opmerken. Dat blijkt uit een bevraging van vzw Krijt, die zich inzet voor betaalbaar onderwijs, bij meer dan drieduizend leerkrachten in het basis- en secundair onderwijs, gespreid over het huidige en het voorgaande schooljaar.

Driekwart van de bevraagde leerkrachten zegt daarnaast meer tips en tricks nodig te hebben om om te gaan met armoede in de klas. Opvallend is dat 62 procent van de leerkrachten in de enquête niet weet wat een schooljaar eigenlijk kost. De cijfers zijn vergelijkbaar voor het basis- en secundair onderwijs.

Nochtans heeft een leerkracht een belangrijke rol te spelen, zegt armoede-expert Wim Van Lancker (KU Leuven). Hij is de eerste die signalen in de klas opvangt. “Leerkrachten kunnen armoede niet oplossen, en het kan ook niet de bedoeling zijn om de verantwoordelijkheid op hun schouders te leggen. Maar een leerkracht zou wel het eerste aanspreekpunt moeten zijn. Dat betekent dat je oog hebt voor de sociale achtergrond, en dat je signalen herkent en zo goed mogelijk kan doorgeven.”

De cijfers tonen een brede kloof tussen de realiteit in de klas en de grote uitdagingen die armoede en sociale ongelijkheid op school vormen. Uit de bevraging blijkt dat bijna één op de vijf leerlingen niet altijd voldoende gebruik kan maken van een computer voor zijn schoolwerk, en evenveel leerlingen hebben thuis niet altijd een rustige plek om dat schoolwerk te maken. Zeven procent van de 3.790 bevraagde leerlingen, allen uit de derde graad secundair, verzon al eens een excuus of veinsde ziekte omdat een schoolactiviteit of -uitstap te duur was.

Die uitdagingen werden door de coronacrisis acuut blootgelegd. Armoede heeft tijdens de pandemie een gezicht gekregen, klinkt het bij vzw Krijt. “Ouders en leerlingen slaagden er vroeger in hun thuissituatie verborgen te houden voor de school. Maar wanneer het onderwijs naar huis komt, is dat moeilijk om dat nog te verbergen. Leerkrachten werden geconfronteerd met de situatie van hun leerlingen aan de voordeur, aan het scherm of zagen hun leerlingen afhaken omdat het nodige ICT-materiaal of de voorzieningen er niet waren.”

Als gevolg van het toegenomen bewustzijn zijn er volgens Krijt intussen meer scholen die zich aanmelden voor een begeleidingstraject bij de organisatie.

“Er zijn helaas nog altijd scholen die doen alsof armoede bij hen niet bestaat. Dat zijn de scholen die ook meteen incassobureaus sturen bij een onbetaalde rekening. Dat helpt natuurlijk niet, zo duw je mensen alleen nog dieper”, zegt Van Lancker.

Maar de oplossing ligt niet uitsluitend bij een groter bewustzijn bij leerkrachten en schoolpersoneel, klinkt het nog. Van Lancker ziet heil in een brugfiguur die niet aan de school verbonden is, maar aan de stad of een OCMW. “Ouders in armoede doen er vaak alles aan zodat de school niets weet over de thuissituatie. Ze vrezen – terecht – dat hun kind gestigmatiseerd zou worden, of dat de school hen met de nek zou aankijken. Een brugfiguur van buiten de school kan dan de rol van vertrouwenspersoon opnemen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234