Maandag 21/10/2019

L'Enfant wint Gouden Palm van 58ste Festival van Cannes

Twee broers, twee Palmen

Met hun Gouden Palm voor L'Enfant behoren de Belgische regisseurs Jean-Pierre en Luc Dardenne sinds zaterdag tot het bijzonder selecte clubje van filmmakers dat in Cannes tweemaal met de hoogste eer werd bekroond. Grote afwezigen in het palmares van Cannes 2005 waren David Cronenberg en Michael Haneke, de Oostenrijkse regisseur die zich zichtbaar ontevreden toonde omdat hij zich met de prijs voor de beste regie tevreden moest stellen.

Cannes

Van onze verslaggever ter plaatse

Jan Temmerman

Terwijl de circa 2.300 genodigden zaterdagavond de grote Lumière-zaal van het Palais des Festivals vulden, zat de pers op het grote scherm van de daarnaastgelegen Debussy-zaal die hele montée des marches aandachtig te volgen. Het publiek kijkt op zo'n moment vooral uit naar beroemde filmsterren en andere bekende gezichten, de filmpers tracht al het palmares bij elkaar te puzzelen. En dat gebeurt door uit te kijken naar regisseurs, acteurs en/of hun persattachés die de trappen bestijgen. Tijdens de jurydeliberatie (die een groot deel van die voorbije zaterdag in beslag nam) moeten die persattachés permanent bereikbaar blijven om zo snel mogelijk hun klanten te verwittigen dat ze misschien beter aanwezig kunnen zijn bij de bekendmaking van het palmares. Desnoods worden ze nog bliksemsnel ingevlogen, als ze al niet teruggekeerd zijn naar Amerika, Japan of Mexico.

Dit jaar werd naar een pak regisseurs uitgekeken, want het aantal 'palmabelen' was opvallend groot. In de Debussy-zaal werd er 'oh' en 'ah' geroepen toen bijvoorbeeld Michael Haneke, Jim Jarmusch, Hiner Saleem, Robert Rodriguez, Amos Gitai, Tommy Lee Jones en de gebroeders Dardenne in beeld kwamen. Die zouden dus zo goed als zeker een plaatsje in het palmares krijgen, maar welke plaats precies?

David Cronenberg, die met A History of Violence ook tot de grote kanshebbers werd gerekend, was nergens te bespeuren. En inderdaad, hij zou compleet uit de prijzen vallen, zo bleek later, net als Gus Van Sant voor Last Days en Wim Wenders voor Don't Come Knocking. Op de trappen werden ook enkele juryleden snel geïnterviewd, zoals Agnes Varda, die liet weten dat het er democratisch aan toe was gegaan en dat er dus gestemd was. Met andere woorden: geen unanimiteit.

Naarmate juryvoorzitter Emir Kusturica het palmares bekendmaakte, steeg de spanning. Toen de prijs voor de beste regie uitgereikt werd aan Michael Haneke, was diens ontgoocheling merkbaar. Geen Gouden Palm voor zijn Caché. Toen Jarmusch de Grand Prix du Jury kreeg voor Broken Flowers bleef hij onverstoorbaar kijken, maar dat doet Jarmusch nu eenmaal altijd. Telkens de jurybeslissingen publiek werden gemaakt en de naam van de gebroeders Dardenne niet viel, stegen dus hun kansen. Maar zelfs toen acteur Morgan Freeman en actrice Hilary Swank het podium op stapten met elk een diploma in de hand, bleef het spannend. Waren die diploma's allebei bestemd voor de Dardennes of had de jury beslist haar Gouden Palm ex aequo toe te kennen? Even voordien was immers nog de Texaanse cowboyhoed van Sin City-regisseur Robert Rodriguez in beeld gebracht.

Het werd uiteindelijk de avond van L'Enfant. De broers begonnen hun dankwoord met eerst en vooral hun acteurs (Jérémie Renier en de jonge Deborah François) in de eer te betrekken. Daarna droegen ze hun bekroning op aan de Franse journaliste Florence Aubenas en haar chauffeur, die nog steeds in Irak gegijzeld worden.

