Zondag 20/10/2019

Verkiezingen Frankrijk

Le Pen viert overwinning in mijnstadje Hénin-Beaumont: "Het overleven van Frankrijk staat op het spel"

Le Pen tijdens haar speech in Hénin-Beaumont. Beeld AFP

Het is met een hard rechts discours dat Marine Le Pen naar de tweede ronde trekt. “Het overleven van Frankrijk staat op het spel”, riep ze haar euforische aanhang in het noordelijke mijnstadje Hénin-Beaumont toe. “We zullen Frankrijk eindelijk bevrijden van de elite en haar arrogantie!”

De ontlading was aangekondigd en ze is ernaar: in de sporthal François Mitterrand, jawel, klinkt een onstuimig hoera, gevolgd door de even voorgeschreven slagzinnen 'on va gagner' en 'Marine présidente!'

Voor de tweede keer in de geschiedenis van de Vijfde Republiek – op 21 april 2002 stootte ook Le Pens vader Jean-Marie al door – neemt extreem-rechts straks, op 7 mei, deel aan de beslissende ronde voor het presidentschap.

Euforie dus in Hénin-Beaumont, waar de champagne prompt ontkurkt wordt. Luttele seconden voor de exit-polls werden vrijgegeven had de FN-aanhang ook de Marseillaise al aangeheven en boe geroepen toen Emmanuel Macron op de reuzenschermen verscheen.

“Hier zullen we voor vechten,” schreeuwt een vrouw uit Armentières, vlak bij de Belgische grens, boven de menigte uit. “Deze keer laten we ons de victorie niet afnemen!”

Strijdmuziek

In afwachting dat Marine Le Pen zelf het podium bestijgt, groeit de vervoering met de minuut. De woede ook naarmate de contouren van het front républicain zich aftekenen: de oproep over bijna alle partijgrenzen heen (de extreem-linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon deed niet mee) om straks tegen Le Pen te stemmen.

Maar dan, het loopt al tegen negenen aan, worden de lichten gedempt en klinkt plots strijdmuziek. In een zee van blauwe vlaggen verschijnt, amper zichtbaar omdat ze kleiner en ieler is dan ze op het tv-scherm overkomt, Le Pen in persoon.

Haar boodschap is kort maar resoluut: “Dit is een historisch resultaat, ons komt de verantwoordelijkheid toe Frankrijk zijn veiligheid, voorspoed en onafhankelijkheid terug te geven. Dit is het resultaat van een volk dat het hoofd geheven heeft. Het is tijd voor de grote verandering, de essentie staat op het spel, het overleven van la France!” Extase op de vloer.

's Morgens al was Marine Le Pen, die geweigerd had de verkiezingsavond in Parijs te besteden, in Hénin-Beaumont gearriveerd. Daar bracht ze, geflankeerd door burgemeester Steeve Briois, haar stem uit.

Bastion

Het aftandse maar niet per se mistroostige oud-mijnstadje is een van de weinige Franse gemeenten waar het FN de lakens uitdeelt. Met zijn 27.000 inwoners is Hénin het proefstation geworden voor de sociaal-economische ruk naar links die het Front onder dochter Le Pen aanvatte. Ook gisteren weer zou volgens bronnen in de zaal 60 procent van de stemgerechtigden in Hénin-Beaumont voor Le Pen gekozen hebben.

Die score is geen verrassing. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 maakte het FN hier een einde aan 70 jaar links bestuur: de PS en haar partners waren er niet in geslaagd de werkloosheid, goed voor 20 procent van de beroepsbevolking, te doen dalen, maar ook de anti-Europese en anti-migratiestandpunten van het Front sloegen aan.

Nochtans, om het FN na diverse pogingen eindelijk te doen winnen, was meer nodig dan de precaire balans van de voorgangers: het charisma van terreinvreter en ideale schoonzoon Briois vooral.

“Die heeft op seniorenmiddagen met alle oma's van Hénin gedanst”, getuigt een inwoner in snack Argelina, tegenover het perscentrum. Tot aan de opening ervan, om vijf uur gistermiddag, blijkt de halalzaak een van de kloppende harten van journalistiek Frankrijk en Europa. Tot de Japanse tv-zender NHK toe zit er kebab te nuttigen.

“Hier is ze nog nooit geweest,” zegt de waardin – met hoofddoek. “Maar telkens als Marine (sic) komt, doen we gouden zaken. Wie weet laat ze zich vanavond wel zien!” (lacht)

Modern FN

Geen zweem van expliciete xenofobie of racisme, in Hénin-Beaumont. Meer nog, het stadje heet het schoolvoorbeeld van “een gemoderniseerd, seculier en minder provocerend Front National”, zoals politicoloog Pascal Perrineau dat in zijn boek La France au Front omschrijft.

Ook op de affiches staan allesbehalve bokshandschoenen. Integendeel, de slogans zijn doortrokken van nostalgisch gaullisme. Au nom du peuple, heet het daar nu eens, dan weer la France apaisée of La France libre. De FN-aanhang zelf draagt intussen allang de tricolore vlam van weleer niet meer op het revers, wel de blauwe roos – bleue Marine, een symbolische synthese van haar pogingen om links en rechts te overstijgen.

Nochtans, met of zonder Hénin-Beaumont als uithangbord, wie erachter kijkt, vindt snel het oude FN terug – zie Le Pens weinig verzoenende toespraak gisteren.

Kloof

Enerzijds moet immers ook het traditionele electoraat aan boord gehouden worden, en dat heeft een betere relatie met Le Pens aartsconservatieve nichtje Marion Maréchal-Le Pen en haar baldadige opa Jean-Marie. Anderzijds begaat Le Pen zelf uitschuivers die twijfel zaaien over haar oprechtheid. Tijdens de campagne verwees ze bijvoorbeeld naar het in revisionistische kringen graag gehoorde verhaal dat Frankrijk niet verantwoordelijk zou zijn geweest voor de massale arrestatie van Joden in 1942, tijdens de zogenaamde rafle du Vél d'Hiv.

In de sporthal gisteravond was echter niets van de kloof tussen gematigd en radicaal te merken. “Je zult zien, wij gaan winnen!”

Waarnemers zijn daar zo zeker nog niet van. Meer zelfs, nu al zou de oude garde de messen slijpen voor 7 mei. Mislukt het die avond toch, dan dreigt Marine Le Pen daar de rekening voor te krijgen gepresenteerd.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234