Vrijdag 13/12/2019

Kunst en realiteit hand in hand tijdens DAS Verwanten 2

festival

das verwanten 2 was absolute voltreffer

Vier dagen lang palmden de mensen van DAS Theater alle verdiepingen van het Gentse kunstencentrum Vooruit in, voor een festival dat geijkt was op de speelruimte tussen fictie en werkelijkheid, kunst en realiteit. Het leverde een bijzonder gevarieerd, relevant én diepgaand festival op. Alles zien was onmogelijk, maar gewoon heel wat zien, ging wel. Een overzicht.

Gent

Van onze medewerker

Tom Rummens

Twee keer per jaar, dat is het tempo waarmee het Gentse DAS Theater, tevens huisgezelschap van kunstencentrum Vooruit, een DAS-Verwanten-festival wil organiseren. Centraal thema was deze keer 'journalism' oftewel 'factie': hoe rapporteren kunstenaars allerhande over de realiteit om zich heen? Wat houdt hen bezig, hoe transformeren ze de werkelijkheid tot 'kunst', en dus ook: wat is dat eigenlijk, kunst, waar ligt de grens?

Die centrale vraag kwam heel duidelijk naar voren in het project van de Canadese kunstenares Michelle Teran. Gewapend met camera's en radio-ontvangers, en vergezeld door telkens enkele bezoekers, trok ze vier dagen lang door verschillende Gentse wijken. Met haar apparatuur is Teran in staat om signalen van draadloze bewakingscamera's te onderscheppen. Ze neemt de signalen op van camera's in winkels en op de straat, en construeert op die manier een kaart van de stad. Op vier dagen tijd ontdekte ze een kleine vijftig camera's. Ze deed hetzelfde project al in steden als Utrecht, Amsterdam en Berlijn.

Tim Etchells, de drijvende kracht achter het beroemde Britse performancecollectief Forced Entertainment, was in Vooruit te gast met Instructions for forgetting. Het uitgangspunt voor die voorstelling was een oproep van Etchells om hem brieven, verhalen, en persoonlijke videofragmenten op te sturen. Dat materiaal heeft Etchells gecombineerd met verslagen van een aantal waargebeurde (nieuws)feiten. Etchells smijt alles door elkaar, hij zet de verhalen schijnbaar achteloos achter elkaar. Het resultaat is verrassend. Het is een voorstelling die weinig in zich heeft om de toeschouwer vast te houden: Etchells' stem is monotoon, hij zit gewoon achter een tafeltje, leest brieven voor en toont fragmenten. Maar als toeschouwer word je wél verplicht om mee te denken, vragen te stellen, en uiteindelijk ook een poging te doen de verhalen te onthouden.

Uit Nederland kwam onder meer De Kift overgewaaid. Het is een supergeschifte groep die een combinatie brengt van punk en fanfaremuziek en die met Vier voor vier een soort opera maakte die gebaseerd is op het werk van Daniil Charms. Die Russische schrijver staat bekend om zijn hoogdravende onzin en om de vereniging Oberioe, die zich opwierp als verdediger van de experimentele kunst en als groot tegenstander van het socialistisch realisme aan het einde van de jaren twintig in de Sovjet-Unie. Wat Vier voor vier precies te maken had met de grens tussen fictie en werkelijkheid was niet meteen duidelijk. Wél duidelijk is dat ze een absoluut geslaagd optreden weggaven: energiek, grappig en dissonant. Een prettig gestoord feestje, kortom.

Bij Kommer, de voorstelling van het Nederlandse gezelschap Kassys, was de link met het centrale thema van DAS Verwanten weer helemaal helder. In Kommer wordt theater gecombineerd met film. Het eerste deel speelt zich af op de scène: de zes acteurs bevinden zich op een begrafenis. De sfeer is geladen, niemand weet wat te zeggen. Alle menselijke tics passeren de revue. Mensen proberen een gesprek aan te knopen, maar vallen al na twee nietszeggende zinnen stil. Ze proberen een grapje te maken, maar het gaat compleet de mist in. De situatie explodeert, maar dat doet ze tergend langzaam. Hoogtepunt is het moment waarop een van hen een tafel omverstampt. Er was geen houden meer aan. Het zat er al een uur aan te komen. Aan het eind van de voorstelling klimt een technicus doodleuk een ladder op. Hij ontrolt een projectiedoek. Tijd voor een filmpje: de acteurs gaan naar huis, ze volgen elk hun weg. Aanvankelijk is dat een erg vreemde overgang. Maar na verloop van tijd wordt het allemaal duidelijk: de verveling die op de scène toeslaat, blijkt ook het privé-leven van de spelers te beheersen. Ton vreet zich vol op zijn kamertje, Saskia gaat joggen en een derde acteur zuipt zich in zijn eentje te pletter om zich nadien te laten bestelen. Met Kommer bewijst Kassys dat het heel wat in zijn mars heeft. We zijn erg benieuwd naar wat daaruit nog zal komen.

De belangrijkste rode draad door DAS Verwanten 2 was de presentatie van het Nomaden-project waarvan Johan Dehollander de initiatiefnemer is. Sinds september huist Dehollander, kernlid van DAS Theater, op de antiekzolder van Vooruit. Hij verzamelde er een schare verwante zielen om zich heen. Samen bekeken ze talloze video's, namen ze zelf een aantal video's op, maakten ze montages, enzovoort. Tijdens het festival waren verschillende voorlopige 'resultaten' te zien: Goedendag, een videomontage, een tekstlezing, en een installatie op de zolder. Het Nomaden-project is een langgerekte en consequente poging om los te komen van de klassieke en resultaatgerichte productiestructuur. Vanaf januari trekken de Nomaden naar Brussel, waar ze onderdak krijgen bij KVS/de Bottelarij.

DAS Verwanten 2 was een bijzonder geslaagd, spannend en ook consequent festival, opgebouwd rond een centraal thema maar toch behoorlijk veelzijdig. De verschillende onaangekondigde acties, zoals de inbraak in de Gentse opera door het collectief Avanti, de flash mob vrijdagavond in het Sint-Pietersstation of het bezoek van Mickey en Minnie Mouse bij de opening van de ijspiste op het Emile Braunplein (DM 13/12) verleenden het festival geloofwaardigheid: de organisatoren hebben het concept sterk doorgedacht en uitgediept.

Voor meer informatie, zie www.vooruit.be/dasverwanten.

Ondanks een centraal thema was Das Verwanten 2 een veelzijdig festival

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234