Maandag 14/10/2019

Lagekostentrein

Lagekostentrein nog niet op stoom

Beeld ANP

Met een goedkope hogesnelheidstrein naar Londen? Binnenkort kan het, zegt de uitbater van de Eurotunnel. Moeten we nu meteen beginnen te boeken?

Vakantiegangers verkiezen het vliegtuig vaak boven de trein, die trager en duurder is. De afgelopen jaren hebben lowcostmaatschappijen als Ryanair de prijzen in de vliegsector omlaag getrokken. Daardoor is hun marktaandeel exponentieel gegroeid. Zeker op middellange afstanden tussen Europese steden.

Maar dat kan gauw veranderen. Toch als het van Getlink, de uitbater van de tunnel onder het Kanaal, afhangt. Getlink liet het consultancybureau Roland Berger een studie uitvoeren naar de levensvatbaarheid van een lagekostentrein tussen Parijs en Londen. Daaruit blijkt dat het mogelijk is om treinen in te leggen die per ticket 25 tot 30 procent goedkoper zijn. Vandaag betaal je tussen beide steden nog een standaardtarief van 56 euro per rit.

En er is meer goed nieuws. In het Franse blad Journal du Dimanche, dat uitpakt met de resultaten, voorspelt Getlink-topman Jacques Gounon dat het Europese treinverkeer voor een democratische revolutie staat. "Het treinvervoer staat voor de transformatie die de luchtvaartsector tussen 2003 en 2005 heeft gekend met de komst van lagekostmaatschappijen", klinkt het. "Ook de spoormarkt is klaar om goedkoop en kwaliteit te combineren."

Geen zitje

Net als bij Ryanair zou je niet meer in de hoofdstations van steden uitstappen, maar in iets meer afgelegen stations. Wil je naar Parijs, dan stap je bijvoorbeeld uit in Marne-la-Vallée-Chessy bij Disneyland. En op de ruimte van een zitje kan worden beknibbeld. Als je überhaupt nog een zitje krijgt, want ook dat hoeft geen garantie te zijn. Waarom niet even rechtstaan in ruil voor tientallen euro's?

Helemaal nieuw is het niet, want verschillende spoorbedrijven leggen nu al goedkopere hogesnelheidstreinen in. In de eerste plaats uit eigenbelang, want sinds 2010 is het internationale reizigersvervoer in Europa geliberaliseerd. Sindsdien kan elk investeerder met voldoende startkapitaal de concurrentie aangaan met de overheidsbedrijven die de markt altijd in handen hebben gehad.

Zo nam Thalys, dat in handen is van de Franse en Belgische spoorwegen, twee jaar geleden de vlucht vooruit met Izy. Dat is een hogesnelheidstrein tussen Parijs en Brussel die er 2 à 2,5 uur over doet, tegenover de 1 uur en 22 minuten van de Thalys. Aan boord heb je geen wifi, geen persoonlijk stopcontact en minder personeel. In 2013 lanceerde het Franse TGV al een vergelijkbare dienst met Ouigo.

Ondanks die bewapening van de sector is de aanval toch ingezet. In april deed FlixMobility, de groep achter de knalgroene FlixBus, haar intrede op het Duitse spoor. Met lage tarieven en gratis wifi legt het de Deutsche Bahn het vuur aan de schenen. "Een Amerikaans ondernemer kocht oude treinen op en voorzag ze van een nieuw interieur", zegt Jochen Maes, transporteconoom bij het internationale onderzoeksbureau Ecorys. "Toen hij failliet ging, rook FlixMobility zijn kans."

Geprobeerd en verloren

Maar of de slimme marketeers achter de FlixTrain ook doorstoten naar de rest van Europa? Dat durft Maes te betwijfelen. Net zoals die goedkope trein onder de Kanaaltunnel wellicht nog wat te vroeg komt. "Daarvoor zijn de kosten om een trein te laten rijden nog veel te hoog", zegt hij. Zo rekenen netbeheerders, zoals Infrabel in België, hoge vergoedingen aan om een trein over hun sporen te laten rijden. "Vandaag kost een rit door de Kanaaltunnel 4.200 euro."

Zelfs als die vergoeding daalt, kan het spoor volgens mobiliteitskenner Herman Welter niet op tegen de concurrentie in de lucht. "De luchtvaartsector hoeft van Europa geen accijnzen op brandstof en geen btw op internationale vliegtickets te betalen. De spoorbedrijven wel. Zolang de overheid dat nadeel niet wegwerkt, moet de reiziger – op enkele uitzonderingen na – niet rekenen op een doorbraak."

En dan spelen er ook nog praktische redenen mee. "Uiteraard is het goedkoper om vanuit Londen naar Sint-Niklaas te rijden dan naar Brussel. Op een lokale spoorlijn betaal je een lagere rijpadvergoeding. Maar welke reiziger zit daarop te wachten?", werpt Maes op. Nieuwkomers beseffen dat ze een hoog risico nemen wanneer ze zich op de markt werpen. "Zullen ze wel genoeg klanten hebben?"

Dat het niet evident is, bewijst zelfs een sterke speler als Deutsche Bahn. Dat borg twee weken geleden de plannen voor een nieuwe hogesnelheidstrein tussen Frankfurt en Londen op vanwege economische omstandigheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234