Woensdag 17/08/2022

AchtergrondAssisen

Langst gezochte serieverkrachter ooit krijgt 20 jaar cel: ‘In de gevangenis ben ik tenminste niet meer slecht’

null Beeld RV
Beeld RV

In het Noord-Franse Douai stond met Dino Scala (61) de langst gezochte serieverkrachter ooit terecht, en met hem een hele regio, waar vrouwen zo goed als nooit werden geloofd, of geridiculiseerd. De verdachte is de politie ergens dankbaar dat die hem in 2018 eindelijk wist te arresteren. ‘In de gevangenis ben ik tenminste niet meer slecht.’ Scala kreeg deze namiddag 20 jaar cel.

Douglas De Coninck

“Ik ben geen dag werkloos geweest”, introduceert hij zichzelf, rechtstaand achter de microfoon op dag één van het proces. “Ik heb lang alimentatie betaald voor mijn twee jongste kinderen. Mijn ex maakte schulden, er kwamen deurwaarders. Ik hou niet van conflicten, ik wist dat ik altijd aan het kortste eind trok. Aan het eind van de maand legde ik het geld op tafel en ik wist nooit waar het naartoe ging.

“Mijn ex is met de kinderen in Calais gaan wonen. Voor mij is dat ver. Ik ging nooit op reis, tenzij er een toernooi was met de voetbalploeg, toen ik coach was. Mijn eigen zoon voetbalde in Calais en ik volgde via de krant of hij in de ploeg stond of gescoord had. Na mijn dienstplicht was ik graag in het leger gebleven, want daar is discipline, structuur. Daar hield ik wel van, en ook van wapens.”

Lees ook

‘Een georganiseerde serieverkrachter: zo iemand is bijna altijd gehuwd en leidt een stabiel gezinsleven’: hoe Samber­verkrachter Dino Scala 30 jaar lang onzichtbaar bleef

Dino Scala (61) lijkt zichzelf te zien als de overtreffende trap van dienstbaarheid. Hij vertrok elke ochtend om zes uur naar de fabriek in het Franse grensplaatsje Jeumont, en klokte uit rond vieren. “Daarna ging ik mijn moeder bezoeken. Om vijf uur was ik even thuis, en dan ging ik mijn schoonvader, die parkinson had, onderstoppen. Vijf jaar lang heb ik dat elke dag gedaan. Een jaar na mijn aanhouding is hij overleden. Was ik niet gearresteerd, dan was het misschien anders gelopen.”

Dertig jaar lang zochten Belgische en Franse politiediensten naar de zogenaamde verkrachter van de Samber, die volgens de ene schatting “minstens zeventig”, maar in werkelijkheid veel meer slachtoffers maakte - in elk geval meer dan hij zich kan herinneren. Hij sloeg altijd ’s morgens vroeg toe, rond zessen, en enkel ’s winters. Hij werd in februari 2018 gevat na een poging tot aanranding aan het station van het Belgische Erquelinnes, buurgemeente van Jeumont.

“Ik vond het logisch om te worden opgesloten”, zegt hij. “Ik kan niet anders dan mijn detentie aanvaarden. Ik kijk zelden naar buiten. Ik zie beton, prikkeldraad en daarboven wat lucht. Ze stellen mij wandelingen van tien minuten per dag voor, maar ik blijf liever in mijn cel.”

De snor

Op dag drie van het proces komt een 76 jaar oud dametje met een wandelstok van tussen het publiek naar voren geschuifeld. Ze vertelt over de ochtend van 10 oktober 1991. Ze had een baantje in een basisschool in een buitenwijk van het Noord-Franse Maubeuge. “Het was kwart voor zes. Ik wachtte op mijn fiets op een collega. Een man greep mij vast en sleurde me een afvallokaal binnen. Ik riep: ‘Maak mij niet dood, ik heb kinderen!’ Hij probeerde mijn broek los te maken, maar ik vocht terug.”

Gerechtstekening van Dino Scala en zijn advocate Margaux Mathieu. Beeld AFP
Gerechtstekening van Dino Scala en zijn advocate Margaux Mathieu.Beeld AFP

Zoals elke dag hebben zich voor de assisenzaal van Douai wachtrijen gevormd van vooral jonge rechtenstudentes, hopend op een stoel. De zeventigster vertelt hoe ze met psychische stoornissen in de ziektewet belandde, vaak terug aan het werk trachtte te gaan, maar altijd weer te horen kreeg dat het misschien nog wat te vroeg was. Haar leven werd nooit meer als daarvoor. “Je slaapt slecht, je schiet ’s nachts wakker. Ik heb lang niet meer gesproken met mijn kinderen. Mijn man heeft mij nooit meer mogen aanraken.”

De Parijse strafpleitster Margaux Mathieu, advocate van Dino Scala, zegt mee te voelen met de dame, excuseert zich voor de vragen die ze verplicht is te stellen, en wil vernemen of mevrouw kan bevestigen dat ze in haar eerste verklaring heeft gezegd dat de dader een snor droeg.

Ze roept: “Ik heb niet gelogen!”

