Donderdag 17/10/2019

Kunsten

Kunstenkermis strijkt neer in Molenbeek

Beeld Tim Dirven

Een kunstenkermis, noemt hij het zelf. Met Studio Cité wil choreograaf Benjamin Vandewalle onze blik op de gewone dingen uitdagen, door met de perceptie te spelen. Komend weekend strijken zijn acht installaties neer in Molenbeek.

Op het eerste gezicht lijken het wat gek in elkaar gezette triplex-opbergdozen. Maar eens je je hoofd in een van die dozen stopt, gaat er een andere wereld open. Of beter: zie je dezelfde wereld plots helemaal anders. Als een kijkdoos, die op het echte leven wordt gericht. Dankzij slimme spiegelmontages wordt je blik in zo’n periscopisch masker die van een reus, en dan weer van een kind. Een bizarre gewaarwording, die instant effect heeft op de manier waarop je loopt.

Tijdens een teasermoment afgelopen zaterdag kwamen gezinnen uit de buurt al enkele installaties van Benjamin Vandewalle eens uitproberen in Brussel. Ze maken alle onderdeel uit van zijn meerjarenproject Studio Cité, dat komende weekend in Molenbeek neerstrijkt. “Alle installaties lijken erg onschuldig en toegankelijk”, vertelt hij. “Maar eens je erin zit, haalt het je wereld even helemaal ondersteboven. De afgelopen jaren ben ik blijven werken aan nieuwe elementen, en die komen nu allemaal samen in Studio Cité, als een soort minifestival of een kunstenkermis.”

Vandewalle gebruikt het woord kermis bewust, omdat het de bubbel van de black box of het theater kan doorbreken. En zo kan hij het werk presenteren aan een breder publiek. “Een kermis is een plek waar het volk bijeenkomt, in dit geval om het werk samen te beleven. Op z’n eigen manier zijn het allemaal attracties, die evenwel niet inspelen op een adrenalinekick. Ze leggen onze perceptie op de wereld bloot, want die bepaalt hoe we in de wereld staan. En dat doet iets met een mens, waarmee hij aan de slag moet.”

Zo is er ook een installatie waarin je lijnrecht tegenover een andere deelnemer zit, alleen verlies je je eigen gezicht in dat van de andere, door een lichtspel en een doorkijkspiegel. “Die overgangen lopen zo traag, dat er momenten zullen zijn waarop je niet meer weet wat je nu precies aan het bekijken bent. En dat speelt dan weer in op identiteit en ons zelfbeeld. Waar stopt het concept ‘ik’ en waar begint het concept van ‘de andere’. Voor veel mensen is dat erg confronterend.”

Beeld Tim Dirven

In ‘Interview’ denken bezoekers dat ze naar een filmpje gaan kijken in een box, maar eigenlijk worden ze geconfronteerd met hun eigen onzekerheden, en hoe anderen naar hen kijken.

En dan is het de rol van Vandewalle om met deze mensen in gesprek te gaan. Meer zelfs, die bevindingen bewaart hij zorgvuldig om er in een later stadium iets mee te doen. In Molenbeek zullen alle acht verschillende installaties te ontdekken zijn. De duurtijd van elke ervaring loopt van 2 minuten tot een half uur. Bij sommige wordt dans geïntegreerd, bij andere zijn het de belevers en omstanders zelf die de ervaring bepalen.

“Als performer en danser vind ik de ervaring van het dansen zelf interessanter dan naar dans te kijken. Met mijn installatie probeer ik zo interne choreografieën door te geven, zodat mensen zelf fysiek iets meemaken en hun lichaam het podium wordt waarin de dans zich afspeelt. En in plaats van de tribune te richten naar het podium, richt ik ze naar alles wat beweegt in de publieke ruimte.”

Artist-in-residence

Voor Vandewalle is Studio Cité een manier de publieke ruimte tijdelijk te transformeren tot een plek van introspectie. Zes jaar heeft hij eraan gewerkt, waarvan de laatste drie als artist-in-residence in het Kaaitheater. De kunstenkermis dit weekend beschouwt hij als het sluitstuk, waarna Studio Cité nog enkele andere grote steden zal aandoen.

“Ik voel dat het mijn plicht is als kunstenaar om nu te reageren op de klimaatproblematiek. Voor mij wordt het een vraagstuk hoe ik verder wil met minder materie. We hebben al heel wat rondgereisd met Studio Cité, en die installaties en decors moeten dan mee in een grote container. Het is een spreidstand tussen iets wat ik met passie doe, en een logistiek die niet langer wenselijk is.”

Beeld Tim Dirven

Zo zal de choreograaf dit weekend een T-shirt dragen die de problematiek in de verf zet. “Ik hoop dat het een discussie op gang brengt”, zegt hij. “Al zal het op een vreemde manier misschien ook mijn werk ondermijnen, wanneer bezoekers me op klimaat gaan aanspreken en niet over hun ervaring in de installaties. Maar we kunnen niet doen alsof er niets aan de hand is.”

En daar zou binnenkort wel zijn ambitie waargemaakt kunnen worden, om stadschoreograaf te worden. “Door enkel met dansers naar buiten te komen, hoeven we die grootse verhuis van materiaal al niet te doen”, zegt hij. “Ik zou een aantal maanden lang elke dag al dansend aanwezig willen zijn in de stad. Geen installaties, enkel mijn lichaam. Totaal het omgekeerde van Studio Cité dus, waar ik nu eigenlijk een soort technieker geworden ben. Als stadschoreograaf zou ik door mijn langdurige aanwezigheid ook sporen willen nalaten. Zoals een druppel water die telkens op dezelfde steenblok valt en zo de steen telkens beetje bij beetje vervormt. Of zoals het eekhoorntje in de film Ice Age – zo’n figuur die deel wordt van de dagelijkse omgeving en met zijn acties telkens sporen nalaat.”

20-22/9 op het Sint-Jan-Baptistvoorplein in Molenbeek. Meer info kaaitheater.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234