Dinsdag 30/11/2021

NieuwsOnderwijs

Langverwacht rapport lanceert adviezen om Vlaams onderwijs drastisch te verbeteren: ‘De slinger is te ver doorgeslagen’

null Beeld ThinkStock
Beeld ThinkStock

Het onderwijs moet meer focussen op zijn kerntaak: kennisoverdracht en basiscompetenties doen verwerven. Dat is de boodschap van het langverwachte rapport van de commissie Beter Onderwijs. ‘De slinger is te ver doorgeslagen richting welbevinden.’

De commissie Beter Onderwijs kwam er in 2019 op vraag van Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). Aanleiding waren de tegenvallende resultaten van Vlaanderen op de laatste PISA-testen. Philip Brinckman, pedagogisch directeur van het Sint-Jozefcollege in Turnhout, kreeg de opdracht de commissie voor te zitten. Samen met zeven leerkrachten en zeven experts uit de academische wereld - cognitief psycholoog Wouter Duyck is wellicht de bekendste naam - kweet hij zich van die taak.

Het resultaat is een lijst van 58 adviezen. De meeste daarvan richten zich tot scholen en leerkrachten zelf. Zo is er de vraag om meer tijd te besteden aan basiskennis en -vaardigheden, zoals lezen, rekenen en schrijven, of om hoge verwachtingen te stellen aan kansarme kinderen. Maar evengoed zijn er adviezen voor het beleid - geef scholen meer tijd om leerkrachten vast te benoemen dan nu - en zelfs voor ouders. Die laatsten krijgen de vraag om leerkrachten meer te steunen.

‘Te veel hypes’

Ook opvallend: de commissie pleit voor de oprichting van een onafhankelijk kenniscentrum voor onderwijs. “De jongste jaren zijn er iets te veel hypes het onderwijs binnengekomen waarvan we niet weten of ze werken”, zegt Brinckman. Miranda Geens, kleuterleidster en medeauteur, treedt hem daarin bij. “Neem nu zaken als ‘coteaching’ of ‘nadruk leggen op executieve functies’. Er wordt veel te weinig informatie aan leerkrachten gegeven over hoe ze dat moeten verstaan of invullen.”

“Dat was heel vaak de teneur in onze discussies”, sluit Kris Versluys, oud-directeur Onderwijs UGent, aan. “We zijn te ver afgeweken van de basis. Het onderwijs was veertig jaar geleden misschien te statisch. Daar heeft men misschien wat schwung in proberen te brengen. Maar - en die uitdrukking heb ik vaak horen terugkomen - ik denk dat de slinger daarbij te ver is doorgeslagen in de richting van welbevinden.”

Daarmee sluit de toon van het rapport naadloos aan bij de steeds dominanter wordende stemmen in het publieke debat die hameren op die back to basics-argumenten. “Soms heb ik de indruk dat het onderwijs te veel probeert om het wiel opnieuw uit te vinden”, zegt ook Brinckman.

Aanzien beroep opkrikken

De hoop van de commissie is om zo ook het aanzien van het beroep op te krikken. Volgens hen worden er nu te veel verschillende zaken aan leerkrachten gevraagd waardoor het niet duidelijk is wat ze moeten doen. Door meer duidelijkheid te scheppen moet het beroep ook aantrekkelijker worden. Wat daar eveneens voor moet zorgen, is een verplichte en vooral bindende instaptoets in de lerarenopleidingen. “Vroeger kozen de knappe koppen voor het onderwijs”, zegt Johan De Donder, leraar Nederlands, geschiedenis en economie. “Hoe we dat aanzien terugbrengen? Door de kwaliteit op te krikken.”

De vraag is nu wat er met het rapport zal gebeuren. Wordt het het zoveelste ongelezen rapport op een bureau in Brussel? Brinckman en zijn collega’s hopen van niet. “We hopen dat het voor debat zorgt”, zeggen zij. “We hopen dat er nu uitnodigingen komen om het rapport toe te lichten, bijvoorbeeld van de koepels”, zegt professor Jan Vanhoof (UAntwerpen). “En als die niet komen, zullen we hen zelf uitnodigen.”

Enkele opmerkelijke voorstellen uit het rapport Beter Onderwijs

- Verlaag de leerplicht geleidelijk van de leeftijd van 5 naar 3 jaar

- Zorg voor een bindende en verplichte instaptoets voor de lerarenopleidingen

- Steun als ouders de leerkrachten meer

- Richt een kenniscentrum op dat wetenschappelijke methodes toetst aan de praktijk

- Laat leerkrachten aan het einde van hun loopbaan ‘expert’ worden in een vak

- Zorg voor meer uniformiteit tussen de lerarenopleidingen

- Stel de vaste benoeming uit tot leraren twee tot drie jaar ervaring hebben opgedaan

Philip Brinckman stelt het rapport 'Naar de kern: de leerlingen en hun leer-kracht' voor te midden van zijn commissiegenoten. Beeld BELGA
Philip Brinckman stelt het rapport 'Naar de kern: de leerlingen en hun leer-kracht' voor te midden van zijn commissiegenoten.Beeld BELGA

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234