Zondag 27/11/2022

Kunstenaar sluit zich 72 uur op als hommage aan Jan Fabre

‘Op deze manier wil ik een hommage brengen aan Jan Fabre’, zegt Benaouisse in een gesprek met De Morgen. ‘Fabre is voor mij een van de belangrijkste Belgische kunstenaars. Hij is uniek. Fabre intrigeert en inspireert mij. Als theatermaker gaat hij heel ver en als beeldend kunstenaar lijkt hij een vreemdeling te zijn. Hij maakt ánder werk met een vreemd soort poëzie erin.’

Ben Benaouisse, die als acteur onder meer optrad in de theaterproducties Moeder en kind van Arne Sierens en Alain Platel, en Club Astrid van Lies Pauwels, liet zich gistermiddag om vier uur vrijwillig opsluiten in een witte ruimte die in het Gentse S.M.A.K. staat. Tweeënzeventig uur later, op donderdagmiddag omstreeks 4 uur, zal hij er weer uitkomen. Afgesloten van de buitenwereld wordt hij omringd door witte muren, een wit plafond, een witte vloer, witte meubels en witte lakens op een witte matras. De omringende ruimte doet dus dienst als blanco blad.“Alles is wit in de kamer”, zegt Benaouisse. “Zelfs het eten dat ik meeneem zit in een witte verpakking. De ruimte wordt verlicht met TL-lampen. Er zijn geen vensters en er komt geen daglicht binnen. Er hangt ook geen klok, zodat ik geen notie van tijd heb. Ik weet niet wanneer het dag of nacht is. Het enige wapen dat ik heb is een blauwe bic.”“Ik zie deze performance als een eerbetoon aan Fabre en ook als een creatief gegeven”, legt Benaouisse uit. “Het is eigenijk een metafoor: ik sluit me op, ik baken mijn mentale ruimte af maar geef mezelf wel creatieve vrijheid. Ik heb op dat moment alleen mijn ervaring als bagage: er zijn geen zintuiglijke prikkels. Het gaat er dus om die beperkingen te overstijgen. Ik ben ook wel benieuwd hoe anders mijn notie van tijd en van denken zal zijn.”Wat voor soort werken Benaouisse gaat maken weet hij nog niet. “Ik vertrek met het idee om leven en kunst zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen. Ik vermoed dat er strepen, krabbels, maar ook woorden en zinnen uit voort zullen komen. Er zullen verwijzingen naar Fabre in zitten, maar ik denk vooral dat ik in die lange uren met mezelf geconfronteerd zal worden.”Het resultaat van zijn arbeid in absolute eenzaamheid zal een tentoonstelling opleveren, een ‘totaalkunstwerk’ dat in het S.M.A.K. tentoongesteld wordt. De artistieke activiteiten van Benaouisse zelf kunnen gedurende die 72 uur gevolgd worden op de site van S.M.A.K., want alles wordt met camera’s gefilmd. Op de zeer praktische vraag of er ook (witte) toiletfaciliteiten zijn, antwoordt Benaouisse geheimzinnig: “Wees gerust. Er is voor alles gezorgd.”Jan Fabre is opgetogen met de performace van Benaouisse. “Hij is me twee jaar geleden in verband hiermee al komen opzoeken. Het is trouwens niet de eerste keer dat zo’n re-enactment gebeurt. Zowel in de VS als in België is er een jongere generatie kunstenaars die performances opnieuw uitvoeren. Zelfs iemand als Marina Abramovic (legendarische performancekunstenares, ER) wil binnenkort mijn Money Performance uit 1979 overdoen. Ik werk daar niet aan mee, maar ik vind het wel heel spannend dat andere kunstenaars die vroegere performances opnieuw willen uitvoeren.”Zo heeft Fabre van zijn Bic-Art Room geen kunstwerken overgehouden. “Ik wou ook niet dat er iets bewaard bleef”, zegt Fabre. Er is alleen een maquette overgebleven van de volledig witte kamer die Fabre in galerie Salon O in Leiden liet bouwen. En een zwart-witvideo. “Mensen konden mij liveop een monitor volgen. Dat was dus een soort Big Brother avant la lettre. Iedereen kon alles zien. Ik ben toen ook drie dagen en nachten lang gefilmd geweest. Daaruit heb ik een video gemonteerd.”Hoe heeft Fabre die 72 uur toen doorgebracht? “Ik heb die drie dagen en nachten bijna niet geslapen. Eerst ben ik het papier beginnen voltekenen en dan de muren. Op de witte vloeren heb ik tapijten getekend. Alles associatief.” In Bic-Art Room werd het krabbelen en schrijven ingezet als ‘overlevingsstrategie’. De blauwe Bic was het enige wapen tegen drie dagen verveling, honger en slaap. “Dat is wat men noemt art as cultivated boredom, kunst als gecultiveerde verveling”, zegt Fabre nog. “Ik was een soort tekenmachine geworden.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234