Woensdag 03/03/2021

Achtergrond

Lachgas extreem populair op lockdownfeestjes én in het verkeer: ‘Mijn eerste ervaring eindigde in een horrorcrash tegen een boom’

Patronen lachgas met ballonnen. Beeld RV
Patronen lachgas met ballonnen.Beeld RV

Eén op de zeven Belgische bestuurders tussen 18 en 34 jaar rijdt minstens één keer per maand met de wagen na het gebruik van lachgas. Dat blijkt uit een enquête van Vias institute. Ook op lockdownfeestjes is het goedje populair. Maar ongevaarlijk is het niet.

“Mijn eerste ervaring met lachgas? Die is geëindigd in een horrorcrash tegen een boom.” Aan het woord is Joris* (22). In 2019 probeerde hij voor de eerste keer lachgas uit met vrienden. “Op de parking van de plaatselijke McDonald’s kochten we een tank. We namen meteen elk een ballonnetje, de bestuurder ook. We vroegen hem: ‘Zou je dat wel doen?’ ‘Ik heb megaveel ervaring’, antwoordde hij. We reden weg en luttele seconden later knalden we tegen een boom. 

“Na de crash waren de anderen allemaal bewusteloos. Met een gapende hoofdwonde ben ik uit het wrak kunnen klimmen en zag ik dat omwonenden ambulances hadden gebeld. Gelukkig heeft iedereen het overleefd, maar ik heb er toch een paar gebroken ribben en een litteken aan overgehouden.”

Lachgas wordt hallucinant vaak achter het stuur gebruikt, zo blijkt uit een enquête van Vias institute bij 6.000 Belgen. In Brussel gebruikt zelfs één op de drie jongere mannelijke bestuurders maandelijks distikstofmonoxide  alvorens de weg op te gaan. Het verkeersinstituut waarschuwt: “Het gaat om zelf toegegeven gedrag, dus waarschijnlijk zijn deze cijfers nog een onderschatting.”

Honderden capsules

Maar het gebruik beperkt zich niet tot achter het stuur. Van Westouter tot Antwerpen, van Oostende tot Melle: de afgelopen twee maanden moest de politie over het hele land lockdownfeestjes stilleggen. Wat bleek? Ook op die party’s werden vaak flessen en capsules lachgas aangetroffen. Op 13 december legde de Brusselse politie bijvoorbeeld een lockdownparty in Laken stil waar er honderden capsules rondslingerden.

Toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven): “Door lachgas via een ballon te inhaleren ontstaat er een kortstondige euforische roes, vergelijkbaar met dronkenschap.”

Meestal verloopt het gebruik van lachgas probleemloos. Daarom wordt vaak gedacht dat lachgas volkomen veilig is. Maar er zijn wel degelijk risico’s als je intensief en chronisch gebruikt, zegt Tytgat. “Extreme inname van lachgas, maar ook van andere snuifmiddelen zoals ethers en poppers (amylnitrieten, vooral populair bij homo’s, FVD), kan hartritmestoornissen veroorzaken of verergeren.”

Lachgas combineren met andere drugs kan leiden tot een bad trip, een paniekaanval. Recentelijk waarschuwden Nederlandse neurologen ook dat ze minstens vijftig patiënten hebben gezien met klachten van dwarslaesie na lachgasgebruik. Dat is een onderbreking van de zenuwen in de rug, met tijdelijk of permanent verlies van de motorische of sensorische functie: verlamming dus. Na maandenlange revalidatie kan je daarvan genezen, maar soms is dat blijvend. “Ik heb al een jongen gehad die nu voor de rest van zijn leven in een rolstoel zit”, zei een revalidatiearts aan de Nederlandse nieuwszender RTL4.

‘Ik ken mijn grenzen’

In de leefwereld van jongeren is lachgas omnipresent. Na zijn ongeval is Joris even tegen het gebruik geweest, maar na een half jaar heeft hij het op een feestje nog een kans geven. “Van eentje kan ik nu wel genieten, ik ken mijn grenzen.”

Volgens professor Tytgat is het zo populair bij jongeren omdat het geen verboden substantie is: “Het is vooralsnog perfect legaal. In de voedingsindustrie wordt het bijvoorbeeld gebruikt om slagroomspuiten onder druk te brengen.” 

Daardoor is het ook zeer gemakkelijk verkrijgbaar. Joris kent meerdere mensen die op Snapchat lachgastanks aanbieden: “Voor 10 euro extra komen ze meteen de tanks leveren. De standaardprijs is 70 euro per fles en volgens hun verkooppraatjes haal je daar gemakkelijk 200 ballonnen uit.”

Enkele steden en politiezones zoals die van Antwerpen voerden al een GAS-boete in voor jongeren die betrapt worden op recreatief gebruik. Moet de politiek lachgas tout court verbieden? Tytgat pleit voor een gebruiksvergunning. “Als je drugs gaat reglementeren, moet je ook kijken welke beroepen je erdoor schaadt, in dit geval de patissiers bijvoorbeeld. Je moet dus ergens een tussenoplossing zoeken. Een gebruiksvergunning kan dat zijn. Professionelen zouden lachgas dan mogen gebruiken, maar als je het als particulier niet beroepsmatig nodig hebt, moet je minstens een reden kunnen voorleggen.”

Vias is sceptisch over die slaagkansen. “Je kan de verkoop in de groothandels limiteren, maar mensen zullen het, zoals Joris zegt, op platformen als Snapchat kopen”, zegt de woordvoerder. Wat de oplossing dan wel is, weten ze bij het verkeersinstituut niet: “Wij willen in de eerste plaats sensibiliseren.”

* Joris is een schuilnaam.

Tabaks- en alcoholgebruik onder schoolgaande jeugd daalt niet meer

Het aantal jongeren tussen 12 en 18 jaar die roken of alcohol gebruiken, is in het schooljaar 2018-2019 niet verder gedaald. Dat blijkt uit de jaarlijkse bevraging van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) bij 7.500 leerlingen.  

Zowel bij de leerlingen jonger als ouder dan 16 jaar steeg het zogenaamde ‘laatstejaarsroken’, het aantal jongeren dat in het laatste jaar gerookt had. Bij de 16-plussers gaat het om 35,3 procent van de bevraagde jongeren, tegenover 33,7 procent in het schooljaar 2017-2018. Bij de -16-jarigen is het gebruik gestegen naar 8,8 procent, in vergelijking met 8 procent in 2017-2018.

Het gebruik van alcohol toont ongeveer dezelfde tendens. “Er is geen reden tot bezorgdheid, wel tot alertheid en blijvende monitoring”, zegt het VAD. (Belga)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234