Vrijdag 23/04/2021

Kwetsbare monumenten

undefined

Het begon allemaal met een portret van kunstenaar Paul Delvaux. Stephan Vanfleteren was nog een student fotografie en kreeg het privilege de éminence grise te fotograferen. Het werd een ontroerend portret van een man op het eind van zijn leven, een leeg whiskyglas voor zich op tafel, de liefde van zijn leven op haar ziekbed in de achtergrond. Vanfleteren wist: “Hier moet ik mee doorgaan” en goddank ging hij door. In dat eerste portret zitten al heel wat elementen besloten die tot Vanfleterens handelsmerk zouden uitgroeien: het zwart-wit, de melancholie, het vangen van de ziel van de geportretteerde. Alleen: het is een vol beeld dat evenveel boogt op het verhaal van de geportretteerde als op dat wat in de achtergrond speelt. Door de jaren valt dat achtergrondverhaal steeds vaker weg. De geportretteerde zelf vertelt het allemaal. Op de tentoonstelling Portret. 1989-2009 kreeg de foto van Delvaux een ereplek toebedeeld, een aparte muur in het tweede deel van de ruimte. En die is zonder meer prachtig. Het Circus Mahy is vergane glorie op zijn mooist. De muren bladderen af en vertonen barsten, de glazen van de koepel zijn beduimeld en er staan twee kapotte benzinepompen, maar Vanfleteren had geen betere plek kunnen uitkiezen. De barsten lopen door in de rimpels van de oude mannen die hij portretteerde en het respect voor de dingen die voorbijgaan is zowel in de portretten als in het gebouw haast tastbaar. Niet dat Vanfleterens werk enkel om gerimpelde koppen en de littekens des levens draait. Dat is een cliché. Het gaat Vanfleteren om monumentaliteit. Van elke geportretteerde maakt hij een haast iconisch beeld, maakt niet uit of het om Lien Van de Kelder of om Jan Decleir gaat. Maar altijd is daar ook de kwetsbaarheid. Wim Opbrouck met zijn dikke ontblote buik op Vlaamse kasseien. Erwin Mortier in zijn bad, de blik neergeslagen. Luc De Vos naakt en alleen in het bos. Vaak zoekt Vanfleteren het verhaal in de ogen van zijn geportretteerden, maar soms vindt hij het elders. Dan laat hij het veulen Els Pynoo op handen en voeten op een paard zitten, of laat hij moeder Marijke en dochter Lotte Pinoye in een meer dollen. Er zit humor in die beelden, levenslust ook. De fotograaf bewijst dat die gerust kunnen samengaan met melancholie. Hij laat ook toe dat mensen vasthouden aan hun persona. Eddy Wally mag met cowboyhoed aan, Arno mag met seventies-zonnebril op, cartoonist Zak mag met zak op het hoofd. Vanfleterens foto’s gaan dan ook niet alleen om wie een bekend iemand is, ze gaan ook over hoe een bekend iemand zich beweegt in de publieke ruimte, hoe imago’s geconstrueerd en beleefd werden. Er wordt wel eens gezegd dat Stephan Vanfleteren een one trick pony is en dat is waar. Deze expo bewijst dat dat alleen maar een goede zaak is. Door consequent vast te houden aan een eigen stijl, is de fotograaf die steeds meer gaan uitdiepen en vervolmaken. Tot die stijl even doorleefd werd als de mannen die hij fotografeerde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234