Woensdag 20/11/2019

Thuis

Leah Thys en Elise Roels uit ‘Thuis’: ‘Toen een man naakt poseerde naast een foto van mij, schrok ik toch even’

Leah Thys (73) is al bijna 25 jaar wereldberoemd in Vlaanderen als bitchy Marianne in Thuis, en nu nog beroemder als zichzelf in Twee tot de zesde macht. Geen idee hoe Emma zal evolueren, gespeeld door de dik een halve eeuw jongere Elise Roels (21), maar over één ding zijn de dames het roerend eens: ‘Als ik er geen zin meer in heb, mag mijn personage sterven. Ik zou het verschrikkelijk vinden om iemand anders haar te zien spelen.’

Thuis is anno 2019 meer dan ooit een generatiepact. Het beste bewijs: Elise Roels, 21 jaar oud, heeft nooit een wereld gekend waarin Leah Thys níét Marianne Bastiaens was.

Leah Thys: “Godverdikke, nu je het zegt. Wanneer ben jij precies geboren, Elise?”

Elise Roels: “In 1998.”

Thys: “Ik ben ondertussen aan mijn 25ste jaar als Marianne bezig. Het gekke is dat het niet zo lang aanvoelt. Soms sta ik er zelf van te kijken hoeveel tijd er voorbij is gegaan. Het voelt alsof ik de laatste 25 jaar twee levens heb geleid: er is het leven van Marianne, met alle pieken en dalen, en dat van Leah, waarin ook van alles is gebeurd.”

Klinkt dat bekend in de oren, Elise?

Roels: “Ik heb dat gevoel nog niet met Emma, maar ik heb ook nog niet de ervaring van Leah. Ik voel me wel helemaal Emma als ik op de set sta, maar ik heb nog niet de indruk dat haar leven boven op het mijne komt.”

Thys: “Dat komt nog wel, geef het wat tijd (lacht). Ik zie Elise nog voor me in haar eerste scène, zeven jaar geleden. Ik moest je toen een boterham met choco geven, geloof ik.”

Roels: “Juist! Ik herinner me vooral de stress nog: niet alleen zou ik voor het eerst te zien zijn in Thuis, ik moest mijn allereerste scène ook spelen met dé Leah Thys.”

De lat lag dus hoog.

Thys: “Maar ze sprong er met gemak over. Nog altijd trouwens. (Tot Elise) Ik vind dat je de laatste tijd erg gegroeid bent als Emma. Je durft zichtbaar meer dan een paar jaar geleden. Er staat nu een vróúw te spelen, zij het dan met het gezichtje van een porseleinen pop.”

Roels: “Straks ga ik blozen.”

Ben je na die boterham met choco advies gaan vragen aan dé Leah Thys, Elise?

Roels: “Dat gebeurde weleens, ja. Je krijgt meestal je aanwijzingen van de regisseur, maar je staat nu eenmaal dichter bij de andere acteurs. En dan was Leah er altijd om af en toe een tip te geven. ‘Probeer dat misschien eens op die manier te zeggen,’ zulke dingen. Daar ben ik haar altijd erg dankbaar voor geweest.”

Thys: “Dat komt ervan als je zoals ik ooit hebt lesgegeven, vrees ik: dat raak je nooit meer kwijt. Soms droom ik zelfs nog dat ik voor een groep les sta te geven. Maar acteren ís ook vaak leren van je medespelers. En dan zeggen dat ik ziedend was toen mijn moeder mij destijds dwong om eerst onderwijzeres te worden, voor ik van haar het theater in mocht.”

Elise, jij speelt Emma al sinds je 14de. Je hebt je tienerjaren dus voor de camera van Thuis doorgebracht. Heeft dat sporen nagelaten?

