Dinsdag 05/07/2022

NieuwsSparen

Lage rentevoeten en torenhoge inflatie komen ons duur te staan: ‘Veel mensen zitten in een spaarfuik’

null Beeld Pexels
Beeld Pexels

Door lage rentevoeten en torenhoge inflatie verliest ons spaargeld zienderogen aan koopkracht. Als Belgen behoren we dan nog eens tot de zwaarst getroffenen in de eurozone. In een jaar tijd zagen we samen meer dan 20 miljard euro aan koopkracht in rook opgaan. Dat roept enkele vragen op.

Luc Beernaert

Is dit een historisch dieptepunt?

Econoom Eric Dor van de Franse zakenschool IESEG berekende dat we momenteel met een reële rente van -7 procent zitten op onze spaarboekjes. Dat komt zo: ons geld brengt op zo’n boekje amper 0,11 procent op, terwijl de consumentenprijzen volgens het Europees statistiekbureau Eurostat in een jaar tijd met gemiddeld 7,1 procent stegen. Dus: de 1.000 euro die in november vorig jaar op je spaarboekje stond, is vandaag maar 930 euro meer waard.

Allemaal samen hadden we in november 2020 een knappe 293 miljard euro op spaarboekjes staan, waarop we 20,5 miljard aan koopkracht verloren. In de eurozone hebben alleen de Esten meer reden tot treuren: zij verloren 7,7 procent koopkracht op hun spaarcenten.

Geert Noels (54), hoofdeconoom en CEO bij het financieel-economisch advieshuis Econopolis, bevestigt dat dit nooit eerder geziene cijfers zijn. “Zowel in termen van inflatie als op het vlak van niet vergoed worden voor je spaarinspanning. Dit is een geval van financiële repressie. De centrale banken hebben een vermogenstransfer georganiseerd om schulden van een aantal landen betaalbaar te maken. De banken kunnen daar niets aan doen. Zij zitten er ook mee verveeld: ze moeten negatieve rente aanrekenen, de klanten grommen en te veel mensen werpen zich op vastgoed. Bovendien kunnen ze moeilijk kritiek uiten op de Europese Centrale Bank, dat is hun grote baas. De banken grommen binnenskamers.”

Lees ook

Aardgas en elektriciteit worden straks opnieuw goedkoper, voorspelt de markt. Goed nieuws voor de consument. Al zal die geduld moeten uitoefenen. Een vooruitblik.

Uw koopkracht is aan het wegsmelten terwijl u erbij staat. Dit kunt u er zelf aan doen.

Sparen we ons dan arm?

Noels: “Dat is helaas een goede samenvatting. Dit is contractbreuk door de Europese Centrale Bank (ECB), die ironisch genoeg werd opgericht om de koopkracht te beschermen. Wanneer mensen zich daarin bedrogen voelen, gaat de druk op de politiek verhogen. Als beleidsmaker moet je er daarom voor zorgen dat je je aan je afspraken houdt, in dit geval de sociale contracten met je bevolking. De frustratie die daaromtrent bij de middenklasse heerst, maakt dat bijvoorbeeld in Duitsland het populisme opgang maakt. Politici moeten beseffen dat dit in onrust kan resulteren bij mensen die normaal niet op straat komen, maar op verkeerde partijen gaan stemmen. Dit is zorgwekkend. Mensen die sparen verwachten dat ze door de overheid worden beschermd, niet dat hun koopkracht sluiks wordt ondergraven.”

Waarom houdt de Belg zo vast aan dat spaarboekje?

Noels: “Voor een stuk gewoonte en onwetendheid, maar vooral een gebrek aan alternatieven. Niet iedereen heeft de mogelijkheid om risico’s te nemen in de vorm van beleggingen. Heel wat Belgen, bijvoorbeeld gepensioneerden, hebben geen horizon meer om zware risico’s te nemen. Zij zitten in een spaarfuik. Ze hadden op het behoud van hun contract gerekend. Niet op het ondergraven van hun spaargeld, maar op een spaarvergoeding.”

Mochten we morgen collectief ons spaargeld weghalen bij de banken, zou dat iets uithalen? Noels: “De banken hebben natuurlijk liever dat we ons geld beleggen. Isabel Schnabel, directrice van de ECB, waarschuwde eerder deze week dat we op zeepbellen afstevenen. Dat is als een pyromaan die ons op brandgevaar wijst. Hopelijk wordt binnen de ECB de discussie gevoerd dat dit beleid moet omgegooid worden, of we krijgen een vastgoedzeepbel, een aandelenzeepbel en een obligatiezeepbel. Dit is een explosieve situatie, we hebben snel een strategie nodig om hier uit te raken. Zo zou de ECB geleidelijk moeten stoppen met het aankopen van schuldpapier en de rente geleidelijk verhogen tot een niveau dat boven de inflatie zit.”

Wat moeten mensen die maandelijks wat geld opzij kunnen zetten er dan wel mee doen?

Noels: “Daar is geen simpel antwoord op te geven. Voor jongere mensen is er geen ander alternatief dan beleggen op lange termijn. Dat vereist de nodige expertise. Ook de groei van cryptomunten levert een gevaar voor het financieel systeem op. Ik hoor dat jonge mensen hun job opzeggen om cryptobelegger te worden; dat is zorgwekkend, want het is niet noodzakelijk beter voor de maatschappij. Als jongeren het gevoel hebben dat ze meer waarde kunnen genereren door speculatie dan door het ontplooien van hun talent, geven we het verkeerde voorbeeld.”

Steven Vandepitte, strateeg bij ING België, adviseert obligaties te kopen die aan de inflatie gekoppeld zijn en zo bescherming bieden tegen een onverwachte stijging van de inflatie. Daarnaast raadt hij aandelen in energie, grondstoffen, beursgenoteerd vastgoed en de financiële sector aan.

Zou de indexsprong, waar ondernemersbonden nu voor pleiten, onze koopkracht nog meer ondermijnen?

Noels: “Ja, maar ik begrijp ook dat voor een aantal bedrijven de stijging van de inflatie een kostenpost is die ze niet kunnen doorrekenen. Op dat vlak vind ik het een interessante piste om tijdelijk de vennootschapsbelasting te verhogen in ruil voor zo’n indexsprong. Dat zou beter uitgebalanceerd zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234