Zaterdag 15/08/2020

Kunst op school: de willekeur regeert

In Vlaanderen besteden sommige scholen veel aandacht aan kunst en cultuur, andere dan weer nauwelijks of geen. Als het gaat over cultuureducatie op school zijn Vlaamse kinderen en jongeren overgeleverd aan de willekeur. Dat blijkt uit een nieuw wetenschappelijk onderzoek.

Door Ward Daenen

Gent l Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (sp.a) belooft maatregelen: 'Ik zet een commissie van tien mensen aan het werk om concrete voorstellen voor een betere kunst- en cultuureducatie in Vlaanderen uit te werken.' Dat beloofde hij op een bijeenkomst van de cultuurcel onderwijs in de Gentse Bijloke.

Er loopt een kloof door Vlaanderen, zo staat in Kwaliteit en consistentie. Kunst- en cultuureducatie in Vlaanderen, de studie die de Londense professor Anne Bamford maakte in opdracht van het ministerie van Onderwijs. Aan de ene kant staan de Vlaamse scholen die bijzonder hoge scores halen op de internationale kwaliteitsschaal van cultuureducatie. Maar aan de andere kant zijn er onderwijsinstellingen die hun leerlingen nauwelijks of niet laten proeven van kunst- en cultuurschatten. Het toeval bepaalt niet alleen of je ouders al of niet cultuurminded zijn, maar ook of je terechtkomt op een kunstrijke of kunstarme school.

Alle leerdoelen en vakoverschrijdende eindtermen in verband met muzische vorming ten spijt, besluit het onderzoek: er is geen structuur noch continuïteit in de aandacht voor kunst en cultuur in het Vlaamse onderwijs. Een duidelijke, ononderbroken leerlijn van kleuteronderwijs tot het secundair onderwijs ontbreekt. Kunst- en cultuureducatie blijkt vooral uit losse flodders te bestaan, die bovendien nog al te vaak dienen om op schoolfeesten en ouderdagen mee uit te pakken. Doordachte uitgangspunten, heldere doelstellingen en doorgedreven evaluaties ontbreken in de meeste gevallen.

Het belang daarvan mag volgens professor Bamford nochtans niet worden onderschat. In een Unescorapport uit 2004 toonde ze de positieve impact aan van cultuureducatie op de ontwikkeling van kinderen en jongeren. De leerresultaten bleken significant te verbeteren, zeker voor het leren van talen, het leren begrijpend lezen en genietend lezen. Bovendien voelden zowel leerlingen en leerkrachten zich beter in hun vel.

Voor haar onderzoek in het Vlaamse onderwijs praatte Bamford onder andere met leerkrachten, directies, kunstenaars en educatieve diensten van musea. Onderweg stootte ze niet alleen op gebreken, maar ook op voorbeeldprojecten. Zo maakten de zevendejaars industriële elektriciteit van Don Bosco in Gent een project over verbondenheid, als tegengewicht voor hun bezoek aan het Fort van Breendonk. Het project leidde niet zomaar tot een film en een website, maar deed de leerlingen vooral ook nadenken over geschiedenis en samenleving.

Minister Vandenbroucke neemt de kritiek in het rapport serieus. Hij richt een commissie Cultuur & Onderwijs op, die tegen mei 2008 concrete voorstellen moet uitwerken voor betere kunst- en cultuureducatie in Vlaanderen. Dorian van der Brempt (deBuren), Miek De Kepper (Cultuur Lokaal) en Hans Waege (deFilharmonie) maken deel uit van de tienkoppige groep, die door Jerry Aerts, directeur van kunstencentrum deSingel, wordt voorgezeten.

Ook cultuurminister Bert Anciaux (Spirit) wordt betrokken bij de plannen van Vandenbroucke. Dat is geen toeval, want cultuureducatie wordt gezien als een cruciale hefboom voor participatie. Dat zegt ook Dorian van der Brempt, directeur van het Vlaams-Nederlands huis deBuren: "De enige manier om op termijn veel mensen te laten participeren aan kunst en cultuur, is cultuureducatie in het onderwijs in te bedden. Ik herinner graag aan mijn leraren Nederlands en Frans, die mij het verschil tussen een linkse en een rechtse krant hebben bijgebracht, die mij Godard en Kubrick hebben laten zien. Men moet dus enthousiaste leerkrachten kweken", aldus Van der Brempt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234