Zondag 03/07/2022

Verkeer

Kwarteeuw na Nederland experimenteert Vlaanderen met veilige kruispunten

De technologie om kruispunten veiliger te maken voor zwakke weggebruikers bestaat al vijfentwintig jaar, zeggen experts. Vlaanderen experimenteert er nu pas mee. Beeld
De technologie om kruispunten veiliger te maken voor zwakke weggebruikers bestaat al vijfentwintig jaar, zeggen experts. Vlaanderen experimenteert er nu pas mee.

Een jongetje van vijf verongelukte vrijdag in Diest bij een dodehoekongeval. Vermijdbaar, volgens experts, want de technologie om dergelijke ongevallen te voorkomen bestaat al vijfentwintig jaar. Vlaanderen bereidt nu pas de implementatie voor.

Ann Van den Broek

Hoeveel ongelukken er jaarlijks gebeuren omdat een bestuurder niet gezien heeft dat er in zijn dode hoek nog een zwakke weggebruiker zit, weten we niet. Tot 2013 werden die cijfers bijgehouden, maar van de afgelopen vier jaar zijn er geen gegevens beschikbaar. Omdat er sindsdien op een andere manier data verzameld wordt, luidt de uitleg van het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid, en er nu niet meer af te leiden is of er een dode hoek in het spel was. Nee, zegt Vlaams minister voor Mobiliteit Ben Weyts (N-VA), er zijn gewoon geen cijfers meer omdat de politie de formulieren zo slecht invulde dat de statistieken sowieso onbetrouwbaar waren.

Maar dat er nog steeds dodehoekongevallen gebeuren, bewijst het dodelijke voorbeeld van afgelopen week. En dat is wraakroepend, zegt professor emeritus en verkeersexpert van de UHasselt, Willy Mieremans. "Al vijfentwintig jaar bestaat de technologie kruispunten zo in te richten dat dodehoekongelukken vermeden kunnen worden. In Duitsland en Nederland bestaat daarover geen discussie: daar richten ze hun kruispunten standaard conflictvrij in."

Een optie is ervoor zorgen dat wagens nooit rechts kunnen afslaan wanneer fietsers en voetgangers rechtdoor mogen. Een andere is om "groene vierkanten" te installeren. Dan hebben voetgangers en fietsers in alle vier de rijrichtingen gedurende 10 à 15 seconden groen, terwijl het overige verkeer rood heeft. Zo'n systeem is in onder meer Nederland courant en wordt zelfs op het drukke kruispunt van Oxford Circus in Londen succesvol toegepast.

Bij ons wordt daarmee sinds 2015 geëxperimenteerd op dertien locaties. De bedoeling is om dat principe op termijn uit te rollen waar mogelijk, zegt bevoegd minister Weyts. Hij heeft federaal minister voor Mobiliteit François Bellot (MR) gevraagd de wegcode aan te passen zodat die aanpassingen wettelijk mogelijk worden.

Prioriteiten

Weyts vindt de kritiek dat Vlaanderen een kwarteeuw achterophinkt hoe dan ook "bijzonder kort door de bocht". "De realiteit is veel complexer dan simpelweg de technologie toepassen. Niet ieder kruispunt leent zich hiertoe. Bij een testcase in West-Vlaanderen bleken er bijvoorbeeld gigantische files te ontstaan. Dat is ook niet de bedoeling. Stel dat we iedere weggebruiker een aparte groenfase geven, dan heeft de andere een tijd rood. En dat betekent tijdverlies. Daarom analyseren wij geval per geval: kunnen we het kruispunt volledig conflictvrij inrichten? Dan doen we dat. Is dat niet de beste optie, dan gaan we na hoe we de verkeersveiligheid op andere manieren kunnen verbeteren. Dat is absolute prioriteit voor ons."

Vraag blijft: waarom gebeurt dit nu pas? Mobiliteitsexpert van de UAntwerpen Dirk Lauwers heeft een verklaring. "Hier werd tot twee jaar geleden altijd prioriteit gegeven aan de doorstroming van de auto. Pas nu er een generatiewissel is van ingenieurs bij het Agentschap Wegen en Verkeer, lijkt het tij te keren."

Die keuze voor doorstroming en capaciteit in plaats van veiligheid ergert Mieremans al vele decennia mateloos. "En als ik Weyts nu hoor zeggen dat de auto's tijd zullen verliezen, dan maakt me dat echt boos. Dat gaat verdorie over seconden. Wat is dat? Niets. Toch zeker niet in verhouding tot een mensenleven."

Toch is het wel degelijk zo dat veiligere kruispunten hun prijs hebben, zegt Lauwers. "Als je het echt goed wilt doen, dan verbied je vrachtwagens ook op bepaalde tijdstippen in zones te komen met druk fietsverkeer. In Kortrijk is werfverkeer vlak bij scholen zo al verboden op het spitsuur. Dat heeft uiteraard economische gevolgen. Maar opnieuw: het is een kwestie van waar je je prioriteiten legt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234