Donderdag 16/09/2021

Antwerpen

Leefloon, en voor de rest 'zelfredzaam': "Ooit moeten ze het weer alleen doen"

Het Krugerplein in Antwerpen.  Beeld Tine Schoemaker
Het Krugerplein in Antwerpen.Beeld Tine Schoemaker

Het Antwerpse OCMW betaalt steeds minder huurwaarborgen, lidgelden van ziekenfondsen en andere extra's die mensen buiten het leefloon kunnen aanvragen. En dat is maar goed ook, vindt OCMW-voorzitter Fons Duchateau (N-VA).

"Neen, er wordt niet bespaard op de sociale dienstverlening in Antwerpen", zegt de woordvoerder van Fons Duchateau, de Antwerpse schepen die bevoegd is voor het OCMW. "Wel laten we mensen zo veel mogelijk zelf hun facturen betalen. We zorgen dat ze verantwoordelijkheid nemen zodat ze weer zelfredzaam worden."

Uit cijfers van de stad Antwerpen blijkt dat de steun via het leefloon piekt. In 2017 woonden 23.574 Antwerpenaren in een gezin waarvan minstens één gezinslid beroep deed op een leefloon. Tegelijk nemen andere vormen van financiële OCMW-steun af. Denk bijvoorbeeld aan een tussenkomst in het lidmaatschap van een ziekenfonds of in de aankoop van een nieuw kostuum voor een sollicitatie.

Wat opvalt is de daling van het aantal toegekende huurwaarborgen door het OCMW. Wie niet genoeg geld heeft om zijn huurwaarborg te betalen, kan het OCMW vragen om dat bedrag voor te schieten. Maar het Antwerpse OCMW doet dat steeds minder. Niet omdat er meer aanvragen worden geweigerd, wel omdat burgers minder aanvragen indienen (zie grafiek).

De evolutie van het aantal aanvragen van een huurwaarborg bij het Antwerpse OCMW. Beeld dm
De evolutie van het aantal aanvragen van een huurwaarborg bij het Antwerpse OCMW.Beeld dm

Visie stadsbestuur

Oppositiepartij sp.a wijt de terugval aan de extra voorwaarden die de stad sinds 2016 oplegt aan kandidaten. Zij moeten voortaan een conformiteitsattest van het gehuurde pand kunnen voorleggen, om te bewijzen dat de woning kwalitatief in orde is. Dat attest wordt afgeleverd door de woontoezichters van de stad. Maar zij zijn onderbemand. "Een poging om mensen te ontmoedigen", zegt lokaal voorzitter Tom Meeuws (sp.a). "En het werkt."

Duchateau antwoordt dat er ook een andere weg bestaat om een waarborg te krijgen. "Huurders moeten bij hun huurbaas drie attesten opvragen: een EPC-attest over de energiezuinigheid, een bewijs dat de woning wordt belast en een keuringsbewijs van de elektriciteit en de verwarming." Maar de huurder is dan wel afhankelijk van de goede wil van de verhuurder. Die is er niet altijd, zeker bij huisjesmelkers.

Lees ook: Antwerpse woondienst draait vierkant

Bovendien komt het OCMW steeds minder tussen in het lidgeld van de ziekenfondsen. Mensen moeten nu standaard aankloppen bij de gratis hulpkas. "De hulpkas is ook een ziekenfonds", zegt de OCMW-voorzitter. "Heel veel mensen zijn ermee geholpen. Al zullen de zuilen dat niet graag horen. Het gaat in tegen hun zelfbediening."

Sommige ziektebeelden worden echter niet door de hulpkas en wel door de ziekenfondsen gedekt. Maar in dat geval bestaat er nog altijd een uitzondering, klinkt het. "Voor speciale gevallen, zoals een beenprothese, voorzien we extra steun. Dan begeleiden we mensen naar het ziekenfonds die op dat moment voor hen het interessantst is."

De verschuiving past in de visie van het huidige stadsbestuur op sociale dienstverlening. Op bepaalde vlakken wordt die verstevigd, zoals de begeleiding van jongeren en drugsverslaafden, maar op andere vlakken wordt die afgebouwd. "Wij gaan ervan uit dat mensen die terechtkomen bij het OCMW daar ook weer uit kunnen geraken", zegt Duchateau. "Ooit moeten ze het weer alleen doen. Daarom gaan we, in tegenstelling tot vroeger, niet meer hun dagelijkse betalingen regelen. Dat kunnen ze zelf. En anders helpen we hen."

De Antwerpse socialisten zien in de beleidskeuzes echter een afbouw van het sociale vangnet. "Het OCMW geeft enkel nog waartoe ze wettelijk verplicht is: een leefloon. In plaats van armoede aan te pakken, probeert het stadsbestuur te doen alsof het niet bestaat", zegt Antwerps voorzitter Tom Meeuws.

Dat het Antwerpse OCMW soms ver gaat in haar responsabilisering, bleek vorig jaar. Toen weigerde het een erkende vluchteling een installatiepremie toe te kennen. Normaal had die daar recht op, maar het OCMW eiste dat de vluchteling kon bewijzen dat de woning aan alle kwaliteitsnormen voldeed. Mag niet, zo oordeelde de Antwerpse arbeidsrechtbank.

Wegwijs in het OCMW-jargon

Huurwaarborg
Als u de waarborg van uw huurwoning niet kunt betalen, kan het OCMW dat voorschieten.

Conformiteitsattest
Krijgt u wanneer uw woning door een controleur veilig en gezond is bevonden.

Hulpkas
Voor wie geen lid is van een ziekenfonds. Aansluiten is gratis. Voorziet basisdekking voor medische zorgen door de overheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234