Zaterdag 28/11/2020

Verkiezingen Frankrijk

Le Pen profiteert van schandalen: boulevard op rechts ligt open

Le Pen was gisteren op bezoek bij het Salon des Entrepreneurs in Parijs.Beeld REUTERS

In de Franse campagne voor de presidents­verkiezingen krijgt de extreemrechtse Marine Le Pen de wind in de zeilen. Enkele schandalen drijven François Fillon,  kandidaat van de rechtse Républicains, in het nauw. ‘Als hij wegvalt, heeft Le Pen geen concurrentie meer om de ethisch-conservatieve kiezers binnen te halen.’

De schandalen waarin Fillon verzeilde, zijn een ramp voor Les Républicains. Hij heeft zijn vrouw en kinderen betaald voor parlementair werk, iets wat hij aanvankelijk niet wilde toegeven. Zijn vrouw Penelope zou als parlementair medewerker zowat 830.000 euro hebben verdiend. Met een adviesbedrijf streek Fillon naast zijn werk als parlemen­tair ook nog eens 757.000 euro op.

Aanhangers van Nicolas Sarkozy, de oud-presi­dent die zijn uitschakeling in de eerste ronde van de voorver­kiezingen niet kan verkroppen, drongen er al op aan dat Fillon zijn plaats afstaat. Bij het ter perse gaan was daarvan evenwel geen sprake, want een plan B is er niet. Oud-premier Alain Juppé, tweede in de primaires, maakte gisteren duidelijk dat hij het niet ziet zitten om nog in de ring te stappen.

Volgens een peiling van Les Échos en Radio Classique zal Fillon, die tot vorige week als de gedoodverfde winnaar werd gezien, de tweede ronde zelfs niet halen. Met nog  19 à 20 procent van de stemmen is hij plots op achtervolgen aangewezen. Le Pen gaat aan de leiding (met 26 à 27 procent) en ook de onafhankelijke links-liberaal Emmanuel Macron blijft hem voor (met 22 à 23 procent). Beiden zouden de beslissende tweede ronde halen als er vandaag verkiezingen zouden worden gehouden. In een peiling van Ifop-Fiducial haalt Fillon nog net de tweede ronde achter Le Pen, maar ook daar verliest hij terrein.

Le Pen staat dan ook klaar om zowel rechtsom als linksom gedesillusioneerde kiezers op te vissen. Haar boodschap dat Frankrijk geregeerd wordt door een elite die zich wentelt in een graaicultuur, wint uiteraard kracht door de onthullingen over Fillon.

Dicht bij Trump

Volgens Frankrijk-kenner Frederik Dhondt (VUB/UA/UGent) zagen Fransen nepotisme van politici in het verleden soms nog door de vingers, maar lijkt dat nu onwaarschijnlijk. “Fillon positioneerde zich als witte ridder. In zijn programma bepleitte hij de afvloeiing van honderdduizenden ambtenaren. Maar als dan uitlekt dat je zelf je familie met riante salarissen tewerkstelde, verlies je je geloofwaardigheid. Hij kan dit doorspartelen, maar de vraag komt of de opgelopen schade bij de publieke opinie niet onherstelbaar is”, zegt hij. “Als Fillon wegvalt, heeft Le Pen geen concurrentie meer om de ethisch-conservatieve kiezers binnen te halen.”

Toch is ook de FN-voorzitter niet onbesproken. Le Pen moet 300.000 euro terugbetalen aan het Europees Parlement, omdat ze EU-geld uitkeerde aan fractiemedewerkers die elders actief waren. Maar meer dan Fillon, die gisteren sprak van een “institutionele staatsgreep” tegen hem, lijkt Le Pen weg te komen met de verdediging dat de politieke elite haar zwartmaakt. “We worden vervolgd door het EU-parlement. Het zijn onze tegenstanders”, zei ze gisteravond in een interview met CNN, waarin ze herhaalde binnen de zes maanden een ‘frexit’-referendum over EU-lidmaatschap uit te schrijven als ze zou worden verkozen.

Le Pen trok ook voluit de kaart van Amerikaans president Donald Trump, wiens anti-immigratiepolitiek de kern is van het FN-programma. Ze verdedigde Trumps controversiële inreisverbod en bepleitte het einde van de sancties tegen Rusland.

Vereenzelvigd met Hollande

Links-liberaal kandidaat Macron heeft dan weer als voordeel dat hij zich kan afzetten tegen Le Pens anti-Europese koers en associatie met Trump en Poetin, maar zou volgens Dhondt in een tweede ronde zwak staan omdat hij als ex-minister van Economie door Le Pen vereenzelvigd kan worden met president Hollandes onpopulaire beleid.

Haalt Fillon toch de tweede ronde, dan zal Le Pen zijn nepotisme en rechts economisch programma aanvallen. “Alles wat nu gebeurt,” besluit Dhondt, “maakt haar alleen maar sterker.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234