Zaterdag 18/09/2021

Kunstenaar-muzikant Joseph Arthur over werkethiek, drugs en een warrige geest

Iedereen is gestoord. Sommigen weten het alleen zelf nog niet

Sinds zijn debuut in '97 heeft Joseph Arthur onafgebroken een immense productiviteit aan de dag gelegd. Vorig jaar alleen al verscheen zijn zevende studioplaat Temporary People, na maar liefst vier EP's en de opening van een kunstgalerie met zijn schilderijen. 'Mijn leven moet steeds verandering kennen', legt hij zelf uit. 'Anders treedt de dood onvermijdelijk in.'

Door Gunter Van Assche

In anderhalf jaar tijd bracht je zes platen uit. Helt zo'n werkijver niet haast over naar neurose?

"Zou best kunnen natuurlijk, maar ik hou nu eenmaal van véél en hard werken, net als Woody Allen. Door zijn productiviteit halen zijn films misschien niet meer het niveau van Annie Hall, maar zelfs de slechtste Allenfilm is hoogstens mediocre. Voor zo'n leven teken ik: terwijl andere 70-jarige knarren in hun muffe kamer wachten op de dood, laat hij zich nog steeds door de prachtigste actrices omringen."

Nick Cave of Dave Gahan veranderden in workaholics nadat ze afkickten. Jij bent ook zwaar verslaafd geweest. Bestaat er verwantschap tussen clean worden en ongebreidelde werklust?

"Wat me opviel bij heel wat ex-verslaafden, is hun relatie met iets hoger en dominanter, meestal God. Ik vermoed dat veel drugsverslaafden net heel spirituele mensen zijn: ze willen iets of iemand dienen. Daarom dienen junkies in feite de spuit. Ex-junkies moeten die afhankelijkheid van een hogere macht vervolgens een plaats zien te geven: daarom kiest de ene voor een leven van vrome devotie, terwijl een ander de Muze vereert. Ik hoor bij die laatste. Maar ik huiver bij de term workaholic."

Waarom?

"Dat woord impliceert wanhoop, terwijl ik net elke dag geniet van wat ik doe. Al begrijp ik wel waarom je mij van workaholism verdenkt. Ik vermoed namelijk ook dat Nick Cave er wel eens één zou kunnen zijn - welke artiest sluit zichzelf voor zijn plezier dagelijks op in een klein kantoortje om songs te schrijven?"

Jij sloot je dan weer bij elke plaat op in je eigen hoofd. Waarom koos je er sinds kort voor om je te laten begeleiden door The Lonely Astronauts?

"Ik begon langzaamaan vast te roesten in mijn eigen hoofd. Een klankbord heb ik nog altijd niet nodig, maar na Our Shadows Will Remain (2004) overviel me het gevoel dat ik misschien steeds dezelfde songs zou blijven schrijven. Terwijl creativiteit - net als mijn eigen leven - constant verandering moet kennen, omdat de dood anders onvermijdelijk intreedt. Daarom draaide ik het roer een kwartslag om, en nodigde wat mensen uit in de studio. Want mijn songs zijn te jong om in eenzaamheid te sterven (glimlacht)."

Ik krijg bij je platen wel eens de indruk dat lyrics schrijven een excuus is om als een speleoloog in je eigen ziel af te dalen. Ben je nooit bang voor wat je tegenkomt?

"Wie zich waagt aan soulsearching, volgt een verraderlijk parcours: het is alsof je onvoorbereid afdaalt in een onderaardse grot. Angst is daarbij geen goede gids. Ik heb gelukkig een weerstand opgebouwd tegen innerlijke catastrofen. Daarom kan ik omgaan met mijn donkerste karaktertrek: die constante behoefte naar nieuwe impulsen, waardoor ik eeuwig rusteloos blijf. Vroeger ben ik daarom gaan knoeien met drugs, en met mijn demonen. (somber) Het wordt soms nog heel donker in mijn hoofd. (stilte)"

Hoe ga je daar als ex-junkie mee om?

"(gespeeld luchtig) Waarmee?"

Wat doe je als het licht ineens wordt uitgedraaid in je hoofd?

"Wachten tot de nacht voorbij is... Maar is dat niet zo bij iedereen? Elk mens is gestoord - sommigen weten het zelf alleen nog niet. Ik ben ervan overtuigd dat.... (plots) Maar dit is geen eerlijk gesprek: vertel jij liever eens over jouw donkere passagier."

Goed dan. Ik vraag me wel eens af of ik iemand zonder scrupules zou kunnen vermoorden. Het antwoord zint me niet bepaald.

"Dat is een ernstige gewetensvraag. Ik ben er zelf van overtuigd dat ik het wel zou kunnen, God forbid. Overlevingsinstinct drijft een mens immers tot extremen. Maar ik ben er ook van overtuigd dat het me nadien zwaar zou opbreken. Misschien pleeg ik achteraf wel zelfmoord, puur uit schuldgevoel."

Nemen schuld en boete een grote plaats in in je leven? Je sprak vroeger al over je schuldgevoelens na een minder concert.

"Ik ben er als de dood voor om op het podium ontmaskerd te worden als een fraudeur. Meestal geef ik mezelf helemaal, maar soms speel ik uit zelfbehoud op automatische piloot. Als mensen me dan achteraf vertellen hoe belangrijk die show geweest is, voel ik schaamte en walging. Ik wil een oprechte artiest zijn, maar gedraag me evengoed als de eerste de beste muzikale kwakzalver. Die gedachte kan ik nog steeds niet verdragen."

Schilder je nog wel eens op het podium? Ik zag je in de Botanique ooit een doek afwerken, voor een volledig afgeladen zaal. Vreemd, want veel artiesten vinden schilderen net een solitaire bezigheid.

"Daarom doe ik het ook niet meer. Dat lege canvas op het podium joeg me voor elk concert de stuipen op het lijf. Ik werk veel liever in alle rust en eenzaamheid, al moet ik toegeven dat mijn doeken meer levendigheid uitstraalden wanneer ze voor de ogen van publiek werden gemaakt dan in mijn huiskamer."

Picasso zei ooit: 'Ieder kind is een artiest. Het enige probleem is om dat kind later in leven te houden.' Klopt dat? Voel jij je na je turbulente leven eigenlijk nog steeds een kind?

"Toch wel. In mijn kindertijd was mijn verbeelding altijd mijn reddingsbootje, en dat is altijd zo gebleven. Neem het van me aan: zonder mijn fantasie zou ik vandaag al lang gek of dood zijn."

Temporary People is verschenen bij Fargo

Ik wil een oprechte artiest zijn, maar soms ben ik niets meer dan een muzikale kwakzalver

n Joseph Arthur verkent in zijn teksten de diepste krochten van zijn ziel. 'Het wordt soms nog heel donker in mijn hoofd.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234