De snor is een discussiepunt. Ze komt terug in ongeveer een kwart van de 56 aanklachten, vooral dan teruggaand tot de jaren tachtig en negentig, maar alle getuigen die Dino Scala ooit kenden beamen dat hij ook in die jaren nooit een snor liet staan.

“Ik heb nooit een vrouw op een fiets aangevallen”, verdedigde Dino Scala zich tijdens het vooronderzoek. “Toch niet toen en daar.” Nu zit hij drie meter van de zeventigster verwijderd en zegt: “Het spijt me te horen wat u is overkomen, mevrouw, maar ik heb er geen herinnering aan.”

Dino Scala. Beeld AFP
Dino Scala.Beeld AFP

Zij begint te snikken, pakt haar wandelstok en verlaat de rechtszaal.

Zus Linda

“Het is niet normaal wat hij deed”, zegt mevrouw Scala, zijn echtgenote. “Er is daar toch wel ergens een serieus probleem.” Ze heeft een zwarte pruik opgezet en die is helemaal scheef komen te zitten. Het voelt als een indicatie dat er ten huize Scala heus wel carnavalsattributen aanwezig waren. “U bent niet gescheiden?”, informeert voorzitter Erik Tessereau.

“Of ik nu gescheiden ben of niet, hij kent mijn standpunt. Het is verschrikkelijk. Wij hebben drie kinderen. Stel u voor dat ze zoiets uw kinderen aandoen, of mij. Wij, ik en mijn dochters, zijn collaterale slachtoffers van deze affaire. Toen ze hoorden over dit proces hebben hun vriendjes het uitgemaakt. De dag na zijn arrestatie stond er een foto van ons huis op de voorpagina van La Voix du Nord. Wij werden bedreigd, bespuwd. Ik heb mijn boeltje gepakt en heb vijf dagen buiten geslapen.”

“Droeg mijnheer Scala ooit een snor?”

“Nee, nooit. Absoluut niet.”

Dossiers van slachtoffers van Dino Scala.  Beeld Photo News
Dossiers van slachtoffers van Dino Scala.Beeld Photo News

Later die dag neemt de jongere zus van de verdachte plaats in de getuigenbank. Linda zegt door haar vader seksueel te zijn misbruikt “van mijn vierde tot mijn dertiende”. Zij, haar broers en haar zussen werden dagelijks geslagen met een altijd klaarhangende riem. “Ik dacht dat alle papa’s dat deden”, vertelt Linda. “Ik dacht dat dat nu eenmaal het leven was. Ik heb een keer over misbruik gesproken, met de huisdokter. Omdat mijn vader ook mijn zusje misbruikte.”

Margaux Mathieu: “En deze arts zei - ik citeer - ‘dat dergelijke zaken in onze regio vrij vaak voorkomen’. Correct?”

Het is het proces tegen Dino Scala, maar ergens ook tegen de bijna geïnstitutionaliseerde hypocrisie in de rust belt rondom de stad Maubeuge.

Op haar achttiende leerde de nu 59-jarige Linda een jongen kennen met wie ze onmiddellijk de wijk nam naar La Louvière, waar ze nu nog steeds woont, met hem en haar zoon. Sinds die dag in 1981 heeft ze niemand van haar familie ooit nog teruggezien, tenzij hier, in de rechtszaal.

“Uw vader is overleden in 2013?”

“Ja, ik heb dat gelezen in de krant. Ik ben niet naar de begrafenis gegaan.”

Moeder Scala leeft nog, als een plant in een rusthuis. De politie ging haar ondervragen. Ze zegt niets te hebben gemerkt van incest, maar zegt ook niet verbaasd te zijn. Haar Jean bedroog haar, dat wist ze. “Maar de hele familie wist het!”, becommentarieert Linda, moedeloos.

Voorzitter: “In uw familie praten ze blijkbaar niet erg veel.”

“Heel het dorp sprak erover.”

“Over hoeveel inwoners hebben we het dan?”

“Vijfhonderd, zo.”

‘Het spijt me’

Halfweg week twee treedt een 46-jarige vrouw van Algerijnse origine naar voren. Op maandagochtend 25 november 1992 was ze op weg naar school in Maubeuge toen ze tegen de bakstenen muur van een nog gesloten supermarkt werd geplakt. “Ik heb gegild, ik dacht dat ik ging sterven. Ik moest mijn broek laten zakken. Hij zei: ‘Niet gillen, ik ben geen verkrachter. Wat ik wil is dit.’ Hij betastte mijn borsten. Hij sneed met zijn mes de riempjes van mijn bh los en duwde me tegen de grond. Toen zei hij: ‘Het spijt me, ik heb me vergist. Het ging niet om jou, het ging om wraak.’”

Een speurder getuigt hoe dit tijdens het vooronderzoek vaak terugkwam: “Dan zei hij zei: ‘Ik neem wraak op vrouwen omdat ze me zo hebben doen afzien.’ Hij leek te doelen op de alimentatie.”

