Zaterdag 24/08/2019

Russische journalist

Kritische Russische journalist zet eigen dood in scène om te ontsnappen aan huurmoordenaars

Babtsjenko dook vanmiddag plots op in Kiev. Beeld AFP

Een onwaarschijnlijke plotwending in Kiev: de Russische journalist Arkady Babtsjenko, die gisteren volgens berichten werd vermoord in de Oekraïense hoofdstad nadat hij zijn thuisland was ontvlucht, leeft nog. 

Volgens de SBOe zou een van de Russische geheime diensten van plan zijn geweest Babtsjenko, die bekend stond als een fel criticus van president Poetin, uit de weg te ruimen. Daarvoor zouden zij een voormalige strijder uit het oosten van Oekraïne dertigduizend dollar hebben beloofd. De man zou inmiddels zijn opgepakt.

Het bericht over Babtsjenko's dood sloeg in als een bom in liberale kringen in Rusland. De journalist vluchtte in 2017 al naar Kiev, nadat hij in Rusland met de dood was bedreigd wegens zijn kritische houding tegenover het beleid van Poetin.

Een herdenking op straat van de journalist Arkady Babtsjenko. Vandaag bleek hij nog in leven te zijn en zijn dood in scène te hebben gezet. Beeld EPA

Babtsjenko gaf deze namiddag een persconferentie in Kiev, samen met het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst. "Ik zou mijn medeleven met de familie van Arkadi Babtsjenko moeten uitdrukken, maar ik zal dat niet doen", zo opende het hoofd van de SBU, Vasil Hritsak, de persconferentie. Daarna trad een opvallend levendig ogende Babtsjenko naar voren om de journalisten toe te spreken. 

Hij verontschuldigde zich uitgebreid tegen al wie gechoqueerd was door zijn zogenaamde dood, maar benadrukte dat het noodzakelijk was om hem te beschermen. "Extra verontschuldigingen voor mijn vrouw", zei Babtsjenko. "Olechka, het spijt me, maar er waren geen andere opties." Zelfs zij bleek niet van het plan op de hoogte en bevestigde gisteren zijn dood. Zij had haar 41-jarige echtgenoot bloedend in zijn appartement aangetroffen, werd gemeld. De man overleed zogezegd in de ambulance op weg naar het ziekenhuis.

Twee maanden voorbereiding

Het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdiensten zei dat het land maanden geleden informatie had gekregen over moordplannen op Babtsjenko. De Russische geheime dienst zou opdracht hebben gegeven hem te vermoorden. Een Oekraïense huurmoordenaar zou dertigduizend dollar gekregen hebben voor de moord. De man kon gisteren worden opgepakt doordat Oekraïne de moord zelf in scène zette.

De hele operatie zou twee maanden lang voorbereid zijn. Babtsjenko zelf werd een maand geleden op de hoogte gebracht. "Een hele maand hebben de SBU en ik contact gehad, hebben we nagedacht, gewerkt, gehandeld. En het resultaat was deze bijzondere missie."

Het hoofd van de veiligheidsdienst zei dat het om een "bijzondere operatie" ging. "Dit heeft ons in staat gesteld om een cynische provocatie te verijdelen en om de voorbereidingen van deze misdaad door Russische diensten te documenteren." Oekraïens president Poroshenko zegt dat Babtsjenko en zijn familie bescherming zullen krijgen.

Propagandadoeleinden

Volgens Babtsjenko zouden de opdrachtgevers de huurmoordenaar een foto van hem en andere paspoortgegevens hebben laten zien die alleen in handen van de Russische autoriteiten konden zijn. Dat duidt er volgens hem op dat het een operatie was waarachter Moskou zat. 

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, zei gisteren het "erg bedroevend" te vinden dat Rusland beschuldigd wordt van de moord. Nu zegt Buitenlandse Zaken in Moskou "verheugd" te zijn dat Babtsjenko nog leeft. De Russen beschuldigen Oekraïne wel hem te gebruiken voor "propagandadoeleinden".

Lees verder onder de foto.

Journalist Arkady Babchenko tijdens een persconferenctie van de Oekraïense veiligheidsdiensten. Beeld AFP

Kritiek op Kremlin

Babtsjenko was een van Ruslands voornaamste oorlogscorrespondenten. Hij diende in het Russische leger tijdens de eerste Eerste Tsjetsjeense Oorlog en werd later journalist. Hij werkte als militair correspondent voor verscheidene Russische mediakanalen en publiceerde meerdere boeken over zijn ervaringen in de oorlog.

De journalist uitte zich de voorbije jaren als criticus van het Kremlin, kwam op voor de oppositie in 2012 en keurde de Russische acties in Syrië en de Krim af. In december 2016 schreef Babtsjenko een Facebookbericht over een gecrasht Tu-154-transportvliegtuig, dat in de Zwarte Zee belandde toen het een koor van het Rode Leger overbracht naar Syrië.

Kritiek Reporters Zonder Grenzen

Reporters Zonder Grenzen vindt het "betreurenswaardig" dat de moord in scène werd gezet. Het feit dat Babtsjenko dan toch niet stierf, is "een grote opluchting", zegt Christophe Deloire, de secretaris-generaal van Reporters Zonder Grenzen. "Maar het is dieptreurig en betreurenswaardig dat de Oekraïense diensten de waarheid geweld hebben aangedaan, wat hun motief ook was."

Fotografen en journalisten staan voor het appartement waar Babtsjenko vermoord zou zijn. Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden