Maandag 27/09/2021

'La grande dame' versus 'le petit Napoleon'

Nu zowat heel Frankrijk overstag gaat voor Sarkozy schudt een grote theaterdame iedereen wakker

Jan Goossens haalt uit naar president Sarkozy

Jan Goossens is artistiek leider van de KVS. Voor De Gedachte schrijft hij om de twee weken een opiniestuk.

Behalve straffe voorstellingen had het festival van Avignon ook een echte coup de théâtre te bieden, met dank aan het Franse theatermonument Ariane Mnouchkine. Je kon het als een beloning lezen: net had haar Théâtre du Soleil hoge ogen gegooid met de acht uur durende productie 'Les Éphémères' of de krant Libération meldde op haar website dat de theatermaakster benoemd was tot Professor Artistieke Creatie aan het zeer gerenommeerde Collège de France, en wel door Nicolas Sarkozy.

In het Frankrijk van vandaag zou bijna iedereen glimmen van glorie bij zoveel presidentiële eer, maar gelukkig zijn er nog eigenzinnige buitenbeentjes. Enkele uren later stuurde Mnouchkine haar eigen persbericht rond, waarin ze opmerkte dat ze dacht "aangesteld te zijn door alle professoren van het Collège de France, terwijl het nu blijkt te gaan om een benoeming door Nicolas Sarkozy". Dan volgt de klap op de vuurpijl: "Zeer teleurgesteld weiger ik deze benoeming."

's Anderendaags haalde de weigering de voorpagina van Le Monde en gooide Mnouchkine nog wat olie op het vuur: "Ik voel me geïnstrumentaliseerd door de president van de republiek en door een deel van de pers en ik accepteer dat niet. Sarkozy maakt van ons allemaal collaborateurs en hij recupereert iedereen met een zekere mediatieke uitstraling." Ook aan het "Cécilia Sarkozycircus" rond de vrijlating van de Bulgaarse verpleegsters had Mnouchkine zich geërgerd. Weet dan niemand meer dat vooral de EU hard en lang onderhandeld heeft, vraagt ze zich af.

Op het moment dat zowat heel Frankrijk overstag lijkt te gaan voor een nieuwe pensée unique schudt de 'grande dame' van het Franse theater iedereen even wakker. Zelfs haar collega-artiesten hebben zich bij bosjes laten inpakken: van ouwe krokodil Mireille Mathieu over banlieuester Faudel, die zijn geweldige nummer Mon pays aan Sarko verkocht, tot de succesvolle theaterschrijfster Yasmina Reza, die als embedded author deel uitmaakte van het Sarkocampagneteam. Naast de impressionant klungelende Franse PS, die zichzelf maar beter zo snel mogelijk afschaft, lijkt iedereen ongelooflijk sexy, zeker 'le petit Napoleon', die schittert in zijn eigen versie van de Amerikaanse tv-serie West Wing.

Van een echte en inhoudelijke rupture met het beleid van zijn verguisde voorganger Chirac is ondertussen weinig te merken. Dat bewees net nog de eerste Afrikareis van Sarkozy. Eerst gonsde het van de berichten dat de president enkele klassieke partners zou overslaan wegens al te ondemocratisch, en hij nieuwe Engelstalige landen zou opzoeken, zoals Ghana en Zuid-Afrika. Vervolgens belandde Sarko gewoon in Gabon, waar Franse oliebelangen de megacorrupte Omar Bongo al meer dan veertig jaar aan de macht houden.

In Senegal, waar een historische toespraak werd aangekondigd, kwam de president niet verder dan een oproep aan de Afrikaanse jeugd om zich "het Europese erfgoed eigen te maken" en zo te zorgen voor "een Afrikaanse renaissance". Het kan tellen als signaal van een natie die niet alleen in Gabon, maar ook in Congo-Brazzaville al decennialang dictators aan de macht houdt. De miljardairs van Elf Aquitaine varen er wel bij, de plaatselijke bevolking iets minder. Om nog maar te zwijgen over het feit dat Frankrijk nog altijd onderdak biedt aan enkele voorname Rwandese genocidairs.

Ariane Mnouchkine trekt uiteindelijk toch naar het Collège de France, maar enkel nadat er eerst excuses waren gekomen en de verduidelijking dat de president alleen maar bekrachtigt wat het Collège de France zelf beslist. En passant zei ze nog dat ze hoopt dat de Fransen beseffen dat het niet hun president is die ervoor zorgt "dat er water uit de kraantjes komt" en dat Frankrijk vooralsnog niet wordt bestuurd "door de despoot van Turkmenistan die altijd over alles zelf beslist".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234