Zondag 20/09/2020

Onderwijs

Kunnen CLB’s de contacttracing op school bolwerken?

CLB-arts Bea Meertens. 'We hebben we dit jaar drie prioriteiten: contacttracing, vaccinatie en het opvolgen van kwetsbare kinderen.'Beeld Bob Van Mol

Coronabesmetting op school? Dat betekent veel werk voor de Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB’s) die er de contacttracing doen. Net die CLB’s kreunen de laatste jaren onder de extra taken die ze kregen. Kunnen zij dat aan?

“De reden dat u mij aan de lijn krijgt en niet een van de artsen is simpel: zij hebben het te druk.” Danielle Van Ast, algemeen directeur van de scholengroep Antwerpen van het Gemeenschapsonderwijs (GO!), is stellig: haar collega’s van het CLB hebben de handen vol met de contacttracing op de scholen. “Ze verdrinken nog net niet in het werk”, zegt Van Ast.

De reden voor die drukte is duidelijk: verschillende scholen in Vlaanderen worden momenteel geconfronteerd met de eerste besmettingen in hun klassen. Hoeveel scholen een besmetting vaststellen, is momenteel onmogelijk te zeggen (DM 9/9). De gegevens daarover worden bijgehouden, maar kunnen nog niet dagelijks gecentraliseerd worden. Daardoor ontbreekt een overzichtsbeeld. De eerste voorzichtige signalen spreken eerder van individuele besmettingen dan van echte uitbraken.

Maar elke besmetting levert wel een pak werk op. Volgens de draaiboeken is het aan de CLB’s om de contacttracing op een school op poten te zetten. En dat is veel werk. “Je bent toch al snel een halve dag bezig per melding van een besmetting in een school”, zegt Bea Meertens, zelf CLB-arts en directeur Welzijn en Gezondheid voor het vrij CLB Limburg. 

Kerntaak van CLB

“Al gaat het er niet alleen om om die besmettingen goed op te vangen”, zegt Van Ast. “Daarnaast komen er ook veel vragen binnen van ouders en leerkrachten, er is ongerustheid, mensen moeten de regels nog eens uitleggen aan het personeel, enzovoort.” Het is vooral die combinatie die het erg druk maakt.

Zulke besmettelijke aandoeningen opvolgen is een kerntaak van het CLB, naast – onder andere – het bieden van ondersteuning bij leerstoornissen, helpen bij studie- en beroepskeuzes en preventieve gezondheidszorg. “Dat is een opdracht die wij al sinds 2000 uitvoeren”, zegt Meertens. “Dat betekent dat de strategie en het plan van aanpak daarvoor al langer bekend zijn bij ons. Alleen de schaal is nu een ander paar mouwen. Dat is wat het belastend maakt.”

Hoe belastend, dat hangt af van centrum tot centrum. Inge Trimpont, directeur van de permanente ondersteuningscel van de CLB’s van het GO!, zegt dat het “momenteel alle hens aan dek is”. Maar Stefan Grielens, directeur van het Vrij CLB Netwerk, krijgt dat soort boodschappen dan weer niet van zijn directeurs. “Het is zeker druk, maar het is niet dat het water ons aan de lippen staat”, zegt hij. “Dat zal ook gewoon sterk afhangen van hoe voorbereid een centrum was.”

Bijvoorbeeld in Limburg kunnen ze goed vergelijken met de eerste coronagolf. “De eerste twee weken van maart was het ongelooflijk druk”, zegt Meertens. “Toen klopten we dagen van 18 uur, omdat het virus vrij circuleerde in de maatschappij en ook in scholen veel meldingen binnenkwamen. Al was het toen onduidelijker omdat er minder getest werd bij kinderen, wat nu wel gebeurt. Maar echte uitbraken zijn we nu nog niet tegengekomen.” Ook zijn er volgens Meertens bij hen lessen getrokken uit die periode.

Alle eieren in hetzelfde mandje

De vraag blijft: kunnen de CLB’s die taak aan? Die vrees is niet onterecht: de afgelopen jaren zagen de CLB’s zich geconfronteerd met besparingen op de werkingsmiddelen enerzijds en bijkomende bevoegdheden anderzijds. Zo moesten ze de invoering van het M-decreet mee in goede banen leiden en in het decreet Integrale Jeugdhulp jongeren op weg zetten naar de juiste begeleiding. Daarnaast werden er ook vragen gesteld bij de werking van diezelfde CLB’s. De kritiek luidde dat ze te weinig op de schoolvloer zelf aanwezig konden zijn om leerlingen te ondersteunen.

Toch leggen we nu alle eieren in het mandje van de CLB’s om besmettingen op scholen goed aan te pakken. “Dat is heel herkenbaar”, zegt Trimpont. “Iedere keer als de maatschappij met zo’n ei zit, wordt dat in ons mandje gelegd. Terecht, want daarvoor zijn we er. Maar naarmate er meer opdrachten en meer leerlingen komen, kan je niet meer op alle vragen even snel inspelen. Dan krijg je ontevredenheid bij zij die een beroep doen op ons en frustratie van onze kant.”

De CLB’s zijn er in elk geval zeer duidelijk over: als puntje bij paaltje komt, krijgt de contactopsporing in scholen prioriteit. “Dat is onze maatschappelijke opdracht”, zegt Meertens. “Wij zijn het best geplaatst om dat te doen omdat we de werking van scholen goed kennen. Maar, dan zullen we andere taken niet kunnen doen. Dus hebben we dit jaar drie prioriteiten: contacttracing, vaccinatie – het laatste wat we nu willen is een mazelenuitbraak op een school – en het opvolgen van kwetsbare kinderen. Daardoor kunnen we niet alle preventieve onderzoeken uitvoeren. Zijn we daar gelukkig mee? Neen. De angst bestaat dat we de gevolgen daarvan pas over twee of drie jaar zullen zien bovendrijven.”

Ook Grielens is stellig. “Er is geen probleem met de contacttracing”, zegt hij. “Wel als we ál onze taken goed willen uitvoeren, maar we kiezen ervoor om prioriteit te geven aan de contacttracing zodat kinderen nu veilig naar school kunnen. Je gaat de keuken toch niet beginnen dweilen als het huis in brand staat?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234