Zaterdag 24/10/2020
Beeld DM

ColumnJulie Cafmeyer

Kunstenaars hebben recht op een loon, niet alleen een uitkering

Julie Cafmeyer is columnist. 

Vele artiesten vallen tijdens de coronacrisis terug op het kunstenaarsstatuut. Dit statuut geeft je een uitkering als je geen werk hebt. Dat is nodig omdat een artiest in Vlaanderen bijna nooit voor een lange tijd in dienst wordt genomen en dus geen sociale rechten opbouwt. Zonder het statuut ben je enorm kwetsbaar, in geval van overmacht, heb je eigenlijk niets.

Dat is op zijn zachtst gezegd stresserend.

Voordat ik voor deze krant begon te werken, had ik ook een kunstenaarsstatuut. Ik was hier dankbaar voor, maar ondervond ook nadelen. Zo werd ik van tijd tot tijd opgeroepen door de VDAB om te bewijzen dat ik mijn best deed om werk te zoeken. Er stoorde me iets in de communicatie. ‘Ik werd opgeroepen’ – dat wil zeggen: ik kreeg een bericht met het verzoek om me op een maandag om 15 uur ergens te melden. In een normale wereld spreken mensen op een andere manier af, ze vragen bijvoorbeeld of je die dag tijd hebt. Dat is het bizarre aan het statuut: je wordt als een werkloze behandeld, terwijl je de hele tijd gratis aan het werk bent en dus een volle agenda hebt.

Mensen die werken, maar als een werkloze behandeld worden, verliezen hun trots.

De uitkering die ik kreeg was net genoeg om rond te komen, maar stelde me niet in staat om te sparen of investeringen te doen. Het vreemde is dat andere werknemers binnen de culturele sector wel een loon krijgen. Dat gun ik ze, ze werken keihard, maar het is ongemakkelijk om samen in de kantine te lunchen, en te voelen dat zij wel een toekomst opbouwen, kunnen investeren, terwijl jij vast zit in het statuut van een werkloze. Dat is oneerlijk.

Misschien is dit een idee: per werknemer in de culturele sector neem je ook een artiest aan. Dat lijkt me logisch. Kunstenaars hebben recht op een loon, niet alleen een uitkering. Of, zoals Ivo Victoria in deze krant al zei: stimuleer cultureel ondernemerschap. Als artiesten een aangepast zelfstandig statuut kunnen verkrijgen, moeten ze zich niet meer verhouden tot de rompslomp van een vzw. De administratie van een eenmanszaak is veel eenvoudiger en minder tijdrovend. Bovendien stimuleer je een artiest om zijn uren te factureren. Ja, ik weet het, dat is heel bizar: artiesten vergaderen, pitchen, geven ideeën, maar rekenen geen uren aan. Dit is een uniek verschijnsel. Ik ken geen enkele advocaat, architect of notaris die zegt: “Sorry, maar ik ga je mijn gepresteerde uren aanrekenen. Ik weet dat het gênant is, want ik hou van mijn job. Toch ga ik een factuur opmaken. Hopelijk zak ik nu niet in de grond van schaamte!”

Naast een uitkering moet er gezocht worden naar manieren van verloning voor de kunstenaar.

Ik ben ervan overtuigd dat mensen beter werk maken als ze een waardig bestaan leiden. Elke kunstenaar verdient zijn trots.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234