Roels: “Ik ben voor een groot deel gevormd door Thuis, ja. Dat ik niet de wildste puberteit heb doorgemaakt, komt volgens mij door de reeks: ik ben vroeger volwassen geworden omdat ik al een gevoel van verantwoordelijkheid had dat je op die leeftijd normaal nog niet hebt. Had ik wat vaker het varken willen uithangen op school? Misschien wel, maar dat heb ik nooit gedaan: ik wist dat Thuis in het gedrang kwam als ik mijn best niet deed.”

Heb je dan niet het gevoel iets gemist te hebben?

Roels: “Dat niet. En anders haal ik het nog wel in (lacht). Maar ik heb nooit de drang gevoeld om tegendraads te doen, gewoon omdat het kon.”

Thys: “Daar ben je te intelligent voor, Elise.”

Roels: “Dat kan ook (lacht).”

Een paar maanden geleden kwam Marianne bij een poll van fanpagina Thuis Online uit de bus als populairste vrouwelijke personage. Vereerd, Leah?

Thys: “Ik viel achterover toen ik dat hoorde.”

Roels: “Zalig, toch?”

Thys: “Zeker, maar ik was toch verbaasd. Marianne komt op dit moment iets minder aan bod in de reeks, dus ik had het niet verwacht. Ik dacht eerst dat vooral oudere, trouwe kijkers voor Marianne hadden gekozen. Maar naar verluidt zouden ook veel jongeren voor haar gestemd hebben. Waarom zij haar zo’n fijn personage vinden? Geen idee. Misschien vinden ze het leuk dat er iets ondeugends aan haar is? Blijkbaar ligt ze dus goed in de markt bij jongere kijkers.”

Dat is zacht uitgedrukt: Marianne is een groot succes op Instagram, waar ze haar eigen fanpagina heeft.

Roels: “Team Marianne! We kennen de jongen die erachter zit. Hij steekt er veel werk in.”

Thys: “Hij komt ook vaak naar toneelvoorstellingen kijken waarin ik meespeel. Maar voor de rest heb ik niets met die pagina te maken, voor alle duidelijkheid. Ik vind het al lastig genoeg om mails te lezen, ik vind het zonde van de tijd.”

Roels: “Dat snap ik: ik heb wel een Instagram-account, maar ik verwaarloos het. Ik vind die oppervlakkigheid gewoon niet leuk: ik krijg er meer stress van dan wat anders. En ik probeer sowieso onnodige stress uit mijn leven te weren. Maar als BV hoort het er bijna bij dat je je ook online toont.”

Thys: “Het voelt als een verplichting aan, inderdaad. Dat is voor mij al genoeg om er resoluut nee tegen te zeggen. Met al die schermen tegenwoordig... Geef mij maar papier – ik lees mijn scenario’s ook nog altijd op papier.”

Roels: “Hé, ik ook. We konden bij Thuis niet lang geleden kiezen of we onze scenario’s digitaal geleverd wilden krijgen, maar ik heb dat geweigerd. Ik wil niet met een tablet rondlopen op repetities. Ik loop achter op de rest van mijn generatie, denk ik: Jannes Coessens, die in Thuis de broer van Emma speelt, leest alles op zijn tablet. Ik daarentegen heb zelfs nog een papieren agenda.”

Elke dag kijken bijna 1,2 miljoen mensen naar Thuis, een pak meer dan naar Het journaal. Staan jullie daar nog bij stil?

Thys: “Thuis moet wel in een behoefte voorzien voor veel mensen. Een halfuurtje kijken naar personages waarin je je kunt herkennen: het blijft van alle tijden. Vroeger had je hoorspelen op de radio, dat was hetzelfde principe. En nog langer geleden zetten mensen elke avond een stoel buiten en keken ze naar elkaar. Nu kijken ze naar fictiereeksen als Thuis. Merk trouwens op hoe ik het woord ‘soap’ vermijd: ik haat het namelijk.”

Waarom?

