Vrijdag 06/12/2019

Kunstenaars bibberen voor extra besparingen

De (onbevestigde) suggestie dat de cultuursector nog meer moet bijdragen aan de besparingsronde van de Vlaamse overheid jaagt een schokgolf door de sector. Ook zonder extra sanering wordt de nieuwe subsidieronde van dit jaar een bloedbad met mogelijk tientallen slachtoffers.

Het begon ermee dat het Journaal van de VRT afgelopen maandag plots beelden toonde van kunstmanifestaties om de woorden van Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) te illustreren dat Vlaanderen nog eens 500 miljoen extra zal moeten besparen om de begroting op orde te houden. Was het een louter ongelukkig toeval dat cultuur, naast De Lijn, als voorbeeld werd gebruikt van een sector waar nog eens extra het mes in moet?

Volgens minister-president Peeters zelf wel. "Cultuur heeft de voorbije jaren al een ernstige inspanning geleverd", laat hij weten. "Het is niet de bedoeling om de sector nog extra te viseren." Ook minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) zegt zich te zullen verzetten tegen een eventuele vraag om extra besparingen, "maar die vraag is zelfs nog niet gekomen." Dat zou ook niet verstandig omdat er bij cultuur niet zo heel veel geld te weg te schrapen valt: het totale budget voor cultuur zit onder het half miljoen, peanuts en minder dan wat de Vlaamse regering in zijn geheel moet vinden bij de volgende begrotingscontrole.

Daarmee is de angst in de sector evenwel niet volledig weggenomen. Een nieuwe, zelfs bescheiden, beurt van de kaasschaaf zou de Vlaamse kunstwereld enorm veel pijn doen, net omdat met relatief kleine bedragen veel volk gemoeid is.

In juni van dit jaar maakt minister Schauvliege de nieuwe verdeling van de subsidies in de kunstensector bekend. Alle aanvragen, zowel voor de tweejarige als vierjarige plannen, zijn inmiddels ingediend, goed voor een verlanglijstje van dik 150 miljoen euro. In de enveloppe van de minister zit evenwel maar 87 miljoen.

Een dergelijke 'overbevraging' is niet uitzonderlijk bij subsidieaanvragen, maar het verhaal van Schauvliege dat een status-quo van de middelen niet kwaad is in tijden van sanering, klopt niet helemaal volgens bronnen in de sector zelf. "De 87 miljoen is het bedrag dat ook in 2011 voorzien was voor kunstsubsidies. Een status-quo van middelen houdt geen rekening met het duurder worden van een doorlopende werking door bijvoorbeeld loonindexeringen in de komende vier jaar", klinkt het.

Bovendien stelt Schauvliege een verschuiving van de middelen voor van structurele actoren (cultuurhuizen en dergelijke) naar meer projectsubsidies. De verhouding 98-2 verschuift zo naar 90-10. "Principieel een goede beslissing", vindt ook Vlaams Parlementslid Yamila Idrissi. "Meer geld voor een projectmatige benadering is wat iedereen in de kunstwereld wil. Punt is dat Schauvliege dat geld gewoon lijkt weg te willen halen bij de bestaande structuren. Als dat zo blijft, dan wordt het inderdaad een bloedbad."

Communicerende vaten

Een bloedbad is wat ook de sector zelf vreest, ook zonder extra besparingen. "Bij ongewijzigde bedragen verliezen de structuren 5 à 6 miljoen. Dat betekent wellicht dat een tiental bestaande organisaties of meer geen geld meer zullen krijgen", rekent Delphine Hesters, onderzoeker bij het Vlaams Theater Instituut voor.

En goed gestructureerde sectoren zoals de podiumkunsten zullen bijna per definitie geld zullen moeten afstaan aan relatief nieuwe structuren, bijvoorbeeld in de beeldende Kunst. Hesters: "Doordat alle Vlaamse kunstensectoren samen in één decreet zitten, zijn hun afzonderlijke subsidiepotten communicerende vaten geworden. Als men de lagere bedragen van de beeldende of audiovisuele kunstensector wil optrekken, moet het geld komen van sectoren als theater en muziek."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234