Donderdag 24/10/2019

Kunst- of wegenwerken?

Omdat onderhandelingen met de stad lang aansleepten, heeft cc De Grote Post in Oostende pas sinds deze week een budget voor dit jaar. De situatie roept vragen op over de toekomst van de culturele centra, als gemeenten vanaf 2019 volledige zeggenschap hebben over de cultuursubsidies.

"Dat het zo lang heeft geduurd voor wij een begroting hadden, ligt aan het feit dat culturele centra met seizoenen werken en gemeenten met boekjaren", zegt Stefan Tanghe, directeur van De Grote Post. "Maar onze bezorgdheid zit vooral in wat er vanaf de volgende legislatuur zal gebeuren. We willen dat gemeenten en culturele centra goede afspraken kunnen maken over de inhoud, de organisatie en de financiën van hun werking."

Het is een complexe materie en een die de laatste jaren onderbelicht is gebleven. Door de wijziging van het decreet inzake lokaal cultuurbeleid, ingegaan in 2016, gaat het subsidiegeld dat Vlaanderen uitreikt aan culturele centra, naar het Gemeentefonds. Dat betekent dat gemeenten zelf mogen beslissen over wat ze met dat geld doen.

Tot nog toe waren culturele centra gerust, omdat een gemeentebegroting grotendeels wordt vastgelegd per legislatuur (de huidige van 2012 tot en met 2018). Maar vanaf 2019 hebben gemeenten dus volledig de handen vrij om de subsidies te besteden.

"Dit is geen goede evolutie", zegt Veerle Van Bun, directeur van het Genkse C-mine. "Voor ons zijn er geen onmiddellijke gevolgen. Maar als de middelen van steden en gemeenten onder druk komen te staan, wat dan?"

Nog scherper klinkt het bij Staf Pelckmans, directeur van cultuurhuis de Warande in Turnhout en tevens voorzitter van de Vereniging Vlaamse Cultuur en Gemeenschapscentra (VVC). "Het zou me niet verwonderen als gemeentebesturen in de nieuwe legislatuur de middelen zouden aanwenden voor andere projecten", vertelt hij. "In principe kunnen ze het cultuurgeld ook gebruiken voor de aanleg van nieuwe wegen."

Niet enkel op gemeentelijk niveau zorgt deze wijziging voor onzekerheden, zegt Pelckmans. Ook op Vlaams niveau is dit zorgelijk. "De minister heeft hiermee ook zijn spreidingsinstrument uit handen moeten geven. Omdat gemeentebesturen niet meer verplicht zijn om aan te geven wat ze met het geld doen, is het heel moeilijk voor Vlaanderen om werk te maken van een globaal beleid."

Hoewel niet elk cultureel centrum deze bezorgdheid deelt - zo toont directeur Yvan Verhavert van cc De Werf in Aalst zich hoegenaamd niet bezorgd over de toekomst - toch willen een drietal centra actie ondernemen. Samen met zijn collega's van De Grote Post en het Brusselse cultuurcentrum cc Strombeek is directeur Pelckmans een werkgroep gestart, die over twee weken voor het eerst samenzit.

"We willen nadenken over welk signaal we de minister van Cultuur moeten geven", zegt Wim Meert van cc Strombeek. "Voor de zomer moet die werkgroep rond zijn, aangezien er op Vlaams niveau een nieuw regiodecreet zit aan te komen."

'Vrees onterecht'

Dat regiodecreet, dat in 2018 klaar zal zijn, moet een soort van overlegplatform bieden vanuit de Vlaamse Gemeenschap waarmee culturele centra onder meer hun programmatie op elkaar kunnen afstemmen, laat Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) weten. Volgens hem is er geen reden tot paniek.

"Het is wel heel vooruitziend dat culturele centra hier nu al over gaan nadenken", zegt hij. "Ik denk niet dat hun vrees terecht zal blijken. Vergeet niet dat gemeenten voor de wijziging al voor 80 procent van het cultuurbudget instonden en elke moderne gemeente tegenwoordig voor een goed cultuuraanbod zorgt."

Is het dan niet zo dat het moeilijk wordt voor Vlaanderen om nog een beleid uit te stippelen als de bevoegdheid volledig bij de gemeentebesturen ligt? "Vanaf 2018 zullen we nauwgezet monitoren hoeveel steden aan cultuur uitgeven", zegt Gatz. "Vanuit het regiodecreet, dat vanaf 2020 in voege gaat, zullen we ook zorgen voor sturing en ondersteuning. Of Vlaanderen ook financieel zal kunnen ingrijpen, is nog niet beslist."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234