Met L'Enfant wint een typische Dardenne-film. Direct, zonder franje, dicht op de personages, geen muzikale ondersteuning, geen overbodige nevenintriges, maar intens en geconcentreerd grijpen de gebroeders je ongemerkt bij je nekvel en slepen ze je mee in de jachtige, neerwaartse spiraal waarin hun hoofdpersonage verstrikt is geraakt. Dat hoofdpersonage heet hier Bruno (Jérémie Renier, die eerder de zoon speelde in La Promesse), is twintig en leeft van de opbrengst van allerlei diefstallen en inbraken. Hij heeft daarvoor enkele tieners als handlangers te zijner beschikking. De achttienjarige Sonia (Déborah François) is Bruno's liefje. Zij leeft van een sociale uitkering en als de film begint, is ze net bevallen van baby Jimmy. In feite zijn Bruno en Sonia allebei zelf het kind uit de titel. En dan krijgen ze samen een kind.

Maar is Bruno wel in staat om zich als een vader te gedragen? Niet zo meteen, want in eerste instantie doet hij iets verschrikkelijks. Vrij snel probeert hij die fout te herstellen, maar dat lijkt maar niet te willen lukken. Het gaat veeleer van kwaad naar erger. Geen lichte kost dus, maar wel zeer pakkend en aangrijpend.

Dubbelwinnaars van de Palme d'Or

De gebroeders Dardenne behoren voortaan ook tot het heel selecte clubje filmmakers die in Cannes tweemaal met de hoogste eer bekroond werden. De eerste in die rij is de Amerikaanse regisseur Francis Ford Coppola. Die won in 1974 met The Conversation en stond nauwelijks vijf jaar later opnieuw op het podium met Apocalypse Now. Die Palm van 1979 moest Coppola evenwel delen met Die Blechtrommel van Volker Schlöndorff. Het was toen ook wel een beetje een omstreden bekroning, omdat Apocalypse Now in feite nog niet helemaal klaar was - de film werd indertijd ook wel Apocalypse When? genoemd - en als een soort work in progress op de Croisette werd gepresenteerd.

De Deense cineast Bille August had nog minder tijd nodig om tweemaal goud te behalen. Een eerste keer deed hij dat in 1988 met Pelle Erobreren/Pelle de veroveraar en amper vier jaar later met Den goda viljan/The Best Intentions, naar een scenario van Ingmar Bergman.

Van zijn kant had de Japanse filmmaker Shohei Imamura heel wat langer nodig. In 1983 won hij een eerste Gouden Palm met Narayama Bushiko/De ballade van Narayama en pas veertien jaar later volgde Unagi/The Eel. Die Palm moest hij delen met zijn Iraanse collega Abbas Kiarostami, voor Ta'm e guilass/Le Goût de la cérise.

Emir Kusturica, dit jaar dus juryvoorzitter, kreeg zijn eerste Palme d'Or voor Otac na sluzbenom putu/Papa est en voyage d'affaires en schoot tien jaar later opnieuw de hoofdvogel af met Underground.

Jean-Pierre en Luc Dardenne deden het sneller. In 1999 haalden ze hun eerste Gouden Palm binnen met Rosetta; zes jaar later prijken ze opnieuw bovenaan op het palmares.

(Jan T.)

Het palmares van Cannes 2005

* Gouden Palm: L'Enfant van Jean-Pierre et Luc Dardenne

* Grote Prijs van de Jury: Broken Flowers van Jim Jarmusch

* Beste actrice: Hanna Laslo voor Free Zone

* Beste acteur: Tommy Lee Jones voor The Three Burials of Melquiades Estrada

* Beste regie: Michael Haneke voor Caché

* Beste scenario: Guillermo Arriaga voor The Three Burials of Melquiades Estrada

* Prijs van de Jury: Shanghai Dreams van Wang Xiaoshuai

* Gouden Palm voor beste korte film: Podorozhni van Igor Strembitsky

* Camera d'Or voor beste debuutfilm: ex aequo voor Me and You and Everyone We Know van Miranda July en Sulanga enu pinisa van Vimukthi Jayasundara

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234