Zaterdag 14/12/2019

Verenigde Staten

L’état, c’est Trump: hoe de president boven de wet meent te staan

President Donald Trump. Beeld Getty Images

De Amerikaanse president kan elk justitieel onderzoek naar hemzelf of naar zijn getrouwen stoppen en staat dus boven de wet. Dat is de strekking van een memo dat Trumps toenmalige advocaten in januari naar speciaal onderzoeker Robert Mueller hebben gestuurd.

De vertrouwelijke brief van twintig velletjes, zaterdag onthuld door The New York Times, beargumenteert dat Trump geen vragen van Mueller hoeft te beantwoorden over mogelijke belemmering van de rechtsgang. Kort samengevat: als Trump de rechtsgang eigenhandig kan stoppen, kan hij hem ook niet belemmeren.

De president is de hoogste politieman van het land, aldus de advocaten, John Dowd en Jay Sekulow. "De daden van de president kunnen geen belemmering van de rechtsgang vormen, want dat zou neerkomen op een belemmering van hemzelf."

Mueller probeert Trump al maanden tot een interview te bewegen, om erachter te komen wat de president dacht en zei en deed, of althans, wat hij denkt dat hij dacht en zei en deed, op cruciale momenten vóór en tijdens zijn verkiezing. De advocaten proberen dat te voorkomen, omdat ze vrezen dat de president zichzelf zal tegenspreken en mogelijk meineed zal plegen tijdens zo’n gesprek.

Robert Mueller. Beeld REUTERS

Mueller doet met de FBI onderzoek naar de Russische bemoeienis met de Amerikaanse verkiezingen, en naar de eventuele samenwerking met leden van de Trump-campagne. Tot dusver zijn negentien Russen en leden van de Trump-entourage aangeklaagd, van wie er vijf schuld hebben bekend. Een stevig bewijs van samenwerking tussen Trump en de Russen is echter voor zover bekend nog niet gevonden.

Dwarsbomen

Wel zijn er stevige aanwijzingen dat Trump op verschillende momenten dingen heeft gedaan om het onderzoek te dwarsbomen. Cruciaal is het ontslag van FBI-directeur James Comey, volgens Trump zelf vanwege "dat Russische gedoe". De advocaten van Trump vinden dat de president "niet alleen de onbeperkte macht heeft om de FBI-directeur te ontslaan, maar ook om het ministerie van Justitie elk onderzoek te laten openen of afsluiten".

Het is een radicale interpretatie van de wet, die nog nooit door een rechter is getest. Mocht Mueller Trump officieel aan een ondervraging willen onderwerpen, dan zou dit Trumps verdedigingslinie worden.

Gezond verstand

Een andere lijn die de advocaten bewandelen, is een beroep op het gezond verstand. De redenering is dat het Witte Huis al zo goed heeft meegewerkt met het onderzoek, en er al zo veel getuigen zijn gehoord en documenten zijn bekeken, dat de president daar echt niets aan kan toevoegen.

Maar tegelijkertijd blijkt uit deze brief dat de waarheid nog steeds niet boven water is. De advocaten schrijven dat president Trump vorig jaar in juli, aan boord van Air Force One, een verklaring dicteerde die zijn zoon Donald Trump jr. moest geven als antwoord op vragen over gebeurtenissen van een jaar eerder. Toen, tijdens de verkiezingscampagne, hadden Trump jr. en anderen in Trump Tower een onderonsje gehad met Russische gezanten die ‘dirt’ over Hillary Clinton in de aanbieding hadden. In de door zijn vader gedicteerde verklaring stelde Trump jr. echter dat die bijeenkomst over de adoptie van Russische kinderen ging.

John Sekulow, de advocaat van Trump sr., ontkende vorig jaar dat de president betrokken was bij het opstellen van de verklaring. Nu zegt hij dat de president de hoofddader was.

Niet te vertrouwen dus, die lui. Maar wat maakt het uit. Trump is onschendbaar. L’état, c’est Trump.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234