Maandag 13/07/2020

New Start-verdrag

Laatste Amerikaans-Russische pijler dreigt omver te vallen: het kernwapenverdrag

Donald Trump en Vladimir Poetin (archiefbeeld). Beeld Photo News

De VS en Rusland praatten in Wenen eindelijk weer over wapenbeheersing: het New Start-verdrag. VS-president Trump heeft al wat andere verdragen geschrapt, en nu is eigenlijk alleen New Start nog over. Dat moet snel worden verlengd, maar de VS willen liever een heel nieuw verdrag, met China erbij. Maar China kwam niet opdagen in Wenen.

De stand van de wapenbeheersing begint trekken te krijgen van de ruïnes van het Forum Romanum: wat eens een solide aaneenschakeling van trotse bouwwerken was, oogt nu als een veld met ruwe brokstukken. Bij wat nog overeind staat staan grote borden ‘instortingsgevaar’. Want nu dreigt ook de laatste Amerikaans-Russische pijler om te vallen: het New Start-verdrag, dat beperkingen oplegt aan strategische kernwapensystemen van de VS en Rusland, en in februari 2021 afloopt.

Voor het eerst sinds lang spraken onderhandelaars uit beide landen deze week in Wenen over de mogelijkheid om dit verdrag te verlengen. Volgens de Arms Control Association (ACA), een Amerikaanse ngo, heeft president Trump de afgelopen jaren nagelaten een coherente strategie voor wapenbeheersing te ontwikkelen.

China

Wel werden verdragen geschrapt, zoals het INF-verdrag en het Open Skies-verdrag dat landen toestond inspectievluchten boven elkaars grondgebied uit te voeren. Er bestaat dan ook gerede twijfel of de late bekering tot gesprekken met Rusland een welgemeende poging is dit verdrag te redden – zoals de Europese NAVO-bondgenoten vurig hopen – of een middel om een ander land in de beklaagdenbank te plaatsen: China.

Rusland bood eerder al aan het verdrag met vijf jaar te verlengen, maar de VS willen een nieuw, trilateraal verdrag, waarbij voor het eerst ook China betrokken moet zijn, en dat ook raketsystemen meeneemt voor de korte en middellange afstand.

De Europeanen steunen weliswaar de ambitie China bij de wapenbeheersing te betrekken, en ook om systemen voor de kortere dracht mee te nemen, maar dat kan simpelweg niet voor februari 2021.

Tweet

De Amerikaanse onderhandelaar Marshall Billingslea noemde de eerste besprekingen maandagavond ‘heel positief’. Maar dat hij een foto van lege tafel met Chinese vlaggetjes tweette trok meer aandacht. “Peking verstopt zich nog steeds achter #GroteMuurVanGeheimhouding over zijn snelle nucleaire opbouwprogramma”, twitterde hij. De Chinese missie in Wenen deed het gesprek af als ‘performance art’.

China heeft herhaaldelijk laten weten niets in deelname te zien. Het land heeft met naar schatting 300 kernkoppen. Dat is veel minder dan de VS en Rusland die zich in New Start verplichtten hun aantallen ontplooide kernkoppen te beperken tot 1550, en het aantal jachtvliegtuigen en raketinstallaties tot 700. Het Chinese arsenaal bestaat bovendien grotendeels uit systemen voor de kortere dracht, gericht op regionale machten als Taiwan en Japan. “China zal nooit aan zulke besprekingen met de VS en Rusland deelnemen”, zegt de Chinese defensiespecialist Song Zhongping in The Japan Times. “Dat is een val.”

Toch zal de druk toenemen. NAVO-chef Jens Stoltenberg toonde zich dinsdag – in een discussie georganiseerd door denktank German Marshall Fund – tevreden met de Amerikaans-Russische besprekingen, die een vervolg krijgen. Hij is er ook erg voor China in wapenbeheersing te betrekken. “China is een mondiale macht, die zwaar investeert in overbrengingsmiddelen (raketten, VK) en kernkoppen. Het deed vorig jaar meer raketproeven dan alle andere landen. Binnen tien jaar zal China zijn nucleaire arsenaal verdubbeld hebben.”

Niettemin staat voor de Europeanen vast dat met of zonder China New Start binnen acht maanden verlengd moet worden. Stoltenberg: “Met het verlies van het INF-verdrag kunnen we het niet riskeren ook New Start te verliezen.” Of de regering-Trump er ook zo over denkt, moet blijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234