Thys: “Omdat dat te lang gebruikt is om het genre naar beneden te halen. Onze scenario’s zijn geen hoge literatuur, maar dat hoeft ook niet: dan zou Thuis geen weerspiegeling van de samenleving meer zijn. Daarin schuilt volgens mij het geheim: mensen zien iets in Thuis en voelen zich daardoor gesterkt, of getroost. Dan kan de reeks een echte verrijking zijn en iets bijdragen aan hun leven – of het nu een hoogopgeleide kijker of een havenarbeider is. Als je daarop wilt neerkijken, zet je jezelf te kijk als snob, vind ik.

“In een toneelstuk van Shakespeare spelen of in Thuis acteren zijn twee verschillende manieren om hetzelfde vak uit te oefenen. Ik doe het even graag, zonder één van de twee minderwaardig te vinden. Maar in het woord ‘soap’ zit dat onderscheid wel. ‘Je raakt eraan verslaafd,’ hoor je soms zeggen. Er zijn ergere dingen waar je aan verslaafd kunt zijn, denk ik dan.”

Ook de jongere generatie trekt zich weinig aan van waardeoordelen en labels: die zal zich niet zo snel afvragen of ze al dan niet naar een soap kijkt.

Roels: “Dat is zo. Een jaar geleden deed ik mee in Secrets, een online spin-off van Thuis die vooral bedoeld was voor jongere kijkers. Zij volgden de reeks toen wel, maar we merkten al snel dat die doelgroep geen eigen versie van Thuis nodig had. Jongeren zijn tevreden met de serie zoals ze is. Dat zie je ook aan de populariteit van Marianne bij hen.”

Elise, jij zei niet lang geleden geld te willen geven om te kunnen acteren zonder bekend te zijn.

Roels: “Daar denk ik nog altijd zo over. Ik vind maar weinig fijn aan bekend zijn: ik word echt niet graag herkend en aangeklampt op straat. Ik ga ook niet op vakantie naar plaatsen waarvan ik weet dat er veel Vlamingen zullen zijn, want dan kan ik me niet ontspannen. Telkens als ik ergens naartoe wil gaan, denk ik: zal ik herkend worden? Ik heb me lange tijd geschminkt als ik de deur uit moest, omdat ik wist dat mensen met mij op de foto zouden willen. En alle liefde en respect voor Antwerpen, maar daar word ik altijd sneller herkend dan elders – dan zou ik die stad wel kunnen haten (lacht). In Brussel daarentegen merkt niemand me op.”

Piemel bij de post

Zijn evenementen als de Thuis-dagen dan de hel?

Roels: “Die vallen juist goed mee: op zulke dagen weet ik vooraf dat ik een hele dag herkend zal worden, en dan kan het wel tof zijn. Dat is iets anders dan bij de tandarts vertrekken met een dikke kaak en op straat nagewezen worden door mensen die foto’s van je proberen te maken.”

Thys: “Dat is iets waar ik rázend van word: mensen die ongevraagd foto’s van je nemen. Met welk recht doen ze dat? Iemand liep me eens voorbij, draaide zich om en nam bliksemsnel een foto van mij. Vreselijk! Ik heb een tijdje een plastic regenkapje gedragen als ik buitenkwam, maar het hielp niet. Nochtans word ik vaak herkend door mijn haar: die Marianne-coupe is herkenbaar, hè. Ik speel volgend jaar in een toneelstuk waarvoor ik me niet moet schminken: ik mag er mottig en vuil uitzien. Wel, ik kijk ernaar uit.

“Ik probeer altijd beleefd en vriendelijk te blijven tegen opdringerige mensen, maar soms kun je niet winnen: zelfs als je beleefd weigert een foto te laten nemen, ben je voor sommigen een dikke nek. En soms raak je toch in een gesprek verwikkeld, of je het nu wilt of niet.”

Waarover zoal?

Thys: “Vaak zijn het oudere mensen, en dan gaat het vrijwel altijd over hun ziektes of de operaties die ze hebben ondergaan. In de supermarkt heb ik telkens weer prijs: ‘Ik wil je niet storen, maar…’”

Raar.

