Woensdag 14/04/2021

Opinie

Laten we hopen dat ik veel te somber ben over 2018

Ko Colijn. Beeld Hilz, Peter/Hollandse Hoogte
Ko Colijn.Beeld Hilz, Peter/Hollandse Hoogte

Ko Colijn was van 2011-2016 directeur van, en is nu nog verbonden aan, het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen Clingendael.

Een van de gevaarlijkste dingen voor een columnist is zwichten voor het jaarlijkse verzoek om in december een prognose voor het nieuwe jaar te leveren. Toch dapper gezwicht. Hier is mijn top vijf voor 2018:

1. Aanscherping crisis VS-Iran

Trump wil af van de deal die het nucleaire programma van Iran afremt in ruil voor sanctieverlichting. Hij vindt die deal een rampzalige erfenis van zijn voorganger Obama. Maar de ayatollahs houden zich volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten en het Internationale Atoomagentschap desondanks aan de deal. Hij legde in oktober de bal bij zijn Congres, dat binnen zestig dagen met een voorstel moest komen dat Iran de duimschroeven zou aandraaien. Verzin maar een reden, Iraanse raketten bijvoorbeeld. Die deadline heeft het Congres niet gehaald of niet willen halen. De hete aardappel ligt nu weer bij Trump, die spoedig (in januari al?) zijn tanden zal laten zien

2. Crisis EU: in 2018 niet minder maar meer

De EU verrechtst. Duitsland zal daarom toch maar geen nieuwe verkiezingen organiseren en met tegenzin een kabinet CDU-SPD. slikken. SPD-leider Martin Schulz zal zijn ‘Verenigde Staten van Europa’ op zijn buik moeten schrijven. Merkel zal van haar kant monkelend akkoord gaan met een EU-transferunie à la Macron. Ze wordt gemangeld tussen diegenen die haar in het Bundeskanzleramt willen houden en die haar willen zien vertrekken. De eerste vinden elk alternatief voor Merkel slechter (dreigend wegvallen leiderschap westelijke wereld, oprukkend rechts in Duitsland bij eventuele nieuwe verkiezingen). De laatsten verwijten haar slappe knieën en willen een transferunie op kosten van Duitsland koste wat kost tegenhouden. Uitkomst onbekend, maar de Europese Unie blijft in een Duitse verlamming hangen. Netto resultaat: verzwakking Europa.

3. Een bitter handelsconflict Europa-VS

Trump lijkt totaal onbekend met beginnerseconomie want gelooft heilig dat bilaterale handelsakkoorden voordeliger zijn dan multilaterale. America First. Trumps besluit om Amerikaanse bedrijven grote belastingvoordelen te geven die buitenlandse exporteurs/toeleveranciers moeten ontberen, zal hem in aanvaring met de EU brengen en met, waarschijnlijk, de WTO.

4. Brexit-gedoe, Engeland zinkt weg

Eind 2018 moet er een Brexit-akkoord liggen, want eind maart 2019 valt het doek en verlaat het VK de Europese Unie. Te kort dag. Het startakkoord dat de EU op 14 december 2017 goedkeurde is veel te optimistisch beoordeeld. Om drie redenen: 1. Brexit kost het VK nu al ruim 300 miljoen dollar per week en het lastigste gedeelte moet nog beginnen. Een Noorse of Canadese oplossing krijgen, respectievelijk willen de Britten niet, een andere is er niet, en dat besef lijkt nog niet eens doorgedrongen tot de slecht voorbereide onderhandelaars uit London. 2. Het beginakkoord kost de Britten al veel geld, en de verstokte Brexiteers zullen in 2018 compensatie willen zien. EU-onderhandelaar Barnier zit in een leunstoel, pralines zitten er niet in. 3. De Ulster-Ierland-kwestie is in december 2017 allerminst opgelost en heeft nog voldoende potentie om, naarmate de zandloper leegloopt, de dealbreaker van 2018 te worden. En om ook in Westminster voor ernstige problemen (nieuwe verkiezingen?) te zorgen.

5. Rusland-NAVO-betrekkingen: ongeluk zit in klein hoekje

Eigenlijk gelooft niemand in een Russische aanval op een NAVO-lidstaat , maar er is conflictstof genoeg. De angel zit hem enerzijds in de binnenlandse politiek van de VS. Special prosecutor Robert Mueller heeft – ook als hij voortijdig door Trump wordt kaltgestellt – met het mogelijk incriminerende onderzoek naar Trumps banden met het Kremlin het lot van de president in handen. Hij kan de Senaats-verkiezingen eind 2018 in een Democratische zege laten eindigen, en het presidentschap van Trump roemloos laten stranden. Anderzijds is er de buitenlandse dimensie. Trump zal, ook als hij aan een binnenlands debacle ontsnapt, in 2018 in aanvaring komen met Rusland over nucleaire bewapening. Oude verdragen zullen niet meer worden nageleefd, een wapenwedloop aan de rand van Europa zal aanwakkeren, spionage groeit en cyberaanvallen worden ‘getest’. De nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de VS roept Rusland en China niet tot vrienden, maar tot tegenstanders uit: 2018 wordt het jaar waarin de Koude Oorlog niet alleen wordt herdacht (1948) maar ook zal worden herbeleefd.

Rampen, migratie en democratisch verval vallen buiten mijn definitie van veiligheid, maar zouden een plaats verdienen in deze sombere opsomming. Onnodig te zeggen dat deze fenomenen indirect ernstige effecten op onze veiligheid kunnen hebben. Laten we hopen dat ik veel te somber ben. Ik durf met één zekerheid te eindigen: de wereld draait door.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234