Vrijdag 05/03/2021

Kunst redt architectuur en omgekeerd

Tien kunstenaars palmen leegstaand pakhuis in Antwerpen in

Tien kunstenaars blazen het voormalige pakhuis Kendall in de oude Antwerpse havenbuurt 't Eilandje nieuw leven in. Uiteenlopende kunstenaars als Ever Meulen, Guy Rombouts, Philip Aguirre en Patrick Merckaert maken gretig gebruik van het verleden van het magazijn.

door Eric Rinckhout

ANTWERPEN l Allemaal hebben ze de voorbije jaren intens samengewerkt in projecten van architect Paul Van de Poel & partners en Stramien, waarin kunst en architectuur sterk geïntegreerd werden. Op die manier is Samenspel ook een kleine hommage geworden aan de nog te weinig ingeburgerde samenwerking tussen bouwheer, architect, aannemer, technici en kunstenaars.

Het Kendallgebouw staat in de schaduw van het in aanbouw zijnde Museum aan de Stroom. Kendall was een firma van oliën en vetten. Toen die verhuisde werd het merkwaardige hoekpand ingenomen door SD Worx als archiefruimte. Onlangs kwam het gebouw leeg te staan, toen het door een wetswijziging niet meer nodig bleek loonfiches en de hele papieren administratie gedurende vele jaren bij te houden. SD Worx, een bedrijf dat zich onder meer met loonadministratie bezighoudt, wil het oude pakhuis nu renoveren tot kantoorruimte voor een honderdtal werknemers. Maar voor het zover is, werden kunstenaars uitgenodigd om in en vooral mét het ruime pand aan de slag te gaan.

SD Worx zal het Kendallgebouw aanpakken zoals het bedrijf dat al vaker deed. In Antwerpen, Brussel, Geel en Kortrijk werden steevast vanaf het begin kunstenaars nauw betrokken bij de nieuwbouw of de renovatie van kantoorgebouwen: zo maakte Ever Meulen tegeltekeningen voor het gerenoveerde art-decogebouw in de Brusselse Koningsstraat, ging Patrick Merckaert aan de slag met foto's en tekst in de Havenbuilding in Antwerpen, en bracht Mark de Roover een reeks strak geritmeerde goten aan vlak bij het gebouw Leiedal in Kortrijk.

Het Kendallgebouw biedt kunst verspreid over zes niveaus. Herman Kuijer hangt drie kroonluchters op in de eeuwenoude keldergewelven van het magazijn. Elke luster verwijst naar een andere cultuur, onder meer islam en christendom, en verandert voortdurend van kleur. Ze herscheppen de kelders in een poëtische grot met de sfeer van het Oosten en van Duizend-en-een-nacht.

Ook op zolder heerst poëzie, maar dan van een andere soort. Marc de Roover heeft drieduizend latjes aan elkaar geregen die hij recupereerde uit de kasten en schappen van het oude archief. Het resultaat is een vermoedelijk loodzware maar vederlicht ogende goot of reuzenhangmat die als een sierlijke golf onder de hoekige hanenbalken hangt. Indrukwekkend, niet in de laatste plaats door het poëtische lichtspel 's avonds.

Guy Rombouts tekende het woord 'oei' in zijn eigen vormentaal Azart op de wit-zwarte tegels van een kantoorruimte, zodat een escheriaans landschap ontstaat. Philip Aguirre raakte geïntrigeerd door de patronen op de vloer van het directiekantoor. Hij installeerde er een biljarttafel, waarin hij zijn nooit eerder getoonde speels-ernstige Zuid-Amerikaanse collages aanbracht die allemaal met brood en spelen te maken hebben. Tina Gillen en Paul Casaer lieten zich inspireren door een zwarte boord in een van de grote opslagplaatsen. Ze zagen er een horizon in waarop ze een uitvergroot landschap in aluminium aanbrachten. Ook Mark Koning maakt kleurige stedelijke landschappen en plattegronden alsof het elektronische printplaten zijn. Een verdieping met lege rekken werd voor Patrick Merckaert en Eddy François het uitgangspunt voor een ironische video over onze steden en publieke ruimten als openbare supermarkten.

Voor het eerst toont Ever Meulen zijn passie: bumpers en knipperlichten van prachtige Amerikaanse sleeën. Hij toont er veel tekeningen en schetsen bij. Toen hij in de Kendall kwam, moest hij plots denken aan een schoolreis naar General Motors in Antwerpen. Dat had een blijvende indruk op hem gemaakt.

In 2004 had SD Worx opdracht gegeven aan fotograaf Patrick De Spiegelaere om foto's te maken van de kunst in de gebouwen. Geen portretten van mensen, maar de ziel van gebouwen. Die indringende reeks van De Spiegelaere in zelden overtroffen zwart-witcontrasten is nu, ook voor het eerst, integraal te zien. Afgedrukt op het hem dierbare barietpapier.

Kunstenaars en hun kunst hebben voor korte tijd bezit genomen van een stapelplaats. Ze betoveren lege ruimtes en geven gewone bakstenen een uitzonderlijke kleur. Een verleidelijk samenspel.

Samenspel. Kunst en gebouw tot 28 september in Oud-pakhuis Kendall, Adriaan Brouwerstraat 22, Antwerpen (vlak bij Brouwersvliet). Vrij-za-zo: 10-19 uur. Inkom gratis. Info over rondleidingen en debatten: www.samenspel08.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234