Thys: “Ze denken dat ze ons kennen, en dat stelt hen op hun gemak. Ze komen hun leven ook vertellen tegen Marianne, niet tegen Leah. Dat heb je alleen als je elke avond bij de mensen in de woonkamer binnenkomt, niet als je een rol speelt in een toneelstuk van twee uur.”

Roels: “Het is naar mijn gevoel nog nooit té erg geweest. Ik speel op dit ogenblik in een toneelstuk met Andy Peelman van De buurtpolitie, en als ik hoor wat hij allemaal moet verdragen van sommige fans… Dat gaat heel ver, tot stalken toe. Ik word wel herkend, maar ik ben nog nooit lastiggevallen.”

Thys: “Ik heb toch ooit een foto van een penis in mijn brievenbus gevonden.”

Roels: “Wát? Echt?!”

Thys: “Absoluut. Het is al een aantal jaar geleden. We hebben een postvakje bij de VRT, en daar lag bij mij op een dag een brief in met een foto: het naakte onderlichaam van een man die poseerde naast een foto van mij. Toen schrok ik toch even.”

Een dick pic avant la lettre!

Roels: “Met de post dan nog. Dan heb je die foto eerst moeten afdrukken (lacht). Je moet maar durven!”

Thys: “Tja. Dat zijn mensen die eigenlijk hulp nodig hebben. Zo krijg ik ook veel brieven van mensen die zware problemen hebben en die zich dan tot mij richten. Je staat er soms versteld van hoeveel verdriet sommige mensen hebben, en hoe ze daar blijkbaar nergens mee terechtkunnen. Sorry, maar daar kan ik hen niet bij helpen: ik ben geen psycholoog. Meer dan een kaartje terugsturen en hun aanraden hulp te zoeken kan ik niet doen.”

Thuis schuwt de taboes en de gevoelige maatschappelijke onderwerpen niet. Of hebben de scenaristen nog iets over het hoofd gezien?

Roels: “De vluchtelingencrisis? Nee, dat hebben we al eens gehad, met de man van Charité.”

Thys: “De genderproblematiek hebben we ook al vroeg aan bod laten komen met Kaat. Hetzelfde met homo- en biseksualiteit, en nu staat oudermishandeling in de aandacht door de verhaallijn van Judith.

“De dood misschien? Nee, dat hebben we net nog gehad in de verhaallijn rond Sandrine. Je ziet: we hebben al veel aangekaart, hè (lacht).”

Roels: “Ze mogen het wel een keer hebben over de problemen waar studenten soms mee kampen. Dat ballonnetje heb ik al eens opgelaten bij de scenaristen. Emma studeert, net als ik, maar bij haar loopt het van een leien dakje, terwijl ik zelf veel moeite heb gehad om mijn draai te vinden in het hoger onderwijs. Ik ben dit jaar aan de lerarenopleiding Frans-biologie begonnen, en dat is al mijn derde studierichting. Misschien zou het niet slecht zijn als er in Thuis eens een jongere te zien zou zijn die niet helemaal voldoet aan het beeld van de voorbeeldige student, en die net als ik niet zo makkelijk z’n draai vindt.”

Thys: “Je mag je ook niet blindstaren op die maatschappelijke thema’s in Thuis. Het draait nog altijd om de emoties bij zulke problemen. Als er een bedrijf failliet gaat in Thuis, dan interesseert het geen hond of dat wel 100 procent verloopt zoals in het echte leven. Wat de mensen wél willen zien, is wie er bij wijze van spreken in z’n broek schijt van ellende.”

Miserie troef

Ellende is er genoeg in Thuis. Elise is al ontvoerd en verkracht, haar vader bleek zelf een verkrachter en is om het leven gekomen, en haar moeder wordt nu mishandeld door haar zoon. En voor een opsomming van wat Marianne allemaal is overkomen, hebben we te weinig papier.

