Woensdag 19/02/2020

KU Leuven ontdekt embryo's met genen louter van moeder of vader

Wetenschappers van de KU Leuven hebben een nieuwe vorm van celdeling ontdekt. Normaal hebben cellen zowel genetisch materiaal van de moeder als van de vader. Zij vonden nu cellen met alleen maar moeder- of alleen maar vadergenen.

Bij een normale celdeling krijgt een cel 46 chromosomen toebedeeld, 23 van de moeder en 23 van de vader. Maar nu hebben onderzoekers van de KU Leuven ontdekt dat het bij het prille begin van het leven - tijdens die allereerste cel - soms fout loopt. Dan krijgen de ene cellen alle chromosomen van de moeder, de andere alle genen van de vader. Vervolgens worden die cellen gretig gekopieerd.

"Een belangrijke ontdekking", zegt professor Joris Vermeesch (departement Menselijke Erfelijkheid, KU Leuven). "Want het is de eerste keer dat we dit soort celdeling kunnen beschrijven. Dat komt omdat wij een nieuwe methode hebben ontwikkeld om te bepalen of een chromosoom afkomstig is van de moeder of de vader. Daarvoor konden we dat niet zien."

De ontdekking deed het team van Vermeesch met behulp van 27 koeienembryo's. Daarvan analyseerden ze alle individuele cellen die één à drie keer hadden gedeeld. Bij ongeveer zeven embryo's bleek er sprake van de speciale celdeling.

Zwangerschappen

"Dat is behoorlijk veel", legt Vermeesch uit. "Het merendeel van de embryo's overleeft ook helemaal niet, wat dus mee verklaart waarom zoveel zwangerschappen afgebroken worden. Ons onderzoek gebeurde bij koeien, maar er is bewijs dat dit ook voor mensen geldt. Het verklaart mee waarom mensen eigenlijk zo moeilijk zwanger geraken."

De meeste embryo's overleven niet, maar soms gebeurt het wel dat er kinderen van komen. Vermeesch: "Het verklaart waarom sommige mensen genetisch verschillende cellen hebben. Dat is bijvoorbeeld het geval bij sommige patiënten met ernstige ontwikkelingsstoornissen. Welke stoornissen precies gelinkt zijn aan deze celdeling, weten we nog niet. Dat zullen we verder moeten onderzoeken."

Hoe het precies komt dat sommige cellen op deze manier delen, is nog onduidelijk. "We hebben wel een aantal hypotheses", geeft de Leuvense prof aan, "maar dat moeten we nog analyseren. Feit is wel dat dit in de toekomst ervoor kan zorgen dat we beter embryo's kunnen selecteren tijdens in-vitrobehandelingen. Als je weet dat sommige cellen enkel chromosomen van de moeder dan wel van de vader hebben, weet je meteen ook dat de kans op overleving veel kleiner is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234