Woensdag 03/06/2020

Federale formatie

Kunnen rode kameraden Rousseau en Magnette wél een regering smeden?

PS-voorzitter Paul Magnette en zijn sp.a-collega Conner Rousseau op de nieuwjaarsreceptie van de PS, in januari. Beeld Tim Dirven

Het rode duo Conner Rousseau (sp.a) en Paul Magnette (PS) heeft het heft in handen genomen om opnieuw regeringsgesprekken op te starten. Hebben zij, na de falende informateurs, wel kans op slagen?

Nu de coronamaatregelen mondjesmaat versoepeld worden, komen ook de politici weer stilaan uit hun kot. N-VA-voorzitter Bart De Wever waagde zich vorige week woensdag zelfs aan een ontmoeting met zijn socialistische collega’s Paul Magnette (PS) en Conner Rousseau (sp.a). Op het programma: eerste verkennende gesprekken over een volwaardige regering. Sinds Magnette half maart de plannen voor een noodregering met PS en N-VA in extremis torpedeerde, was er nauwelijks of geen contact geweest tussen hem en De Wever. 

Let op, dat wil niet zeggen dat de N-VA plots plannen aan het smeden is met de socialisten. Het zijn de twee socialistische voorzitters die het heft in handen hebben genomen. Ook zij hadden knallende ruzie na de mislukking half maart, maar nu opereren ze als een gesmeerde tandem (DM 08/05). Vorige week  gingen ze langs bij CD&V-voorzitter Joachim Coens, en er volgden ontmoetingen met Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten en de toppers van Ecolo en Groen. De komende dagen willen ze de voorzitters van MR, cdH en DéFi zien. Ze willen zichzelf geen informateur noemen, maar willen wel een en ander in gang zetten.

Tijdens hun gesprekken tasten Rousseau en Magnette af wat de beste onderhandelingsmethode kan zijn. Onder partijvoorzitters is het idee ontstaan om eerst te werken aan een socio-economisch relanceplan dat ons land uit de coronacrisis moet leiden. Meer linkse accenten, zoals aandacht voor de zorg en de sociale zekerheid, kunnen gecombineerd worden met impulsen voor de ondernemers en de economie, die eerder op rechts bijval vinden. Tegenstellingen kunnen overwonnen worden én er kan eenvoudig aan de achterban worden uitgelegd waarom een deal is gesloten die voordien onmogelijk leek. De toekomst van het land staat immers op het spel. Van daaruit kunnen dan volwaardige formatiegesprekken groeien. Er is nog discussie: onder meer MR wil het van bij het begin van de gesprekken over een regering hebben.  

Na de vele formatiepogingen, die jojoden tussen paars-groene en paars-gele formules, zijn de standpunten van iedereen gekend. De twee peilen in hun gesprekken met de partijvoorzitters in welke mate die veranderd zijn sinds de coronacrisis. Terwijl voordien een gigantisch overheidstekort als een molensteen rond de nek hing van de onderhandelingen, is iedereen het er nu over eens dat verder besparen geen goed idee is. Maar hoe ver kan je gaan met investeringen? Tegelijk is duidelijk geworden dat met negen ministers van Volksgezondheid onze staatsstructuur niet efficiënt is. Moet er een verdere staatshervorming komen? En wat met de financiering van de zorg of het klimaatvraagstuk?

Grootste familie

Dat het koppel Rousseau-Magnette initiatief neemt, wordt aanvaard door de meeste andere partijen. De voorbije weken is er discreet overleg geweest tussen partijvoorzitters. Iedereen besefte dat de gesprekken over een volwaardige regering moesten starten. De minderheidsregering op basis van volmachten is niet langer houdbaar. 

Bij gebrek aan een informateur aangeduid door de koning, was het zoeken naar iemand die de regie op zich neemt. De premier? Sophie Wilmès (MR) heeft de handen vol met het bestieren van de coronacrisis, en mist de nodige autoriteit bij sommige partijvoorzitters. N-VA dan, als grootste partij? Voorzitter Bart De Wever lokt te veel weerstand uit aan Franstalige kant. Zo werd er uiteindelijk gekeken naar de grootste politieke familie. De socialisten beschikken samen over 28 zetels,  twee meer dan de liberalen van Open Vld en MR.

Rousseau en Magnette gingen niet over één nacht ijs. Ze hebben dit weekend publiekelijk duidelijk gemaakt waar ze naartoe willen. De eerste zet was van Magnette op de ‘superkern’, waar de partijvoorzitters elke zaterdag de volmachten van de regering-Wilmès bespreken. Hij hield er een vurig pleidooi om snel werk te maken van een socio-economisch herstelplan, waarbij 10 procent van het bruto binnenlands product geïnvesteerd moet worden, zo’n 50 miljard euro. Hij kreeg meteen bijval van Rousseau. Dat de overheid zulke bedragen zou uitgeven, doet heel wat N-VA’ers en liberalen duizelen.

Paarse as

Rousseau deed de dag nadien zijn werk op Radio 1 en in de studio van De zevende dag. Daar liet hij verstaan dat er werk gemaakt moet worden van ‘eerlijke fiscaliteit’ – lees, een vermogensbelasting. En dat hij ook voorstander is om de gezondheidszorg weer volledig naar het federale niveau te brengen. Niet meteen twee standpunten om de N-VA te overtuigen. Bij Open Vld zitten ze ook niet te wachten op een soort van rijkentaks, maar vicepremier Alexander De Croo pleitte in De Standaard ook al voor een herfederalisering van de zorg.

Het werk van Rousseau en Magnette is nog maar een eerste kleine stap. Voorlopig ligt nog alles open. Alle partijen praten mee. Alleen de socialistische en liberale familie lijken zijn zo goed als zeker van deelname.  Ook Egbert Lachaert, de gedoodverfde nieuwe Open Vld-voorzitter, ziet die alliantie zich vormen, maar wil die graag aanvullen met CD&V en cdH. Wie verder mee op pad wil, kan vervolgens aansluiten. Kan de N-VA zich inhoudelijk ook vinden in dat project? Of worden toch de groenen aan boord gehesen? En zo zitten we weer op de discussie die de formatie maanden heeft gedomineerd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234