Roels: “Ik zou niet graag beleven wat Emma heeft meegemaakt, maar haar mogen spelen in die situaties is een cadeau. Ik doe niets liever dan zulke heftige verhaallijnen mee vormgeven. Natuurlijk kan dat niet de hele tijd en heb ik af en toe alleen maar ontbijtscènes ter compensatie (lacht). Maar na een paar weken begint het toch te jeuken en mag er voor mij weer wat peper in.”

Thys: “En zo kun je misschien ook troost bieden aan mensen die zulke dingen wél echt meemaken.”

Roels: “Dat is al eens gebeurd. Op de Boekenbeurs is er tijdens een signeersessie eens een meisje naar mij gekomen om te vertellen dat zij ooit verkracht is. Blijkbaar heeft ze bij de verwerking veel steun gehad aan de manier waarop Emma ermee is omgegaan.”

Daar zit je dan als actrice.

Roels: “Ik wist niet hoe ik daarop moest reageren. Ik heb haar een knuffel gegeven en haar bedankt voor het compliment. Meer kon ik niet doen.”

Hebben jullie al eens bedenkingen geuit bij plotwendingen die jullie al te gek vonden?

Roels: “Ik niet, maar ik weet wel dat we die ruimte hebben.”

Thys: “Ik kan me ook niet herinneren dat iemand van de collega’s ooit vlakaf heeft geweigerd om iets te spelen. Dat is het leven, hè: het kan alle kanten uit. Je kunt het zo gek niet bedenken of je komt het tegen. En het is onze taak om dan een reden te vinden waarom ons personage zoiets zou doen.

“Ik heb nog nooit een bezwaar tegen verhaallijnen gehad, maar ik heb weleens een bedenking geuit als ik in het scenario iets las wat Marianne volgens mij nooit zou doen, of wat niet overeenkomt met haar achtergrond. Na zoveel jaar ken ik haar zó goed, hè.”

Is het na een kwarteeuw in hetzelfde lichaam soms niet moeilijk om te bepalen waar Marianne eindigt en waar Leah begint?

Thys “Nee, want ze zit volledig anders in elkaar dan ik. Soms haalt ze stoten uit waarvan ik denk: hoe is het in godsnaam mogelijk? (lacht) Maar ze kan zich op onverwachte momenten laten voelen, en dat kan wel vreemd zijn.”

Hoezo?

Thys: “In Thuis woont het personage van Elise op dit ogenblik met haar moeder in het oude huis van Marianne, en dat voelt vreemd aan. Voor de Marianne in mij wringt het dat er andere mensen in haar huis wonen. Begrijp je dat, Elise?”

Roels: “Ik denk het wel, ja.”

Thys: “Het is maar een decor, hè. Ik kan Marianne spelen tegen om het even welke achtergrond. Maar toch vecht het ergens. Zo vind ik het ook fijn dat, toen ze het plan opperden om dat decor te vervangen, ze naar mijn suggestie geluisterd hebben en gewoon de meubels hebben laten herschilderen. Toen voelde het aan alsof ik mijn eigen huis had laten herinrichten (lacht). En dan zeggen dat ik thuis geen tijd vind om mijn keuken te renoveren.”

Is Marianne mettertijd milder geworden, of lijkt dat alleen maar zo?

Thys: “Dat is maar schijn. Maar ze heeft ook veel tegenslagen meegemaakt: ze heeft een moordpoging overleefd en is haar huis kwijtgeraakt. Daardoor is ze op de sukkel geraakt, en ze kan ook niet goed om met de eenzaamheid. Misschien moeten de schrijvers er eens voor zorgen dat Marianne op haar leeftijd iets meer doet dan zich alleen maar bemoeien met haar kinderen (lacht).”

Is ze een slecht mens, zoals haar weleens wordt verweten?

