Dinsdag 06/12/2022

Lanceerplatform

De 28ste editie van Pukkelpop is uitverkocht. Geen verrassing natuurlijk met namen als The National en Queens of the Stone Age, en dj's als Calvin Harris en Deadmau5. Maar die grote publiekstrekkers verklaren het succes van het festival slechts ten dele: minstens even belangrijk zijn de tientallen nieuwe namen op de affiche. De toppers van morgen worden in Kiewit geboren.

'Wat maakt Pukkelpop tot een van de fijnste festivals op de kalender?" Dat was de vraag die vorige week tijdens de cultuurvergadering op mijn bord werd gegooid. Eerlijk: ik had zo voor de vuist weg niet meteen een antwoord klaar. Want over wat voor Pukkelpop ging het precies? Het merk is, zéker de jongste jaren, een verzamelnaam geworden voor meerdere festivals, die weliswaar tegelijk en op hetzelfde terrein plaatsvinden, maar los daarvan weinig raakpunten met elkaar vertonen.

Het volkje dat drie dagen in de Boiler Room en de Dance Hall bivakkeert, heeft in theorie weinig uitstaans met de metalliefhebbers die traditiegetrouw postvatten voor het podium van The Shelter. In de Wablief?!-tent wordt dan weer uitsluitend Belgisch talent geteeld, en wie zijn popmuziek liever met een indierandje geserveerd krijgt, pendelt tussen Marquee, Castello én Club.

De Main Stage is - met dit jaar onder meer Editors, The National, Deadmau5, Queens Of The Stone Age en Ed Sheeran - ondertussen zowat de Limburgse evenknie van Rock Werchter.

Zelf ben ik niet van kindsbeen af opgegroeid met Pukkelpop, al had dat voornamelijk geografische redenen. Het festival zag het levenslicht in 1985, uitgerekend het eerste jaar dat ik als jonge tiener zelf naar Rock Werchter mocht. Niet alleen viel er aan die affiche (R.E.M.! , U2! The Ramones! Depeche Mode!) niet te tornen, Limburg leek ook een ander land.

Die eerste editie - met onder anderen The Neon Judgement, Front 242 en Anne Clark - gaf wél meteen aan dat Pukkelpop zich wat alternatiever wilde opstellen, een lijn die nadien alsmaar nadrukkelijker werd aangehouden. Waar Rock Werchter vooral een goeie round-up presenteert van wat het voorbije concertseizoen succesvol is geweest, kijkt Pukkelpop alvast vooruit naar wat nog komen moet.

Muntje opgooien?

Dat uitgangspunt vergt een vinger die strak aan de pols wordt gehouden, en kijk: er zijn maar weinig festivals die in het verleden zo accuraat de tijdgeest konden voorspellen. Voorbeelden? Nirvana opende er in 1991. Als invallers voor Limbomaniacs, die te elfder ure verstek moesten laten gaan.

Coldplay stond negen jaar later als onbekende band in een halfvolle Club. Toen het concert verstoord werd door de soundcheck van Limp Bizkit, nam zanger Chris Martin zich voor om het jaar nadien zélf op het hoofdpodium te staan. Dat is nooit meer gelukt. Coldplay zou te snel te groot worden voor het festival.

Datzelfde jaar ook van de partij in de Club: het toen nog schuchtere Sigur Rós. De band zou de jaren nadien zo populair worden dat hun invloed op het toegenomen toerisme in hun thuisland zelfs door de IJslandse regering werd erkend. Dat brengt ons meteen bij een belangrijke troef van Pukkelpop: dit is de plek waar je veel acts voor het eerst live ziet.

Bloc Party stond er al toen ze alleen maar een ep'tje uithadden en de hypemachine nog in gang moest worden gezet. The Killers debuteerden er, ook al in de Club. En wie na twee lange festivalnachten nog de energie vond om op tijd uit zijn nest te kruipen, werd in 2008 op een onredelijk vroeg uur beloond met een wervelend optreden van Lykke Li in de Marquee.

Over legendarische passages gesproken: waar stond de toen nog onbekende Amy Winehouse nerveus haar veel te korte rokje naar omlaag te trekken? Juist: in een nauwelijks voor een derde gevulde tent die toen nog de Chateau werd genoemd. Mocht iedereen die inmiddels beweert haar toen gezien te hebben de waarheid spreken, dan was zelfs het hoofdpodium te klein geweest.

Ook dat maakt deel uit van de charme die een ontdekkingsfestival met zich meebrengt: de kick om een jonge groep te zien voor die door het brede publiek in de armen wordt gesloten. Dat maakt ook dat ik straks met plezier voor de negentiende keer op rij naar Kiewit trek.

Daarin onderscheidt Pukkelpop zich overigens van bijvoorbeeld Dour: een reeks podia volstouwen met jonge onbekende namen is één. Maar de neus hebben om uit het overweldigende aanbod net dié debutanten eruit te pikken waarvan de maanden nadien blijkt dat ze écht potentieel hebben, blijft toch nog wat anders. Op dat vlak overigens hulde voor Eppo Janssen, die als programmamaker zelden of nooit steken laat vallen.

Natuurlijk: de tijd dat je allemaal samen naar hetzelfde concert stond te kijken is definitief voorbij. Met acht podia om uit te kiezen kun je probleemloos met een hele groep vrienden naar de weide van Pukkelpop afzakken, en na het laatste optreden vaststellen dat iedereen een heel ander traject heeft afgelegd. Als de programmering elk jaar één uitdaging met zich meebrengt, is het: de juiste keuzes maken.

Wonderboy Jake Bugg meepikken, of toch FKA twigs, een nieuwe hippe naam die op hetzelfde moment speelt? Hiphopiconen Outkast, of de in Groot-Brittannië waanzinnig populaire folkpunk van Frank Turner? Of, om bij dezelfde doelgroep te blijven: hoe kiezen tussen Tom Odell en Ed Sheeran? Muntje opgooien? Tussen twee podia blijven staan in de hoop beiden mee te pikken?

Of gewoon voluit voor Sheeran gaan, en dan een heel concert staan hopen dat Odell niet beter is. Want ook dát is herkenbaar voor de driedaagse muziekmarathon: je kunt elke dag acht uitstekende optredens zien, en nog altijd het gevoel hebben dat je er tien andere gemist hebt.

Geheime wapen

Niet onoverkomelijk, want zoals al aangehaald: het gros van de bands is in de loop van het volgende concertseizoen vast terug in het land. Zo vang je dus eigenlijk twee vliegen in één klap: enerzijds zijn er de bands die je zelf eigenhandig ontdekt en goedgekeurd hebt, maar tegelijk neem je ook een nieuw lijstje mee naar huis: acts om te checken. Zelfs veel is nooit genoeg.

Bij De Morgen maken we met de muziekredactie al jaren dezelfde afspraak: we stellen elk een traject op met zowel jonge als oudere namen, en houden daarbij één vuistregel aan: we mogen elkaar nooit voor hetzelfde podium tegenkomen, zodat iedereen elkaar achteraf een handvol tips aan de hand kan doen. Dat ligt op Rock Werchter, Pinkpop, Glastonbury of Roskilde net iets minder voor de hand.

En dan heb ik het nog niet gehad over het geheime wapen van Pukkelpop: de Limburgse gemoedelijkheid van de organisatie en de honderden vrijwilligers die - ook nu het festival intussen tot een massa-evenement is uitgegroeid - altijd intact is gebleven. Een detail, misschien, maar het tekent wél mee de succesformule van het gezelligste grote festival van de Benelux.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234