Maandag 23/11/2020
Lino Van Reeth voor zijn café Ventura op de Vrijdagsmarkt in Gent.

AchtergrondMaatregelen

Kunnen cafés en restaurants het nog uitzingen tot de lente? ‘Ik ben mijn bestaan kwijt’

Lino Van Reeth voor zijn café Ventura op de Vrijdagsmarkt in Gent.Beeld Wouter Van Vooren

Het ziet er niet naar uit dat cafés en restaurants dit jaar nog opengaan. Zowel biostatisticus Niel Hens als viroloog Marc Van Ranst gaan eerder uit van het voorjaar. Kunnen cafés en restaurants het uitzingen tot de lentezon? ‘Het wordt nog zwaren toebak.

“Eigenlijk is het een gemakkelijk rekensommetje. Bij de vorige lockdown moesten we drie maanden dicht en nu is de piek minstens even hoog gegaan. Dus wellicht worden het weer drie maanden.” Lino Van Reeth, uitbater van restaurant Keizerhof en café Ventura, beide op de Gentse Vrijdagsmarkt, is niet verbaasd dat experts eerder naar het voorjaar kijken om de horeca te heropenen. “Ik ging daar eigenlijk al van uit”, zegt hij.

Van Reeth reageert op enkele recente uitspraken over de heropening van de horeca. Ik denk dat de winkels wel weer open zullen kunnen, maar de horeca niet”, zei viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven) in een interview met de Nederlandse krant de Volkskrant. “Dat kan pas als we op zo’n 50 besmettingen per dag zitten.” Van Ranst voegt eraan toe dat hij dat niet mogelijk acht voor Kerstmis. Vandaag ligt het dagelijkse aantal besmettingen net onder de 5.000 gevallen.

Ook biostatisticus Niel Hens (UHasselt) lijkt dat te denken. “Dat (op café of restaurant gaan, PG) gaat nog even duren”, zei hij maandagavond in De afspraak op Canvas. “Of het nog voor dit jaar zal zijn? Daar ben ik niet zo positief over. We weten dat het een risicovolle omgeving is. Dat heeft niets te maken met hoe hard mensen in de horeca hun best doen. Het is nu eenmaal een ontmoetingsplaats voor mensen zonder mondmasker.”

‘Geen speculatie’

Bij Horeca Vlaanderen zitten ze verveeld met die uitspraken. De sectorfederatie roept op om “niet steeds te gaan speculeren in de media”. “De enige zekerheid vandaag is dat we gesloten zijn tot en met 13 december”, zegt CEO Matthias De Caluwe. “Onze horecaondernemers hebben nood aan duurzaamheid en stabiliteit. Dat doe je niet door permanent vooraf te speculeren zoals de afgelopen dagen, want dat hakt er bij onze ondernemers mentaal zwaar in.”

Al zou het volgens verschillende uitbaters vooral handig zijn moest daar snel duidelijkheid over komen. “Het is lastig dat we niet weten of het zin heeft om nu in te zetten op een afhaaldienst of het tijd is om te investeren”, zegt Tim Joiris van de vzw de Gentse Tappers.

Dat de onzekerheid weegt, blijkt ook uit de Grote Coronastudie van de UAntwerpen. Uit die tweewekelijkse bevraging van de bevolking blijkt dat de horecawerknemers na de studenten de mensen zijn bij wie het mentaal welbevinden momenteel het laagst is.

“Dat verbaast mij niets”, zegt Maaike Van den dries, van het bruin café ’t Stamineeke in Diest. “Ik ben mijn bestaan kwijt. Mijn stiel is bezig te zijn en tussen de mensen te staan. Ik lever eigenlijk een sociale dienst. Net dat sociale aspect is wat de regering nu noodgedwongen stillegt. Pas op, ik begrijp dat. Ik ben ergens ook opgelucht. Het zou niet verantwoord zijn om mijn klanten in de winter in een gesloten ruimte te bedienen.”

Zwarte sneeuw

Als de heropening van de horeca tot na de kerstdis moet wachten, is de vraag misschien wel of die zaken er dan nog gaan zijn. Kunnen cafés en restaurants het zo lang uitzingen zonder inkomsten?

Het is moeilijk een rode draad te vinden in de vele verhalen van horecabazen. Sommigen bouwden de voorbije jaren reserves op en kunnen zich nu door de moeilijkheden heen slaan, anderen moeten met hun eigen middelen bijpassen omdat ze hun zaak bijvoorbeeld pas opstartten. Nog anderen keerden het beroep intussen de rug toe.

“Wat we wel weten, is dat het vierde kwartaal vorig jaar het belangrijkste was voor de horeca, goed voor 26 procent van de omzet of 4,3 miljard euro”, zegt De Caluwe. “Van de dertien weken in dat vierde kwartaal moest iedereen er al acht zijn deuren sluiten. In de twee weken voor we opnieuw dicht moesten, lag de omzet ook 30 procent lager volgens onze berekeningen. De impact zal dus aanzienlijk zijn.”

Steun

Ze zijn blij dat de Vlaamse regering besloot om de steunpremie ‘beschermingsmechanisme’, die zaken helpt die verplicht gesloten zijn of een omzetverlies van 60 procent lijden, te verlengen tot het einde van het jaar. “Nu hopen we dat ook de Kamer komende donderdag een pakket steunmaatregelen goedkeurt”, zegt De Caluwe. “Erna hopen we verder te kunnen overleggen over hoe en wanneer we kunnen heropstarten en over mogelijke aanpassingen aan het horecaprotocol, bijvoorbeeld over ventilatie in binnenruimten. We blijven ook werken aan een relanceplan 2021 voor onze sector.”

Ook Van Reeth kijkt uit naar die steunmaatregelen. “Ook al dekken ze niet alles, het is wel een heel mooie geste van de overheid”, zegt hij. In een poging een deel van zijn vaste kosten te dekken, startte het restaurant een takeawaydienst op. “Daar zijn we direct op gesprongen tijdens de eerste lockdown“, zegt hij. “Ik denk dat we daarmee 10 procent van onze omzet halen. Dat is weinig als je weet dat we ongeveer een derde nodig hebben om onze vaste kosten af te betalen.”

Hoe langer het duurt, hoe groter die put wordt. “Dat is het lastigste”, zegt Van Reeth. “Niet alleen de lockdown, maar ook de schade die we erna moeten inhalen. Ik heb geen idee wat het voorjaar zal brengen, wanneer alle betalingen toekomen die tot nu toe uitgesteld waren. Dat zal zwaren toebak worden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234