Donderdag 21/01/2021

Kunstbeurs

Kunstmarkt bladdert af

'La Vierge Noire' van Karel Appel is een van de 35.000 schilderijen die op Tefaf te koop zijn.Beeld epa

Maastricht is weer voor tien dagen de kunsthoofdstad van de wereld. Vermogende verzamelaars uit alle continenten trekken naar de Nederlands-Limburgse hoofdstad. Voor het eerst sinds jaren ziet de kunst- en antiekmarkt een terugval. Al is een recessie in die kringen nog steeds relatief.

The European Fine Art Fair, beter bekend onder het acroniem Tefaf, biedt een aanbod van ruim 35.000 unieke en kostbare schilderijen, beelden, sieraden en meubelstukken. Zowat 260 kunst- en antiekhandelaren uit twintig verschillende landen werden daarvoor geselecteerd. Daarmee is Tefaf, dat nog tot en met 20 maart is te bezoeken, een van de grootste en belangrijkste kunstbeurzen ter wereld.

"Ik vergelijk het graag met een samensmelting van vier topmusea met enkel topstukken", zegt Maxime Verhulst. "Met dit verschil dat alles er te koop is." Maxime Verhulst is de zaakvoerder van Vlassak-Verhulst een internationaal klinkende naam in de woonarchitectuur. Ze bouwen en decoreren exclusieve huizen over heel Europa, tot in Moskou toe.

Voor Verhulst is het zijn twaalfde deelname aan Tefaf. Iedereen met naam en dollars passeert hier. Zo wordt ook kunstadviseur Lisa Schiff, die werkt met bijvoorbeeld Leonardo DiCaprio, verwacht. "Voor de klassieke kunst is Tefaf de absolute top." Aankomend najaar en voorjaar 2017 opent Tefaf trouwens twee satellietbeurzen in New York, prozaïsch getiteld: Tefaf New York Fall en Tefaf New York Spring.

7 procent
De wereldwijde verkoop van kunst en antiek viel vorig jaar met 7 procent terug tot 58,5 miljard euro. Dat was de eerste daling sinds 2011

23 procent
In China liep de daling op tot 23 procent

Bubbel

Iets minder goed gaat het met de wereldwijde kunst- en antiekmarkt. Uit het jaarlijkse marktonderzoek dat Tefaf aan de vooravond van de exuberante beurs presenteert, leren we dat de verkoop vorig jaar met 7 procent terugviel tot 58,5 miljard euro. Weliswaar vergeleken met het recordjaar 2014. Het is wél de eerste daling sinds 2011.

De kunstmarkt kreeg het vooral moeilijker door China. Daar daalden de verkopen van kunst en antiek met liefst 23 procent. De handel heeft er last van politieke onzekerheid en een verslechterende economie. De prijzen van kunst bij Chinese veilinghuizen daalden flink en Chinese kopers zijn voorzichtiger geworden. "De prijzen waren dan ook niet langer acceptabel", zegt een exposant die liever niet met naam genoemd wordt. "Winstmarges van 150 tot 200 procent, dat is erom vragen", snuift de man.

Ook het businessmodel van de grote veilinghuizen - genre Sotheby's of Christie's - die, om toch maar een collectie te kunnen veilen, stevige prijsgaranties geven aan de verkopende eigenaars, botst op zijn limieten. De recordprijzen worden niet meer gehaald, en dus wordt het aanbod ook minder.

"Een deel van die markt, vooral de naoorlogse en hedendaagse kunst zit zeker in het bubbelgebied", zei Anders Petterson, directeur van het kunstanalysebedrijf ArtTactic, in de Financial Times eerder dit jaar. "Voorspellen wanneer die bubbel barst, is een andere kwestie."

Jonger cliënteel

Axel Vervoordt, de éminence grise van de Belgische kunst- en antiekwereld nuanceert. "Ik proef hier in elk geval geen sfeer van crisis", glimlacht Vervoordt. Hij heeft recht van spreken want staat hier al sinds het prille begin, eind de jaren 70, toen Tefaf nog Antiqua heette.

"Ik zie een beurs die elk jaar de lat hoger legt, en almaar strenger wordt in het selecteren van exposanten en stukken. En ik zie ook een evolutie in het publiek. Waren dat vroeger gefortuneerde vijftigplussers, dan komen nu steeds meer veertigers en zelfs dertigers over de vloer." Axel Vervoordt ziet onder zijn cliënteel steeds meer Amerikaanse Silicon Valley-ondernemers.

Zijn aanvoelen wordt door de Tefaf-cijfers overigens aangetoond. De Amerikaanse kunstmarkt is met een aandeel van 43 procent de grootste markt. En hier nam de omzet nog toe met 4 procent. Het Verenigd Koninkrijk heeft een aandeel van 21 procent, terwijl China verantwoordelijk is voor 19 procent van de wereldwijde kunsthandel. Wat de impact van die groeivertraging in Azië enigszins in perspectief plaatst.

"Het is ook een evolutie in een wijzigende smaak", merkt Axel Vervoordt op. "Wie enkel met de klassieke meesters bezig is, krijgt het moeilijk. Oude tijdloze antieken daarentegen, zijn blijvend actueel." De organisatie van Tefaf laat weten dat het geen mededelingen doet over de totale omzet die op de beurs wordt gedraaid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234