Vrijdag 03/04/2020

Kungfumeester in een stationsroman

Martial arts is een vorm van dansen, maar in The Grandmaster is daar te weinig van te zien. Alweer stelt regisseur Wong Kar-Wai teleur.

THE GRANDMASTER

Martial arts
Regie: Wong Kar-Wai
Met Tony Leung
Chiu-Wai, Zhang Ziyi, Zhang Jin, Zhao Benshan
Duur: 115 minuten

Weinig regisseurs hebben zo'n herkenbare stijl als Wong Kar-Wai. De Hongkonger groeide in de jaren negentig uit tot een van de Aziatische topregisseurs en plaatste in 2000 de kroon op het werk met In the Mood for Love. Niet toevallig is dat in de top-1.000 aller tijden van They Shoot Pictures Don't They - de enige lijst die er echt toe doet, vergeet de Sight & Sound Poll - de hoogste genoteerde film uit de 21ste eeuw. Helaas ging het na die film bergaf met de carrière Wong Kar-Wai: opvolger 2046 was een sciencefictiondoorslagje van In the Mood for Love en zijn enige Amerikaanse film, My Blueberry Nights, bewees vooral dat Norah Jones zeker moet blijven zingen en geen acteercarrière mag nastreven. De hoogste tijd voor een revanche dus, al begeeft Wong Kar-Wai zich met The Grandmaster op het voor hem gladde ijs van de martial-arts-film. Zijn vorige uitstap in dat genre, Ashes of Time uit 1994, hoort tot 's mans minste werk, zelfs in de opnieuw gemonteerde Redux-versie van vijf jaar geleden.

Al in de openingsscène van The Grandmaster waarin het hoofdpersonage, kungfumeester Ip Man, geïntroduceerd wordt, wordt duidelijk dat deze film niet de verhoopte revanche is. Ja, alle stijlkenmerken van Wongs melancholische universum geven present: vertraagde opnamen, extreme close-ups, een gedempt kleurenpalet en weemoedige muziek. Maar er valt zo goed als niets te zien.

Geen helderheid

Wong Kar-Wai filmt het gevecht als een middelmatige actieregisseur uit Hollywood: hij gooit de camera in de actie en breit korte, snel aan elkaar gemonteerde, nietszeggende shots aan elkaar. Het voelt misschien energiek aan, maar meer is het niet. Dat de Ip Man een meesterlijke vechter is weten we alleen omdat zijn dozijn of zo tegenstanders allemaal tegen de vlakte gaan. Hoe hij dat gedaan heeft, zal altijd een raadsel blijven. Martial arts is een vorm van dansen, maar de choreografie van de gevechtsscènes valt dus amper te ontwaren. Wong ontbeert de visuele souplesse die bijvoorbeeld Ang Lee in Crouching Tiger, Hidden Dragon wel aan de dag legde.

The Grandmaster uit de titel is dus de Ip Man - of Ye Wen zoals hij heette, een kungfumeester die door de geschiedenis herinnerd wordt als de belangrijkste leermeester van het kungfu-icoon bij uitstek, Bruce Lee. Het leven van de Ip Man valt echter niet te verengen tot "de leraar van" - Bruce Lee duikt trouwens niet op in The Grandmaster - en is de jongste jaren al herhaaldelijk het onderwerp geweest van een film, zoals Ip Man en Ip Man 2 van Wilson Yip en The Legend is Born - Ip Man van Herman Yau.

Onderbelicht

Wong Kar-Wai legt de focus op een strijd tussen gevechtsclans in China in het tweede kwart van de 20ste eeuw. De Ip Man (vertolkt door Wong-getrouwe Tony Leung Chiu-Wai) vertegenwoordigt het zuiden van het Rijk van het Middden, terwijl de oudere meester Gong Yutian (Zhao Benshan) symbool staat voor het noorden. Deze laatste sterft vrij vroeg in de film en zijn erfenis wordt geclaimd door zijn leerling Ma San (Zhang Jin) en zijn dochter Gong Er (Zhang Ziyi). Er ontspint zich niet alleen een strijd met de Ip Man, maar ook tussen Ma San en Gong Er onderling. Wong initiële idee om de film 'The Grandmasters' te noemen vat het verhaal correcter samen.

Uit het niet oninteressante basisgegeven hebben Wong Kar-Wai en zijn coscenaristen een weinig boeiend verhaal gedistilleerd. Op zich geen probleem, want bij de Hongkongse regisseur gaat het zelden om wat verteld wordt, het verhaal van In the Mood for Love had uit een stationsromannetje kunnen komen, maar om hoe hij dat doet. Daar ligt het probleem: niet alleen ontberen de gevechtsscènes helderheid, de typische Wong-weemoed is als een saus die over de film gegoten is, geen gevoel dat uit de film opkringelt. De relatief onbekende Franse director of photography Philippe Le Sourd schildert de vele onderbelichte interieurscènes en de vaak nachtelijke (en regenachtige) exterieurs weliswaar in een bedwelmend chiaroscuro, maar het voelt aan als goedkope versiering, niet als de essentie van de film. En dat is volledig op het conto van regisseur Wong Kar-Wai te schrijven. Een grootmeester? Niet voor lang meer, als hij zo voortgaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234