Dino Scala. Beeld rv
Dino Scala.Beeld rv

Tijdens zijn eerste verhoren ontkende Scala de feiten van 1992. Nu blijft de 16-jarige van toen koppig oogcontact zoeken. Haar verhaal doet dat van de drie decennia vruchteloos gebleven zoektocht naar de verkrachter van de Samber nog minder begrijpelijk klinken dan het al deed. Dino Scala was een collega van haar vader in de fabriek. Zij had hem herkend, en had haar vader erover aangesproken. Die had enkel gezegd dat meisjes zo vroeg op de dag de bus niet horen te nemen.

“Het spijt me, mijnheer Scala, het is erg wat u hebt gedaan”, richt ze zich nu tot hem. “U had vast uw redenen en ik ben hier niet om u te pesten. Ik wil enkel de feiten benoemen. En het spijt me, ik heb u gezien en herkend. Ik ben ook naar hier gekomen om u de gelegenheid te geven u te excuseren.”

Er bengelt een traan over het gezicht van de kleine bonkige verdachte. Hij zegt: “Het spijt me. Het is niet u die ergens spijt van moet hebben.”

Meerdere advocaten van de burgerlijke partijen veren recht. Betekent dit dat Dino Scala terugkomt op al zijn eerdere ontkenningen? Hij antwoordt spontaan: “De persoon die ik tijdens de verhoren in 2019 was is niet meer dezelfde als nu. Het heeft me twee jaar gekost om terug op aarde te komen, om in het reine te komen met mijn herinneringen. Een psychiater sprak mij over dissociatie, en daar herkende ik wel wat in. Ik wou dat ik eerder iemand had gehad met wie ik kon praten. Waar ik vandaan kom, kan je over dit soort zaken met niemand praten. Ik voel de woede van toen nu niet meer. In de gevangenis ben ik niet op mijn gemak, maar ik ben tenminste niet meer slecht.”

Briefje van 100 euro

De op het proces aanwezige slachtoffers dragen naargelang ze wensen te worden aangesproken door journalisten kleine groene of rode stickertjes op hun jas. De meesten dragen rood, ook de begin 1993 in een kapsalon in Erquelinnes stage lopende C. Ze was 17. Het gebeurde alweer ’s morgens heel vroeg. “Ik kreeg een touw rond mijn hals. Hij sleurde me naar de overkant van het spoor. Ik viel. Hij riep: ‘Je kan je maar beter niet omdraaien, want dan maak ik je dood.’ Hij schopte me, en ik verloor het bewustzijn. De commissaris die mijn verklaring opnam, weigerde me te geloven. Hij suggereerde dat ik mijn verwondingen zelf had toegebracht.”

In de maanden daarna kreeg C. een paar keer telefoon van een onbekende stem, die zei: “Ik ga afmaken wat ik ben begonnen, je gaat sterven.”

Ook dat heeft Scala altijd ontkend, dat hij de vrouwen achteraf terroriseerde door hen vanuit een (in die tijd anonieme) telefooncel op te bellen. Nu verraadt zijn houding opluchting als niemand erover doorvraagt. “Is het mogelijk dat er evolutie zat in uw modus operandi?”, wil een van de aanklagers vernemen.

Dino Scala: “Dat met dat touw heb ik geleerd in het leger. Ik weet dus dat je het touw niet te lang mag aanspannen.”

Aan het begin van week twee treedt een 20-jarige Waalse naar voren die sinds Scala’s arrestatie wordt overladen met bedankjes van andere slachtoffers. Het meisje, toen 15, wist hem op 8 februari 2018 voor het station van Erquelinnes van zich af te duwen, de politie te verwittigen en op het spoor te brengen van bewakingsbeelden.

“Ik zie mezelf helemaal niet als een heldin”, zegt ze. “Hij is die dag gewoon tegen de lamp gelopen. Ik ben hierheen gekomen omdat ik wil dat hij beseft wat hij heeft aangericht. Ik vermink mezelf, ik ondernam enkele zelfmoordpogingen. Het heeft lang geduurd voor ik weer alleen naar de bushalte durfde te gaan. Ik had jaren last van slapeloosheid en nachtmerries. Ik doe ’s avonds op straat geen oortjes meer in.”

Dino Scala ontwijkt oogcontact.

Diezelfde dag getuigt een net pensioengerechtigd geworden dame, ook uit Erquelinnes. Ze werd in de ochtend van 30 november 2005 in haar woning overmeesterd. “Ik heb geroepen dat hij moest stoppen, dat hij mocht pakken wat hij wou, zelfs mijn trouwring. Ik zei hem dat hij zelf ook een moeder had, en toen heeft hij me een mep verkocht en is weggegaan. Hij heeft wel nog een briefje van 100 euro gepikt.”

Dino Scala staat op en tikt tegen de microfoon: “Ik beken deze feiten, maar één ding betwist ik. Die 100 euro. Die heb ik niet gestolen.”

Erik Tessereau: “U verkiest te worden beschuldigd van 56 verkrachtingen, maar niet van de diefstal van een briefje van 100? Zoiets is erger, volgens u?”

Hij gaat weer zitten, stuurs voor zich uitkijkend.

Het verdict is deze namiddag uitgesproken. Dino Scala krijgt 20 jaar gevangenisstraf.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234