Thys: “Dat denk ik niet. Ze kan wel bitchy zijn: als ze iemand niet kan pruimen, dan zal ze geen gelegenheid onbenut laten om die dwars te zitten. Maar ze geeft er wel een draai aan, zodat het in haar ogen gerechtvaardigd is.”

Zoals toen ze eerder dit seizoen weer eens op de vuist ging met Rosa.

Thys: “Ja, maar toen werd ze uitgedaagd door Peggy.”

Is er in de laatste 25 jaar veel veranderd aan de manier waarop Thuis wordt opgenomen?

Thys: “Alles gaat sneller: als we vroeger twaalf scènes hadden opgenomen, hadden we een zware dag achter de rug.”

Roels (lacht)

Thys: “Nu jagen we er soms twintig scènes door op één draaidag. En als we repeteren, nemen we samen de teksten door en discussiëren we erover. Toen repeteerden we nog in de decors, en vaak was er zelfs een regisseur aanwezig. Daar is nu geen tijd meer voor.”

Kun jij je inbeelden hoe het zou zijn om na 25 jaar nog altijd Emma te spelen, Elise?

Roels: “Ik denk het wel. Ik ben er bijvoorbeeld vrij zeker van dat Emma ook als mama een interessant personage zou zijn. Natuurlijk hoop ik dat het ook na 25 jaar nog altijd even leuk zal zijn. Maar mocht ik ooit voelen van niet, dan zal ik zonder veel problemen afscheid van haar kunnen nemen.”

Thys: “Als je nog zo jong bent, is die houding niet slecht. Ik vind het prima om vereenzelvigd te worden met Marianne, want ik heb al tal van rollen gespeeld in mijn leven, en ik speel er nog altijd naast Thuis. Maar voor jonge acteurs is het niet goed om al vast te hangen aan één rol. Ik ben ooit in Moskou geweest, waar ze tot voor kort nog altijd De blauwe vogel van Maurice Maeterlinck speelden: daar had je actrices die hun héle leven in dat stuk gespeeld hadden. Ze waren begonnen als kind, en met de jaren kregen ze één van de andere rollen, tot ze als de grootmoeder eindigden. Als zij daar tevreden mee waren, goed voor hen. Maar zo gezond lijkt me dat toch niet.”

Het is een publiek geheim dat u dit jaar 74 wordt: u had al even met pensioen kunnen zijn.

Thys: “Zwijg me daarvan! Ik volg die discussie over de stijgende pensioenleeftijd met argusogen. Ik werd destijds gedwongen om met pensioen te gaan aan het conservatorium van Brussel, en daar was ik toen erg boos om. Ik had helemaal geen zin om er al mee op te houden, en al mijn studenten waren er ook tegen. Nu mag je wel bijklussen als je met pensioen bent, maar nu ga ik niet meer lesgeven. There’s a season for everything.”

Komt er ook ooit een seizoen waarin er geen Marianne meer te zien zal zijn in Thuis?

Thys: “O ja, opvolging moet er zijn, ook al zijn mensen erg gehecht aan de personages. Net als Elise zal ik het blijven doen zolang ik er plezier aan beleef. Maar er komt veel bij kijken: je hebt niet alleen de draaidagen, maar ook de voorbereidingen tussendoor en de dagen waarop je je teksten instudeert, je moet kostuums gaan passen, enzovoort. Ooit komt de dag dat het me allemaal te veel wordt, en dan zal ik voor mezelf moeten kiezen.”

Mocht het ooit zover komen, hoe zien jullie je personages dan het liefst verdwijnen?

Roels: “Als ik mocht kiezen, dan zou Emma sterven. Ik zou het verschrikkelijk vinden om iemand anders haar te zien spelen. En in het geval van Marianne bestaat daar geen twijfel over: niemand kan Leah toch vervangen? Vlaanderen zou op zijn kop staan.”

Thys: “Pas op, alles kan, hè. En zeker in Thuis. Maar als ik zelf zou mogen kiezen: dood. Onherroepelijk.”

©Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234